Pomnik Założycieli Kijowa

Pomnik Założycieli Kijowa

Пам'ятник засновникам Києва

Pomnik Założycieli Kijowa w 2015
Państwo	Ukraina
Miejscowość	Kijów
Data odsłonięcia	22 maja 1982
Ważniejsze przebudowy	28 maja 2010
Położenie na mapie Kijowa Pomnik Założycieli Kijowa
Położenie na mapie Ukrainy Pomnik Założycieli Kijowa
Położenie na mapie Kijowa i obwodu kijowskiego Pomnik Założycieli Kijowa
50°25′44,76″N 30°34′08,04″E/50,429100 30,568900

Pomnik Założycieli Kijowa^[1][2] (ukr. Пам'ятник засновникам Києва) lub też Pomnik upamiętniający założenie miasta Kijowa^[3] (ukr. Пам'ятний знак на честь заснування Києва) – pomnik znajdujący się w Kijowie w Parku Nawodnyckim nad Dnieprem^[4]. Został zaprojektowany przez Wasyla Borodaja i odsłonięty 22 maja 1982 z okazji 1500-lecia założenia miasta^[5][6][7]. Pomnik wykonano z betonu zbrojonego i pokryto miedzianą blachą^[4]. Uznawany jest za jeden z symboli Kijowa^[8].

Pomnik powstał jako część obchodów 1500-lecia Kijowa (m.in. razem z Ukraińskim Domem)^[9]. Z powodu ograniczeń finansowych po Igrzyskach Olimpijskich w 1980^[4], na polecenie Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, zamiast metali kolorowych użyto betonu zbrojonego i blachy miedzianej. Oficjalne odsłonięcie nastąpiło 22 maja 1982^[9].

W 2010 pomnik częściowo się zawalił w wyniku korozji wewnętrznej konstrukcji^[10], jednak został odbudowany w ciągu trzech miesięcy. Koszt renowacji wyniósł 400 milionów hrywien. W 2012 pomnik był wykorzystywany jako logo Kijowa podczas turnieju UEFA Euro 2012^[8][11]. W 2021 teren wokół pomnika został zmodernizowany i uruchomiono przy nim nową fontannę^[12]. W 2022, podczas rosyjskiej inwazji, pomnik został zabezpieczony przed uszkodzeniami^[13].

Pomnik przedstawia legendarnych założycieli Kijowa – braci Kija, Szczeka, Chorywa oraz ich siostrę Łybedź^[5]. Figury umieszczone są w łodzi – Łybedź stoi na dziobie z rozpostartymi ramionami, a jej bracia trzymają broń na rufie. Łódź spoczywa na granitowym cokole w kształcie fal, ustawionym na czerwonej granitowej platformie. Obok znajduje się fontanna z kolorowym oświetleniem i strumieniami wody sięgającymi do 3,5 metra. Twarz Łybеdź została wzorowana na córce rzeźbiarza, Hałynie Borodaj^[14].

21 listopada 2001 na Placu Niepodległości odsłonięto inny pomnik przedstawiający Kija, Szczeka, Chorywa i Łybedź. Autorem tej kompozycji był Anatolij Kuszcz, a rzeźba różni się formą i układem od pomnika w Parku Nawodnyckim^[14][15].