Podział administracyjny Budapesztu

Dzielnice Budapesztu

Podział administracyjny Budapesztu – aktualnie (od 1994 roku) miasto Budapeszt jest podzielone na 23 dzielnice ((węg.) kerület). Każda z dzielnic posiada własny samorząd.

Historia

Połączenie trzech miast

W chwili połączenia Budy, Óbudy i Pesztu (1873 rok) w nowo powstałym Budapeszcie było 10 dzielnic, w tym siedem w Peszcie. Oznaczano je liczbami rzymskimi – ta tradycja przetrwała do dziś. Były to:

  • I – Zamek, Tabán, Krisztinaváros,
  • II – Országút i Víziváros,
  • III – Újlak i Ó-Buda (wówczas jeszcze pisane z myślnikiem),
  • IV – Belváros (Śródmieście),
  • V – Lipótváros,
  • VI – Terézváros,
  • VII – Erzsébetváros,
  • VIII – Józsefváros,
  • IX – Ferencváros,
  • X – Kőbánya.

Czasy międzywojenne

W r. 1930 utworzono cztery nowe dzielnice – po dwie na każdym brzegu Dunaju. Dzielnicę XI i XII wydzielono z dotychczasowej I dzielnicy; XI (wówczas Szentimreváros, obecnie Újbuda) zaczęła funkcjonować od 1934 r., XII (Hegyvidék) – od 1940. Dzielnice XIII i XIV utworzono w ten sposób, że z dotychczasowych dzielnic V, VI, VII i X wycięto obszar ograniczony od pd.-wsch. obecną al. György Dózsa, od południa ul. Kerepesi, od pn.-wsch. północną koleją obwodową, a od zachodu Dunajem, a następnie podzielono go na część zachodnią (dzielnica XIII, działająca od 1938 r.) i wschodnią (dzielnica XIV, działająca od 1935 r.). Linia podziału biegła na linii kolejowej Dworzec Nyugati – Vác.

Rozszerzenie granic miasta w 1950 r.

1 stycznia 1950 r. przyłączono do Budapesztu:

7 miast na prawach komitatu:

16 gmin:

  • Albertfalva
  • Békásmegyer
  • Budatétény
  • Cinkota
  • Mátyásföld
  • Nagytétény
  • Pesthidegkút
  • Pestszentimre
  • Pestújhely
  • Rákoscsaba
  • Rákoshegy
  • Rákoskeresztúr
  • Rákosliget
  • Rákosszentmihály
  • Sashalom
  • Soroksár

oraz 3 obszary wydzielone z trzech innych gmin (na jednym z nich powstało lotnisko Ferihegy).

Tak powstałe miasto było 2,5 razy większe od dotychczasowego. Podzielono je na 22 dzielnice. Dotychczasową IV skasowano, granice pozostałych 13 w różnym stopniu zmieniono. Spośród przyłączonych obszarów cztery dołączono do istniejących dzielnic, z pozostałych 22 utworzono 9 nowych dzielnic. Numer IV otrzymał leżący najbardziej na północ Újpest, pozostałe ponumerowano od XV do XXII. Numeracja jest zgodna z ruchem wskazówek zegara zaczynając od środka.

Lata 90. XX wieku

Ostatnia zmiana w podziale administracyjnym Budapesztu miała miejsce w 1994 roku, kiedy z obszaru dotychczasowej XX dzielnicy Pesterzsébet wydzielono jako osobne osiedle Soroksár, które stworzyło dzielnicę XXIII[1].

Obecny podział

numer nazwa oficjalna herb data powstania ludność powierzchnia
w km²		 gęstość zaludnienia
(osób/km²)		 burmistrz
IVárkerület17.11.187324 5283,417193Gábor T. Nagy
IIbrak – II dzielnica17.11.187388 01136,342422Zsolt Láng
IIIÓbuda-Békásmegyer17.11.1873123 88939,703121Balázs Bús
IVÚjpest1.01.195099 05018,825263Zsolt Wintermantel
VBelváros-Lipótváros17.11.187327 3422,5910 557Antal Rogán
VITerézváros17.11.187343 3772,3818 226Zsófia Hassay
VIIErzsébetváros17.11.187364 7672,0930 989Zsolt Vattamány
VIIIJózsefváros17.11.187385 1736,8512 434Máté Kocsis
IXFerencváros17.11.187363 69712,535084János Bácskai
XKőbánya17.11.187381 47532,492508Róbert Kovács
XIÚjbuda1.03.1934145 51033,494345Tamás Hoffmann
XIIHegyvidék1.07.194055 77626,682091Zoltán Pokorni
XIIIÚjlipótváros-Angyalföld15.06.1938118 32013,448804József Tóth
XIVZugló15.06.1935123 78618,136828Ferenc Papcsák
XVbrak – XV dzielnica1.01.195079 77926,942961Tamás László
XVIbrak – XVI dzielnica1.01.195068 23533,512036Péter Kovács
XVIIRákosmente1.01.195078 53754,821433Levente Riz
XVIIIPestszentlőrinc-Pestszentimre1.01.195094 66338,602452Attila Ughy
XIXKispest1.01.195062 2109,386632Péter Gajda
XXPesterzsébet1.01.195063 88712,185245Ákos Szabados
XXICsepel1.01.195076 97625,752989Szilárd Németh
XXIIBudafok-Tétény1.01.195051 07134,251491Attila Szabolcs
XXIIISoroksár11.12.199419 98240,77490Ferenc Geiger

Osiedla

Większość dzielnic (kerület) jest podzielona na mniejsze jednostki (városrész), które odpowiadają polskim osiedlom.

dzielnica
kerület		 osiedla
városrész
I – VárkerületGellérthegy (część), Krisztinaváros (część), Tabán (część), Vár i Víziváros (część)
II – II dzielnicaAdyliget, Budakeszierdő (część), Budaliget, Csatárka, Erzsébetliget, Erzsébettelek, Felhévíz, Gercse, Hársakalja, Hárshegy, Hűvösvölgy, Kővár, Kurucles, Lipótmező, Máriaremete, Nyék, Országút, Pálvölgy, Pasarét, Pesthidegkút-Ófalu, Petneházyrét, Remetekertváros, Rézmál, Rózsadomb, Szemlőhegy, Széphalom, Szépilona, Szépvölgy, Törökvész, Újlak (część), Vérhalom, Víziváros (część), Zöldmál
III – Óbuda-BékásmegyerAquincum, Aranyhegy, Békásmegyer, Csillaghegy, Csúcshegy, Filatorigát, Hármashatárhegy, Kaszásdűlő, Mátyáshegy, Mocsárosdűlő, Óbuda, Óbudaisziget, Remetehegy, Rómaifürdő, Solymárvölgy, Táborhegy, Testvérhegy, Törökkő, Újlak (część), Ürömhegy
IV – ÚjpestIstvántelek, Káposztásmegyer, Megyer, Népsziget (część), Székesdűlő, Újpest
V – Belváros-LipótvárosBelváros, Lipótváros
VI – TerézvárosTerézváros
VII – ErzsébetvárosErzsébetváros, Istvánmező (część)
VIII – JózsefvárosIstvánmező (część), Józsefváros, Kerepesdűlő, Tisztviselőtelep
IX – FerencvárosFerencváros, Gubacsidűlő, József Attila lakótelep
X – KőbányaFelsőrákos, Gyárdűlő, Keresztúridűlő, Kőbánya-Kertváros, Kúttó, Laposdűlő, Ligettelek, Népliget, Óhegy, Téglagyárdűlő, Újhegy
XI – ÚjbudaAlbertfalva, Dobogó, Gazdagrét, Gellérthegy (część), Hosszúrét, Kamaraerdő, Kelenföld, Kelenvölgy, Kőérberek, Lágymányos, Madárhegy, Őrmező, Örsöd, Péterhegy, Pösingermajor, Sasad, Sashegy (część), Spanyolrét, Szentimreváros, Tabán (część)
XII – HegyvidékBudakeszierdő (część), Csillebérc, Farkasrét, Farkasvölgy, Istenhegy, Jánoshegy, Kissvábhegy, Krisztinaváros (część), Kútvölgy, Magasút, Mártonhegy, Németvölgy, Orbánhegy, Sashegy (część), Svábhegy, Széchenyihegy, Virányos, Zugliget
XIII – Újlipótváros-AngyalföldAngyalföld, Margitsziget, Népsziget (część), Újlipótváros, Vizafogó
XIV – ZuglóAlsórákos, Herminamező, Istvánmező, Kiszugló, Nagyzugló, Rákosfalva, Törökőr, Városliget
XV dzielnicaPestújhely, Rákospalota, Újpalota
XVI dzielnicaÁrpádföld, Cinkota, Mátyásföld, Rákosszentmihály, Sashalom
XVII – RákosmenteAkadémiaújtelep, Madárdomb, Rákoscsaba, Rákoscsaba-Újtelep, Rákoshegy, Rákoskeresztúr, Rákoskert, Rákosliget, Régiakadémiatelep
XVIII – Pestszentlőrinc-PestszentimreAlacskai úti lakótelep, Almáskert, Bélatelep, Belsőmajor, Bókaytelep, Erdőskert, Erzsébettelep, Ferihegy, Ganzkertváros, Ganztelep, Gloriett-telep, Halmierdő, Havanna-telep, Kossuth Ferenc-telep, Lakatostelep, Liptáktelep, Lónyaytelep, Miklóstelep, Rendessytelep, Szemeretelep, Szent Imre-kertváros, Szent Lőrinc-telep, Újpéteritelep
XIX – KispestKispest, Wekerletelep
XX – PesterzsébetGubacsipuszta, Kossuthfalva, Pacsirtatelep, Pesterzsébet, Pesterzsébet-Szabótelep
XXI – CsepelCsepel-Belváros, Csepel-Kertváros, Csepel-Ófalu, Csepel-Rózsadomb, Csepel-Szabótelep, Csillagtelep, Erdőalja, Erdősor, Gyártelep, Háros, Királyerdő, Királymajor, Szigetcsúcs
XXII – Budafok-TétényBaross Gábor-telep, Budafok, Budatétény, Nagytétény
XXIII – SoroksárMillenniumtelep, Soroksár, Soroksár-Újtelep

Dzielnice mogą nadać sobie własną nazwę oficjalną (np. Erzsébetváros), która funkcjonuje obok nazwy z numerem, nadanej przez państwo (np. VII dzielnica miasta stołecznego Budapeszt – Budapest főváros VII. kerülete – taką formę ma nazwa oficjalna)[2]. Dzielnice: II, XIII, XV i XVI nie posiadają nazwy oficjalnej[1].

Przypisy

  1. 1 2 Kerületek. Budapest.hu. [dostęp 2013-04-29]. (węg.).
  2. ↑ 1994. évi XLIII. törvény Budapest főváros közigazgatási területéről és kerületi beosztásáról, 2. § (2) (Ust. nr XLIII z 1994 r. o podziale administracyjnym i obszarze Budapesztu), data dostępu 2011-09-25.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.