Polityka w Kole

Kolska scena polityczna i samorządowa. Koło jest gminą miejską i siedzibą władz powiatu kolskiego.

Na czele magistratu stoi burmistrz, od 2002 r. wybierany w wyborach bezpośrednich co 5 lata. Jest on również organem wykonawczym miasta. Stanowi on jednoosobowy zarząd. Funkcję doradczą dla burmistrza miasta stanowi jego zastępca.

Organem uchwałodawczym jest rada miejska składająca się z 15 radnych wybieranych w wyborach bezpośrednich odbywających się co 5 lat. Sesje Rady Miasta odbywają się w sali konferencyjnej kolskiego ratusza.

24 stycznia 1945 r. - cztery dni po wyzwoleniu Koła spod niemieckiej okupacji przez wojska Armii Czerwonej, komendant wojenny mjr Mercen powołał na stanowisko tymczasowego starosty powiatowego – Jana Oliskiewicza. Wówczas to starosta powołał na stanowiska kierowników wszystkich najważniejszych instytucji. Tymczasowym burmistrzem wybrano Teodora Ostrowskiego. Jednak pierwsze posiedzenie Miejskiej Rady Narodowej (przekształconej w 1990 r. w Radę Miejską) odbyło się dopiero 15 marca 1945 r. Historycznemu posiedzeniu przewodniczył Zenon Krygier. W tymże roku MRN odbyła 11 posiedzeń. W organizacji struktur administracji lokalnej w Kole do 1950 r. wzorowano się głównie na systemie II Rzeczypospolitej przystosowanym do nowych warunków Polski Ludowej.

W 1946 r. w Miejskiej Radzie Narodowej w Kole zasiadało 21 radnych, z czego: 6 wywodziło się z Polskiej Partii Robotniczej, 5 z Polskiej Partii Socjalistycznej, 2 ze Stronnictwa Ludowego, 5 ze Stronnictwa Demokratycznego oraz 3 bezpartyjnych. Ówczesnym głównym zadaniem rajców było stworzenie warunków do rozwoju istniejących już placówek gospodarczych, powoływanie nowych oraz szczególnie gospodarka mieszkaniowa i komunalna.

Od dnia 8 października 1949 r. przewodniczącym MRN był Józef Bartosik. Następnie 5 grudnia 1949 r. zastąpił go Stanisław Ogrodziński. W tym roku rada liczyła 24 członków (18 – PZPR, 2 – SL, 3 – SL, 1 – bezpartyjny).

Konstytucja z 22 lipca 1952 r. wprowadziła w życie jednolite założenia systemu powoływania organów władzy lokalnej. Pierwsze wybory powszechne do rady narodowej odbyły się 5 grudnia 1954 r. Mieszkańcy Koła wyłonili 50 swoich przedstawicieli (28 – PZPR, 4 – ZSL, 5 – SD oraz 13 bezpartyjnych). Wśród nich było 6 kobiet. Po przeprowadzonej reformie administracyjnej Miejska Rada Narodowa zajmowała kluczową pozycję w strukturze władzy w mieście. Jej rola jako gospodarza terenu uległa znacznemu zwiększeniu.

Po wyborach 2 lutego 1958 r., w których wyłoniono 45 radnych, na sesji w dniu 14 lutego MRN powołała następujące komisje: Finansów i Budżetu, Ochrony Porządku i Bezpieczeństwa Publicznego, Budownictwa i Gospodarki Komunalnej, Zaopatrzenia Ludności i Rolnictwa, Oświaty i Kultury, Zdrowia i Opieki Społecznej. Kolejne bezpośrednie wybory MRN miały miejsce co 4-5 lat.

W skład radnych w kadencji 1973–1978 wchodziło 60 radnych (26 – PZPR, 5 – ZSL, 6 – SD, 23 – bezpartyjni). Niemal połowa zatrudniona była na co dzień jako pracownik umysłowy, trzecia część to robotnicy. Oprócz nich w radzie zasiadali m.in. nauczyciele, lekarze i rzemieślnicy. Połowa rajców posiadała wykształcenie średnie, 16 – wyższe, a 14 – podstawowe.

60-osobowy skład Miejskiej Rady Narodowej utrzymał się do 1990 roku. Ostatnim Przewodniczącym był Zdzisław Chruścielski.

W dniu 8 marca 1990 r. ustawa Sejmu Kontraktowego wprowadziła samorządy w miejsce dotychczasowych władz lokalnych. Zgodnie z tą uchwałą mieszkańcy gminy, tworzący z mocy prawa wspólnotę samorządową, uzyskali prawo wpływania na losy swoich „Małych Ojczyzn” w innym zakresie niż miało to miejsce wcześniej. Likwidacji uległo stanowisko Naczelnika Miasta. Organem wykonawczym stały się zarządy gmin, wybierane przez radę.

Pierwsze wybory samorządowe w wolnej Polsce odbyły się 20 maja 1990 r. Rada miejska, która liczyła 28 członków, wybrała na przewodniczącego – Stanisława Lebiedzińskiego. W drugiej kadencji, wybranej w dniu 19 czerwca 1994 r., przewodniczącym wybrano Andrzeja Szlagę, którego dwa lata później zastąpił Andrzej Korzeniowski. 11 października 1998 r. wybrano radnych III kadencji. Wówczas obradom przez 4 lata przewodniczył Wojciech Jabłoński.

Począwszy od 2002 r. burmistrz przestał być wybierany przez radę gminy, od tego czasu był wyłaniany w drodze głosowania bezpośredniego przez mieszkańców. Kolejno funkcję burmistrza pełnili: Jan Stępiński, Mieczysław Drożdżewski i Stanisław Maciaszek, który najpierw został zawieszony w pełnieniu funkcji, a następnie zrezygnował z jej pełnienia. W krótkim okresie w 2018 r. funkcję burmistrza pełnił Jan Stępiński powołany przez prezesa Rady Ministrów Mateusza Morawieckiego. W 2018 r. na to stanowisko został wybrany Krzysztof Witkowski.

W 2002 r. na funkcję przewodniczącego rady miejskiej IV kadencji wybrano Urszulę Pękacz z SLD. 12 listopada 2006 r. kolscy wyborcy wyłonili 21 radnych V kadencji. Po zblokowaniu list wyborczych i rozdzieleniu mandatów w radzie miejskiej zasiadło 14 kandydatów prawicowych oraz 7 z komitetów lewicowych. Przewodniczącym został Robert Cesarz (PiS).

Po wyborach w 2010 r. najwięcej - sześć mandatów (z 21) uzyskał Sojusz Lewicy Demokratycznej, a przewodniczącą po raz drugi w historii wybrano Urszulę Pękacz, natomiast w kolejnych - w 2014 r. najwięcej mandatów (10) otrzymali kandydaci Towarzystwa Samorządowego, których przedstawiciel - Artur Szafrański, został wybrany na Przewodniczącego Rady Miejskiej. Na zakończenie kadencji 9 radnych przynależało do klubu "Pokolenie 2018+", 4 – SLD Lewica Razem, 3 – Prawo i Sprawiedliwość, a 5 pozostało niezrzeszonych.

Po wyborach w 2018 r. skład rady miejskiej był następujący: Prawo i Sprawiedliwość – 8 radnych, Sojusz Lewicy Demokratycznej – 7 radnych, lokalny komitet Katarzyny Hamigi - 4 radnych, niezrzeszeni (wybrani z listy Koalicji Obywatelskiej) – 2 radnych^[1].

W wyborach w 2024 roku wybierano 15 radnych. 12 mandatów uzyskał komitet KWW Krzysztof Witkowski Dalszy Rozwój Koła, 2 mandaty KWW Jarosława Kawki, a 1 mandat: KWW Grzegorza Gibaszka Razem dla Koła^[2]

W 2018 r. działało przy radzie 7 stałych komisji^[3]:

• Rewizyjna;
• Prawa i Porządku Publicznego;
• Budżetu i Finansów;
• Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska;
• Rozwoju Gospodarczego i Zagospodarowania Przestrzennego;
• Zdrowia i Opieki Społecznej;
• Oświaty, Kultury i Sportu.
• Skarg, Wniosków i Petycji

• 1917–1918
  • pierwszy burmistrz: Maks Geppert
  • drugi burmistrz: Michał Ostrowski
• 1918–1919
  • burmistrz: Michał Ostrowski
• 1919–1926
  • burmistrz: Władysław Klimaszewski
• 1926–1929
  • burmistrz: Władysław Krzycki
• 1929–1934
  • burmistrz: Stefan Grabowski
• 1935–1939
  • burmistrz: Michał Beksiak
• 1939
  • komendant miasta: Obersturmführer Toffling
• 1939
  • burmistrz: Waldemar Baumgardt
• 1939–1940
  • burmistrz: Otton Arnold
• 1940-?
  • burmistrz: Arthur Draheim
• 1945
  • komendant miasta (niemiecki): płk. Voigt
• 1945
  • komendant miasta (radziecki): mjr. Marcen^[a]
• 1945
  • burmistrz: Teodor Ostrowski
  • przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej: Zenon Krygier
• 1945–1949
  • burmistrz: Piotr Wojciechowski
  • przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej: Józef Bartosik
• 1949–1950
  • burmistrz: Wiktor Graczyk
  • przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej: Stanisław Ogrodziński
• 1950–1952
  • przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej: Stanisław Ogrodziński
• 1952–1956
  • przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej: Adam Pawlak
• 1956
  • przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej: Stanisław Hass
• 1956–1973
  • przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej: Wiktor Graczyk
• 1973
  • przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej: Tadeusz Paszkiewicz
• 1973–1978
  • naczelnik: Eugeniusz Sanigórski
  • przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej: Ireneusz Waszak
• 1978–1984
  • naczelnik: Zbigniew Nowak
  • przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej: Edmund Janowski
• 1984–1988
  • naczelnik: Grzegorz Cieślak
  • przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej: Antoni Frankowski
• 1988–1990
  • naczelnik: Zenon Zyznarski
  • przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej: Zdzisław Chruścielski
• 1990–1994
  • burmistrz: Czesława Gutkowska-Kicińska
  • zastępca burmistrza: Wojciech Kraszewski
  • przewodniczący rady miejskiej: Stanisław Lebiedziński
  • zastępcy przewodniczącego rady miejskiej: Kazimierz Kijewski, Andrzej Migus
• 1994–1998
  • burmistrz: Józef Dużyński
  • zastępca burmistrza: Kazimierz Gauden
  • przewodniczący rady miejskiej: Andrzej Szlaga^[4], Andrzej Korzeniowski^[4]
  • zastępcy przewodniczącego rady miejskiej: Maciej Goździkowski, Henryk Perzyński
• 1998–2002
  • burmistrz: Jerzy Przybylski
  • zastępca burmistrza: Florian Olejniczak
  • przewodniczący rady miejskiej: Wojciech Jabłoński
  • zastępcy przewodniczącego rady miejskiej: Tomasz Gajewski, Mariusz Kozajda
• 2002–2006
  • burmistrz: Jan Stępiński
  • zastępca burmistrza: Zenon Zyznarski
  • przewodniczący rady miejskiej: Urszula Pękacz
  • zastępcy przewodniczącego rady miejskiej: Robert Cesarz, Zygmunt Sołtysiak
• 2006–2010
  • burmistrz: Mieczysław Drożdżewski
  • zastępca burmistrza: Ewa Bedlechowicz^[5]
  • przewodniczący rady miejskiej: Robert Cesarz
  • zastępcy przewodniczącego rady miejskiej: Zenon Nowak^[6], Jarosław Świder^[6], Mariusz Hanefeld^[7]
• 2010–2014
  • burmistrz: Mieczysław Drożdżewski
  • zastępca burmistrza: -
  • przewodniczący rady miejskiej: Urszula Pękacz
  • zastępcy przewodniczącego rady miejskiej: Teresa Dąbrowska, Artur Szafrański
• 2014–2018
  • burmistrz: Stanisław Maciaszek^[8], Jan Stępiński^[9]
  • p.o. burmistrza: Elżbieta Modrzejewska^[10], Barbara Szelągowska-Bugajak^[11]
  • zastępca burmistrza: Jan Zieliński^[12], Daria Skupin^[13], Elżbieta Modrzejewska^[14]
  • przewodniczący rady miejskiej: Artur Szafrański
  • zastępcy przewodniczącego rady miejskiej: Mariusz Hanefeld, Alicja Wapińska^[15].
• 2018–2024
  • burmistrz: Krzysztof Witkowski
  • zastępca burmistrza: Lech Brzeziński^[16]
  • przewodniczący rady miejskiej: Tomasz Sobolewski
  • zastępcy przewodniczącego rady miejskiej: Mariusz Budny, Artur Szafrański
• 2024–2029
  • burmistrz: Krzysztof Witkowski
  • przewodniczący rady miejskiej: Mariusz Hanefeld
  • zastępcy przewodniczącego rady miejskiej: Ewa Baryła, Adrian Król

• P. Łączkowski, M. Pochwicki. Koło. Rozwój miasta 1948-1978. Poznań-Koło 1978
• Józef Stanisław Mujta. 635 lat miasta Koła. Koło 1997

• Oficjalna strona internetowa miasta Koła
• Internetowy serwis miasta Koła