Riza Sapunxhiu

Riza Sapunxhiu
Data i miejsce urodzenia	15 marca 1925 ; Peć
Data i miejsce śmierci	6 września 2008 ; Peć
	Przewodniczący Rady Wykonawczej Socjalistycznej Prowincji Autonomicznej Kosowo
Okres	od maj 1980; do maj 1982
Przynależność polityczna	Związek Komunistów Jugosławii/Związek Komunistów Kosowa
Poprzednik	Bahri Oruçi
Następca	Ymer Pula
	Członek Prezydium Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii
Okres	od 15 maja 1989; do 21 marca 1991
Poprzednik	Sinan Hasani
Następca	Sejdo Bajramović

Riza Sapunxhiu (Sapundžiju), serb. Риза Сапунџију (ur. 15 marca 1925 w Peciu, zm. 6 września 2008 tamże) – jugosłowiański (kosowski) działacz komunistyczny i ekonomista, w latach 1980–1982 przewodniczący Rady Wykonawczej (premier) Socjalistycznej Prowincji Autonomicznej Kosowo, w latach 1989–1991 członek Prezydium SFR Jugosławii.

Życiorys

Z pochodzenia Albańczyk z Kosowa. Absolwent Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu w Belgradzie. Uczestniczył w wyzwalaniu Jugosławii pod koniec II wojny światowej^[1]. W 1945 wstąpił do Związku Komunistów Jugosławii, działał w ramach Związku Komunistów Kosowa i był jego reprezentantem w Komitecie Centralnym ZKJ^[2]. Zajmował różne stanowiska w administracji partyjnej i państwowej, m.in. wiceprzewodniczącego rady gminy Peć, członka władz prowincjonalnych Socjalistycznego Sojuszu Ludu Pracującego i sekretarza ds. ekonomicznych w prowincji autonomicznej. Kierował kombinatem chemiczno-energetyczno-górniczym w mieście Obilić.

Zajmował stanowisko wiceprzewodniczącego Rady Wykonawczej (wicepremiera) Socjalistycznej Prowincji Autonomicznej Kosowo. W maju 1980^[3] lub wrześniu 1981^[4] został przewodniczącym tej rady (premierem), pełnił funkcję do maja 1982. W 1981 odbył historyczną wizytę w Albanii jako szef delegacji Kosowa. Następnie w 1982 przeszedł do pracy w Banku Światowym^[1]. W maju 1989 wybrany jako przedstawiciel Kosowa do Prezydium Socjalistycznej Republiki Jugosławii. Utracił stanowisko w marcu 1991 na wniosek Slobodana Miloševicia, stało się to kilka dni po nieskutecznym głosowaniu Prezydium nad wprowadzeniem stanu wyjątkowego (w trybie nieprzewidzianym konstytucją zastąpił go Sejdo Bajramović^[5]).

Wystąpił w serialu dokumentalnym Śmierć Jugosławii (1995)^[6].

Przypisy

1 2 Riza Sapunxhiu passed away. kosovapress.com, 6 września 2008. [dostęp 2025-05-05]. (ang.).
↑ Đorđe Matić: Sapunxhiu, Riza. leksikon-yu-mitologije.net. [dostęp 2025-05-04]. (serb.).
↑ Kosovo. worldstatesmen.org. [dostęp 2025-05-04]. (ang.).
↑ Countries JK: Kosovo. rulers.org. [dostęp 2025-05-04].
↑ Ahmed Salihbegović: Utješno je jedino to da je Hrvatska na pravoj strani. jutarnji.hr, 31 lipca 2010. [dostęp 2025-05-05]. (chorw.).
↑ Riza Sapunxhiu w bazie Filmweb

[kp-1] 1 2 Riza Sapunxhiu passed away. kosovapress.com, 6 września 2008. [dostęp 2025-05-05]. (ang.).

[lym-2] Đorđe Matić: Sapunxhiu, Riza. leksikon-yu-mitologije.net. [dostęp 2025-05-04]. (serb.).

[ws-3] Kosovo. worldstatesmen.org. [dostęp 2025-05-04]. (ang.).

[rulers-4] Countries JK: Kosovo. rulers.org. [dostęp 2025-05-04].

[jutarnji-5] Ahmed Salihbegović: Utješno je jedino to da je Hrvatska na pravoj strani. jutarnji.hr, 31 lipca 2010. [dostęp 2025-05-05]. (chorw.).

[6] Riza Sapunxhiu w bazie Filmweb

[a-7] 1 2 3 4 W latach 1945–1990 Kosowo było częścią Jugosławii, najpierw jako dystrykt LR Serbii (1945–1963), następnie prowincja SR Serbii (1963–1990)

[8] Państwo uznawane tylko przez Albanię, formalnie część Jugosławii oraz SR Serbii (1990–1992), następnie Republiki Serbii (1992–2000)

[9] W opozycji do Bukoshiego

[10] Pod administracją Misji Tymczasowej Administracji ONZ w Kosowie, formalnie część Jugosławii (2002–2003), następnie Serbii i Czarnogóry (2003–2006) oraz Republiki Serbii (2002–2006) i Serbii (2006–2008)

[11] Po ogłoszeniu jednostronnej deklaracji niepodległości od Serbii państwo częściowo uznawane na arenie międzynarodowej

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[A]

[B]

[C]

[D]

[E]

Przewodniczący Rady Wykonawczej Komitetu Ludowego Autonomicznego Dystryktu Kosowa i Metochii^[A] (1945–1953)	Fadil Hoxha (1945–1953)
Przewodniczący Rady Wykonawczej Autonomicznego Dystryktu Kosowa i Metochii^[A] (1953–1963)	Fadil Hoxha (1953–1963)
Przewodniczący Rady Wykonawczej Autonomicznej Prowincji Kosowa i Metochii^[A] (1963–1968)	Ali Shukriu (1963–1967) Ilija Vakić (1967–1968)
Przewodniczący Rady Wykonawczej Socjalistycznej Prowincji Autonomicznej Kosowo^[A] (1968–1990)	Ilija Vakić (1968–1974) Bogoljub Nedeljković (1974–1978) Bahri Oruçi (1978–1980) Riza Sapunxhiu (1980–1982) Imer Pula (1982–1984) Ljubomir Neđo Borković (1984–1986) Namzi Mustafa (1986–1987) Kaqusha Jashari (1987–1989) Nikolla Shkreli (1989) Daut Jashanica (1989) Jusuf Zejnullahu (1989–1990)
Premierzy Republiki Kosowa^[B] (1990–2000)	Jusuf Zejnullahu (1990–1991) Bujar Bukoshi (1991–2000) Hashim Thaçi (tymczasowo, 1999–2000)^[C]
Premierzy Prowincji Autonomicznej Kosowa i Metochii^[D] (2002–2008)	Bajram Rexhepi (2002–2004) Ramush Haradinaj (2004–2005) Adem Salihaj (p.o., 2005) Bajram Kosumi (2005–2006) Agim Çeku (2006–2008) Hashim Thaçi (2008)
Premierzy Republiki Kosowa^[E] (od 2008)	Hashim Thaçi (2008–2014) Isa Mustafa (2014–2017) Ramush Haradinaj (2017–2020) Albin Kurti (2020) Avdullah Hoti (2020–2021) Albin Kurti (od 2021)

Data i miejsce urodzenia	15 marca 1925 Peć
Data i miejsce śmierci	6 września 2008 Peć
Przewodniczący Rady Wykonawczej Socjalistycznej Prowincji Autonomicznej Kosowo
Okres	od maj 1980 do maj 1982
Przynależność polityczna	Związek Komunistów Jugosławii/Związek Komunistów Kosowa
Poprzednik	Bahri Oruçi
Następca	Ymer Pula
Członek Prezydium Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii
Okres	od 15 maja 1989 do 21 marca 1991
Poprzednik	Sinan Hasani
Następca	Sejdo Bajramović