Rezerwat przyrody Jaworzyna na Chełmie
| rezerwat leśny | |
| Typ rezerwatu |
fitocenotyczny (PFi)[1] |
|---|---|
| Podtyp rezerwatu |
zbiorowisk leśnych (zl)[1] |
| Typ ekosystemu | |
| Podtyp ekosystemu |
lasów górskich i podgórskich (lgp)[1] |
| Państwo | |
| Województwo | |
| Mezoregion | |
| Data utworzenia |
24 grudnia 2024[1] |
| Akt prawny | |
| Powierzchnia | |
| Ochrona | |
Położenie na mapie gminy Ropa _location_map.png) | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego  | |
Położenie na mapie powiatu gorlickiego  | |
 49°35′43″N 21°00′19″E/49,595278 21,005278 | |
Rezerwat przyrody Jaworzyna na Chełmie – rezerwat leśny o powierzchni 36,36 ha, położony w Polsce, w województwie małopolskim, powiecie gorlickim, gminie Ropa, w Ropie[1].
Teren rezerwatu należy do nadleśnictwa Łosie[1].
Położenie
Pod względem fizycznogeograficznym rezerwat znajduje się w mezoregionie Beskid Niski (513.71) w Górach Grybowskich. Zlokalizowany jest na północno-wschodnich zboczach Chełmu[1][2][3].
Historia
Rezerwat został utworzony zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 4 grudnia 2024, które weszło w życie 24 grudnia 2024. Powstał w ramach akcji 100 rezerwatów przyrody na 100-lecie Lasów Państwowych. Jego powstanie zaproponowało nadleśnictwo Łosie[1][2][3].
Charakterystyka
Jak określono w akcie założycielskim, celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie ze względów przyrodniczych i naukowych zespołu jaworzyny (Phyllitido-Aceretum) ze stanowiskami języcznika zwyczajnego Asplenium scolopendrium L. wraz z odsłonięciami skalnymi i rumowiskami na Górze Chełm w Beskidzie Niskim[1].
Na terenie rezerwatu występują płaty jaworzyny z języcznikiem zwyczajnym (siedlisko 9180-2 Natura 2000), z liczną populacją zanokcicy języcznika (języcznika zwyczajnego) – paprocią umieszczoną na czerwonej liście roślin i grzybów Polski i objętej w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Występuje tu łanowo miesiącznica trwała[2][3].
Gatunkami drzew lasotwórczych na terenie rezerwatu są głównie buk z 20-30% udziałem jawora[3].
Chronionymi elementami przyrody nieożywionej są wychodnie i rumowiska skalne[1][2][3].
Turystyka
Zachodnią granicą rezerwatu przebiega pieszy szlak turystyczny 
Grybów – Chełm (780 m) – Wawrzka – Flasza.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 4 grudnia 2024 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Jaworzyna na Chełmie”. Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego. [dostęp 2025-01-01]. (pol.).
- 1 2 3 4 Małopolska wzbogaca się o cztery nowe rezerwaty przyrody. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska z Krakowa wydał decyzję. Dziennik Polski. [dostęp 2025-01-01]. (pol.).
- 1 2 3 4 5 Cisy w Wyskitnej i inne perełki przyrody pod ochroną. Sądeckie.pl. [dostęp 2025-01-01]. (pol.).