Pomnik spadochroniarzy pod Sokołowem

Pomnik spadochroniarzy
pod Sokołowem
ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Projektant

Jerzy Sobociński

Materiał

Beton

Data budowy

1974

Położenie na mapie gminy Lubasz
Mapa konturowa gminy Lubasz, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Pomnik spadochroniarzypod Sokołowem”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Pomnik spadochroniarzypod Sokołowem”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Pomnik spadochroniarzypod Sokołowem”
Położenie na mapie powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego
Mapa konturowa powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Pomnik spadochroniarzypod Sokołowem”
Ziemia52°47′09,4″N 16°31′22,8″E/52,785944 16,523000

Pomnik spadochroniarzy pod Sokołowembetonowy dawny pomnik polskich i radzieckich spadochroniarzy, zlokalizowany w gminie Lubasz około 3 kilometry na północny wschód od Klempicza i 1,5 kilometra na południe od Sokołowa, na terenie leśnictwa Annogóra, w pobliżu samotnego gospodarstwa zwanego Brzeg, bezpośrednio przy drodze wojewódzkiej nr 182.

Pomnik upamiętniał spadochroniarzy Polskiego Samodzielnego Batalionu Specjalnego 1 Armii Wojska Polskiego, którzy działali w obrębie Puszczy Noteckiej jesienią i zimą 1944, zbierając informacje o wojskach niemieckich na tym obszarze. Stał w miejscu ich lądowania w dniu 7 września 1944. Na cokole wymienione były nazwiska:

Monument wykonany w 1974 przez Jerzego Sobocińskiego o formie czteroosobowej grupy figuralnej z bronią w ręku. Jedna z postaci została ujęta w momencie zwijania wyoblonej czaszy spadochronu. Na cokole umieszczono tablicę pamiątkową ku pamięci Józefa (1899–1945) i Franciszki (1904–1945) Furmanów którzy za udzielenie pomocy dwóm spadochroniarzom zostali zamordowani – Józef Furman w niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen a Franciszka Furman w obozie karno-śledczym Żabikowo.

W lutym 2015 pomnik poważnie zdewastowano. Trzem postaciom żołnierzy urwano głowy, a czwartej ją odłupano. Wyłamano też karabiny, trzymane przez wojskowych w rękach. Na monumencie umieszczono ponadto napis sprayem: Goń z pomnika bolszewika, znaki Polski Walczącej oraz wyrwano część liter tworzących napis „Polskim i radzieckim spadochroniarzom”, zostawiając jedynie ostatni wyraz i dopisując czarnym sprayem „zdrajcom”. Sprawców dewastacji nie wykryto[1].

W 2021 roku stary napis na pomniku dotyczący sowieckiej grupy zwiadowczej na mocy obowiązującej ustawy dekomunizacyjnej i decyzją władz gminy został usunięty. Nowy napis zgodnie z życzeniem mieszkańców będzie poświęcony wszystkim ofiarom II wojny światowej (również spadochroniarzom) i zostanie umieszczony po uzgodnieniu jego treści[2].

Zobacz też

Przypisy

  1. TVN24.pl: Zniszczony pomnik polskich i radzieckich spadochroniarzy. „Komuś się przestał podobać”. 2015-02-26. [dostęp 2018-06-21]. (pol.).
  2. Pomnik w Sokołowie - relikt tragicznej przeszłości, czy hołd bohaterom?. [w:] Czarnkow.INFO [on-line]. Przedsiębiorstwo Telekomunikacyjne "NetBase Elektronika Informatyka Komunikacja", 2021. [dostęp 2021-02-17].

Bibliografia

  • Słownik krajoznawczy Wielkopolski, Paweł Anders (red.), Włodzimierz Łęcki (red.), Piotr Maluśkiewicz (red.), Warszawa/Poznań: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992, s. 251, ISBN 83-01-10630-1, OCLC 830056994.
  • napis na pomniku in situ.
  • Powiat obornicki, mapa 1:80.000, TopMapa, Poznań, 2007, ISBN 978-83-7445-037-9.