Ryszard Konopka

Ryszard Konopka
Ilustracja
kapitan artylerii kapitan artylerii
Data i miejsce urodzenia

3 kwietnia 1893
Głogoczów

Data i miejsce śmierci

13 września 1958
Kraków

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

1 pułk ciężkiej artylerii polnej

Stanowiska

dowódca baterii

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka

Faksymile
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920–1941) Medal Zasługi Wojskowej „Signum Laudis” z Mieczami Medal Waleczności (Austro-Węgry) Medal Waleczności (Austro-Węgry) Krzyż Wojskowy Karola

Ryszard Konopka[1][2] h. Nowina[a] (ur. 3 kwietnia 1893 w Głogoczowie, zm. 13 września 1958 w Krakowie) – kapitan artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 3 kwietnia 1893 w Głogoczowie, w ówczesnym powiecie myślenickim Królestwa Galicji i Lodomerii 30 czerwca 1911 zakończył naukę w klasie VIIIb c. k. Gimnazjum III w Krakowie ze zdanym egzaminem dojrzałości[4]. W 1912, po ukończeniu rocznego kursu w Wyższej Szkole Handlowej w Berlinie, wrócił do Krakowa i praktykował w firmie handlowo-rolniczej swojego ojca[5]. Równocześnie uczył się w krakowskiej Akademii Handlowej na kursie dla abiturientów[5]. W 1913 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie odbywał praktyki w Lincoln[5].

1 sierpnia 1914 został powołany do cesarskiej i królewskiej armii w charakterze jednorocznego ochotnika[5]. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach 5 pułku haubic polowych (późniejszego 105 pułku artylerii polowej)[6][7]. Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1916 w korpusie oficerów artylerii polowej i górskiej[8][9]. 16 czerwca 1918 na froncie włoskim, w walkach nad Brentą, został ciężko ranny w szyję[5].

1 listopada 1918, razem z bratem Julianem, został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii austro-węgierskiej, z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznika i przydzielony do 1 pułku ciężkiej artylerii polnej[10][11]. 25 stycznia 1919 na czele 1 baterii 1 pułku artylerii ciężkiej przybył transportem kolejowym z Krakowa do Cieszyna i wziął udział w walkach z Czechami[12]. 25 kwietnia 1921 dowódca III Brygady Artylerii, podpułkownik Stanisław Miller sporządził wniosek na odznaczenie orderem „Virtuti Militari”, w którym napisał między innymi:

Podczas akcji w obronie Śląska Cieszyńskiego odznaczył się wybitnie por. Ryszard Konopka, dowódca baterii 1/1 pac (późniejszy 3 pac), która jako jedna z pierwszych polskich baterii została zorganizowaną w przeciągu kilku dni. Por. Konopka tak osobistym, brawurowym zachowaniem się, jak też bardzo dodatnim wpływem na swych podwładnych, w szczególności zaś ogromnie skuteczną działalnością swej baterii, przyczynił się decydująco do utrzymania linii obronnej w rejonie Skoczowa (...) Por. Konopka od pierwszej chwili powstania Państwa Polskiego wstąpił w szeregi obrońców ziemi ojczystej. Przebył również kampanię pod Lwowem i majową ofensywę w roku 1919 z pod Chyrowa aż pod Stanisławów, odznaczając się przy każdej sposobności tak osobistym męstwem jak i brawurową działalnością swojej baterii oraz najlepszym wpływem na swoich podkomendnych. Ten rzadkich cnót żołnierskich oficer zasługuje w całej pełni i bez zastrzeżeń na jak największe uznanie[5].

Wniosek został poparty przez byłego dowódcę Frontu Śląskiego, generała porucznika Franciszka Latinika[5]. Następnie walczył z Ukraińcami pod Rawą Ruską i Lwowem[5]. 7 czerwca 1919 został przeniesiony do baterii zapasowej 6 pułku artylerii ciężkiej w Krakowie na stanowisko dowódcy baterii szkolnej[5]. 19 stycznia 1921 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w artylerii, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej[13]. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w 6 dywizjonie artylerii ciężkiej[14]. Na początku 1922 został zdemobilizowany i przydzielony w rezerwie do 5 pułku artylerii ciężkiej w Krakowie[15][16][17][18]. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 619. lokatą w korpusie oficerów rezerwy artylerii[19][20]. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Tarnów i nadal posiadał przydział w rezerwie do 5 pułku artylerii ciężkiej[21].

Po zwolnieniu z wojska objął kierownictwo firmy „Pług” Dom Komisowy Rolniczy Stefan Konopka w Krakowie[5]. W 1924 został jej właścicielem[5]. W 1931, z powodu wielkiego kryzysu w Polsce, zmuszony był zlikwidować interes[5]. W 1933 pozostawał bez pracy[5]. Mieszkał w Krakowie przy ulicy Garncarskiej 1[5]. W latach 1949–1956 był poddany kontroli operacyjnej przez organa bezpieczeństwa publicznego w Krakowie[22].

Życie prywatne

Był synem Stefana (1861–1925), właściciela dóbr Głogoczów, i Marii z Finków h. własnego (1869–1938)[5][23]. Rodzeństwo Ryszarda Konopki stanowili bracia: Julian (1891–1947), kapitan artylerii rezerwy[23][24][25], Marian (1896–1959), Stanisław (1899–1970), Krzysztof (ur. 1901), Zbigniew (1903–1961), Jacek (1905–1941) i Hieronim (1907–1994) oraz siostra Stefania (1894–1985)[23].

20 września 1919 w Krakowie ożenił się z Różą ze Strzyżowskich h. Gozdawa (1900–1970), z którą miał czworo dzieci: Marka (ur. 1921), Marię Antoninę (1923–1984), zamężną z Andrzejem Potockim, Andrzeja (1925–1989) i Pawła (1939–2007)[5][23][26].

Zmarł 13 września 1958 w Krakowie i został pochowany na cmentarzu komunalnym w Głogoczowie (sektor 2, rząd 4, grób 8)[23][24].

Ordery i odznaczenia

austro-węgierskie

Uwagi

  1. ↑ W ewidencji cesarskiej i królewskiej armii figurował jako Richard Konopka Ritter von Nowina[3].

Przypisy

  1. ↑ Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 130, tu jako Ryszard Adam Konopka.
  2. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 314, 699, tu także Ryszard Adam Konopka.
  3. ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 1088, 1191.
  4. ↑ Sprawozdanie 1911 ↓, s. 38, 95, 96.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Konopka Ryszard. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.24-1795 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-01-14].
  6. ↑ Ranglisten 1917 ↓, s. 964.
  7. 1 2 3 4 5 Ranglisten 1918 ↓, s. 1191.
  8. ↑ Ranglisten 1917 ↓, s. 875.
  9. ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 1088.
  10. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 8 z 25 stycznia 1919, poz. 303.
  11. ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 9 z 28 stycznia 1919, poz. 349.
  12. ↑ Latinik 1934 ↓, s. 58.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 29 stycznia 1921, s. 143.
  14. ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 314, 699.
  15. ↑ Druga lista 1922 ↓, s. 29, artyleria.
  16. ↑ Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 130.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 788.
  18. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 706.
  19. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 843.
  20. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 769.
  21. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 135, 648.
  22. ↑ Inwentarz IPN : Ryszard Konopka. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2025-01-16].
  23. 1 2 3 4 5 Marek Jerzy Minakowski: Ryszard Konopka z Konopek-Jałbrzykowegostoku h. Nowina. [w:] Wielka genealogia Minakowskiego (Wielcy.pl) [on-line]. Dr Minakowski Publikacje Elektroniczne. [dostęp 2025-01-14].
  24. 1 2 Ryszard Konopka. Urząd Miasta i Gminy Myślenice - wydz. Mienia. [dostęp 2025-01-14].
  25. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 134, 920.
  26. ↑ Róża Konopka. Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Krakowie. [dostęp 2025-01-16].
  27. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 15 lipca 1922, s. 495.
  28. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-01-14].
  29. ↑ Latinik 1934 ↓, s. 140.
  30. ↑ Sadkowski-Rola 1939 ↓, s. 24.
  31. ↑ Sadkowski-Rola 1939 ↓, s. 80.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.