Przed karczmą

Przed karczmą
Wiejska karczma, Polska karczma
Ilustracja
Autor

Józef Chełmoński

Data powstania

1877

Medium

olej na płótnie

Wymiary

71 × 174,5 cm

Miejsce przechowywania
Lokalizacja

Muzeum Narodowe w Warszawie

Przed karczmą (również Wiejska karczma, Polska karczma[1]) – obraz olejny autorstwa polskiego malarza Józefa Chełmońskiego, ukończony w 1877 roku. Znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie[2].

Historia

W 1875 roku Józef Chełmoński wyjechał do Paryża. W 1877 roku w swojej posiadłości w tym mieście namalował obraz Przed karczmą[2]. Obraz trafił później do kolekcji Franciszka Goldberga-Górskiego, który kilka lat później podarował dzieło Muzeum Sztuk Pięknych w Warszawie (od 1916 roku Muzeum Narodowe w Warszawie) z siedzibą przy Alejach Jerozolimskich 3 i umieszczony został w kolekcji muzealnej „Zbiory Malarstwa Polskiego do 1914 roku”[3].

W 2012 roku obraz został przeniesiony na okres dwóch lat do Pałacu w Radziejowicach, gdzie był prezentowany na wystawie poświęconej twórczości Józefa Chełmońskiego[4]. W 2021 roku czasowo usunięto go z warszawskiego muzeum i przewieziono do Muzeum Narodowego w Poznaniu przy alei Karola Marcinkowskiego 9, gdzie znalazł się na wystawie „Polska. Siła obrazu”[5]. Po zakończeniu ekspozycji, w połowie maja, obraz powrócił do Warszawy. 26 września 2024 roku został zaprezentowany w Muzeum Narodowym w Warszawie na specjalnej wystawie poświęconej twórczości Józefa Chełmońskiego, która potrwa do 26 stycznia 2025 roku. Po zakończeniu wystawy dzieło powróci na swoje pierwotne miejsce w muzeum[6].

Opis

Obraz Przed karczmą przedstawia grupę chłopów zgromadzonych przed karczmą, najpewniej na terytorium Ukrainy. Na ziemi pokrytej topniejącym śniegiem, w centralnej części kompozycji, nieco w głębi, widoczna jest kryta strzechą chata z oknem pobłyskujacym pomarańczowym światłem. W centralnej części znajdują się również kobiety w jaskrawoczerwonych chustach i spódnicach, parobczaki, a także starcy którzy zaczynają tańczyć[3].

Po prawej stronie przedstawiono niewielkie sanki zaprzężone w kasztanowatego konia, skierowane w głąb obrazu. Obok nich stoi starzec, wspierający się na lasce, ubrany w długi, brązowy płaszcz. W tle, na lewym krańcu horyzontu, widnieje rząd wiejskich chat, a po prawej stronie samotnie góruje samotny krzyż[3].

Obraz jest przedstawieniem sztuki realizmu[3]. Płótno ma 71 cm wysokości i 174,5 cm szerokości, natomiast z masywną ramą ma wysokość 211 cm, szerokość 109 cm oraz grubość płótna wynoszącą 12 cm[2][3].

Przypisy

  1. Historia jednego obrazu – /127/ Przed karczmą – Józef Chełmoński. [w:] TVP [on-line]. tvp.pl, 2019. [dostęp 2025-01-08]. (pol.).
  2. 1 2 3 Alfred Ligocki: Józef Chełmoński. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1983, s. 101. ISBN 83-03-00033-0.
  3. 1 2 3 4 5 Przed karczmą – Chełmoński Józef (1849–1914), malarz. [w:] Muzeum Narodowe w Warszawie [on-line]. cyfrowe.mnw.art.pl. [dostęp 2025-01-08]. (pol.).
  4. Kolekcja dzieł Józefa Chełmońskiego. [w:] Zespół pałacowo-parkowy w Radziejowicach [on-line]. palacradziejowice.pl, 14 października 2022. [dostęp 2025-01-08]. (pol.).
  5. Wystawa „Polska. Siła obrazu” – arcydzieła polskiego malarstwa w Muzeum Narodowym w Warszawie. [w:] Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [on-line]. tvn24.pl, 17 września 2020. [dostęp 2025-01-08]. (pol.).
  6. Nie tylko „Babie lato”. Jego obrazy weszły do kanonu. Duża wystawa Chełmońskiego. [w:] TVN [on-line]. tvn24.pl, 25 września 2024. [dostęp 2025-01-08]. (pol.).

Bibliografia