Potyczka pod Józefowem (1943)
| II wojna światowa | |||
| Czas |
1 czerwca 1943 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce | |||
| Terytorium | |||
| Wynik |
zwycięstwo oddziałów partyzanckich | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Dowódcy | |||
| |||
| Siły | |||
| |||
| Straty | |||
| |||
Położenie na mapie Okupowanej Polski w latach 1941-1944 _location_map.svg.png) | |||
 50°29′00″N 23°03′00″E/50,483333 23,050000 | |||
.svg.png){kind=small}
.svg.png){kind=icon}
Potyczka pod Józefowem – starcie zbrojne stoczone 1 czerwca 1943 roku w rejonie Józefowa między oddziałami Gwardii Ludowej, Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich a niemieckim oddziałem wysłanym w celu pacyfikacji ludności Józefowa.
Przebieg walk
W rejon Józefowa, 1 czerwca 1943 roku dotarł niemiecki oddział pacyfikacyjny wysłany w celu spacyfikowania ludności Józefowa. Przeciw niemickiej pacyfikacji wystąpiły dwa polskie oddziały partyzanckie. Pierwszym był oddział Gwardii Ludowej im. Kotowskiego dowodzonym przez radzieckiego uciekiniera z niewoli niemieckiej Michaiła Atamanowa ps. Miszka Tatar[1], w którym służyli zbiegli jeńcy radzieccy, Polacy oraz Żydzi[2]. Oddział ten należał do Grupy Operacyjnej im. Tadeusza Kościuszki. Drugim miejscowy oddział Batalionów Chłopskich dowodzony przez Antoniego Wróbla ps. Anton[1]. Trzecim oddział Armii Krajowej dowodzony przez Hieronima Miąca ps. Korsarz[3][4].
Po dwygodzinnych walkach między oddziałami partyzanckimi a Niemcami, dowodzący oddziałem niemieckim zmuszony został do zarządzenia odwrotu i zaniechania pacyfikacji Józefowa. Niestety w czasie walk poległ Michaił Atamanow ps. Miszka Tatar dowodzący oddziałem Gwardii Ludowej. Pośmiertnie został odznaczony polskim Krzyżem Grunwaldu III klasy[1]. W potyczce polegli też Józef Kudełka ps. Czarny i Malik Ażurow ps. Iwan Tadzik a kolejnych 17 partyzantów odniosło rany[5]. Dzięki partyzanckiemu atakowi uratowani zostali mieszkańcy Józefowa, a sama miejscowość zyskała na trzy tygodnie wolność od okupacji niemieckiej[6].
Upamiętnie
W okresie Polski Ludowej w miejscu śmierci Michaiła Atamanowa ps. Miszka Tatar mieszkańcy Józefowa postawili pomnik upamiętniający jego odwagę. W 2018 roku na wniosek IPN wojewoda lubelski, przy sprzeciwie radnych, burmistrza i społeczeństwa Józefowa, nakazał usunięcie pomnika, który upamiętniał śmierć Miszki Tatara i partyzanta Armii Krajowej Józefa Kudełki ps. „Czarny”.[7]
Przypisy
- 1 2 3 Dolata i Jurga 1977 ↓, s. 187.
- ↑ Czubryt-Borkowski 1988 ↓, s. 816.
- ↑ Tuszyński 1985 ↓, s. 69.
- ↑ Odsłonięcie pomnika Bitwy o Józefów, 04.06.2023 [online], akzamosc.pl [dostęp 2025-04-21] (pol.).
- ↑ Odsłonięcie pomnika Bitwy o Józefów, 04.06.2023 [online], akzamosc.pl [dostęp 2025-04-21] (pol.).
- ↑ Rzeczpospolita Józefowska [online], ejozefow.pl [dostęp 2025-04-21] (pol.).
- ↑ "Selim" zastąpił Miszkę Tatara | Nowa Gazeta Biłgorajska [online], gazetabilgoraj.pl [dostęp 2020-04-13] (pol.).
Bibliografia
- Czesław Czubryt-Borkowski: Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939-1945. Warszawa: 1988. ISBN 83-217-2709-3.
- Bolesław Dolata, Tadeusz Jurga: Walki zbrojne na ziemiach polskich 1939-1945. Warszawa: 1977.
- Waldemar Tuszyński: Ruch oporu w Polsce 1939-1943. Warszawa: 1985. ISBN 83-03-01115-4.