Sławomir Moździoch

Sławomir Moździoch

Data i miejsce urodzenia	1957 Kamienna Góra
profesor nauk humanistycznych
Specjalność: archeologia
Alma Mater	Uniwersytet Wrocławski
Doktorat	17 grudnia 1987 Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk
Habilitacja	6 listopada 2003
Profesura	27 marca 2014
Uczelnia	Uniwersytet Opolski Instytut Archeologii i Etnologii PAN we Wrocławiu
Odznaczenia

Sławomir Józef Moździoch (ur. 1957 w Kamiennej Górze) – polski archeolog, specjalizujący się w archeologii wczesnośredniowiecznej, profesor Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, nauczyciel akademicki związany z Uniwersytetem Opolskim.

Urodził się w 1957 roku w Kamiennej Górze, gdzie spędził dzieciństwo i wczesną młodość. Uczęszczał w latach 1963–1971 do tamtejszej Szkoły Podstawowej nr 1^[1]. Po jej ukończeniu kontynuował naukę w miejscowym Liceum Ogólnokształcącym^[2]. W nim też zdał w 1975 roku egzamin maturalny. Następnie podjął studia archeologiczne na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego, ukończone tytułem magistra w 1980 roku na podstawie pracy pt. Umocnienia obronne grodu w Witostowicach, stan. 2, z IX-XI wieku^[3].

Bezpośrednio rok przed ukończeniem studiów podjął pracę w Muzeum Archeologicznym we Wrocławiu. W 1980 roku rozpoczął studia doktoranckie w Instytucie Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk, które ukończył w 1987 roku uzyskaniem stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w dziedzinie archeologii na podstawie pracy pt. Organizacja gospodarcza państwa wczesnopiastowskiego na Śląsku w X-XII wieku w świetle źródeł archeologicznych, napisanej pod kierunkiem prof. Lecha Leciejewicza. W 1991 roku otrzymał za tę pracę nagrodę Fundacji imienia Brzeskich przy Poznańskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk^[3]. Jego praca habilitacyjna: Castrum munitissimum Bytom : lokalny ośrodek władzy w państwie wczesnopiastowskim, została wyróżniona nagrodą im. Wernera Coblenza^[4].

Od 1983 roku zatrudniony jest w Pracowni Archeologii Śląska Zakładu Archeologii Nadodrza IHKM PAN. W latach 1984–1999 z jej ramienia prowadził badania wykopaliskowe na grodzisku wczesnośredniowiecznym w Bytomiu Odrzańskim, w województwie lubuskim. Przebywał kilkakrotnie na krótkich stypendiach naukowych w Niemczech, Austrii, Czechach i Włoszech. Ponadto brał udział w licznych konferencjach międzynarodowych. Od 1990 roku pełnił funkcję sekretarza redakcji „Przeglądu Archeologicznego”^[3].

W latach 1999–2014 prowadził wykłady i ćwiczenia z zakresu historii starożytnej ziem polskich w Instytucie Historii Uniwersytetu Opolskiego, gdzie pełnił funkcję kierownika Zakładu Archeologii^[5].

Od 2002 do 2022 roku pełnił funkcję kierownika Ośrodka wrocławskiego IAE PAN – obecnie Ośrodka Badań nad Kulturą Późnego Antyku i Wczesnego Średniowiecza^[6].

Jest honorowym obywatelem miasta Bytom Odrzański https://www.bytomodrzanski.pl/honorowi-obywatele/

• 2023 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski^[7]
• 2014 – Złoty Krzyż Zasługi^[8][9]
• 2011 – Srebrny Krzyż Zasługi^[10]

Dorobek naukowy

Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół zagadnień związanych z^[3]:

• relacjami społecznymi i gospodarczymi we wczesnośredniowiecznej Europie Środkowej,
• dziejami wczesnośredniowiecznego Śląska,
• funkcjonowaniem miejsc centralnych w średniowiecznej Europie Środkowej,
• geografią plemienną Śląska.
• okresem normańskim na Sycylii - prowadzi badania wykopaliskowe średniowiecznego klasztoru Santa Maria di Campogrosso w rejonie Palermo^[11] oraz pozostałości średniowiecznego zamku Castello dei Tre Cantoni w Scicli na południu Sycylii^[12]

Prace wykopaliskowe na Sycylii prowadzi od 2015 roku wraz z żoną, Ireną^[13] i córką, Ewą^[14].

Realizował kilka grantów badawczych KBN związanych z opracowaniem materiałów zabytkowych z grodów śląskich - Bytomia Odrzańskiego i Wrocławia, Narodowego Centrum Nauki, dotyczących badań stanowisk archeologicznych na Sycylii oraz Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki - Atlas grodzisk wczesnośredniowiecznych z obszaru Polski^[15].

Opublikował dotychczas ponad 100 prac naukowych, z których do najważniejszych należą^[16][17]:

• Organizacja gospodarcza państwa wczesnopiastowskiego na Śląsku : studium archeologiczne, wyd. Ossolineum, Wrocław 1990.
• Człowiek, sacrum, środowisko : miejsca kultu we wczesnym średniowieczu, wyd. Werk, Wrocław 2000.
• Castrum munitissimum Bytom : lokalny ośrodek władzy w państwie wczesnopiastowskim, wyd. DIG, Warszawa 2002.
• Wędrówki rzeczy i idei w średniowieczu, wyd. IAiE PAN, Wrocław 2004.
• Stare i nowe w średniowieczu : pomiędzy innowacją a tradycją, wyd. IAiE PAN, Wrocław 2009
• „Bodaj się Piastów rządy nam święciły”. Archeologia o początkach państwa piastowskiego (w:) "Populi terrae marisque (red. M.Rębkowski, S. Rosik), Wrocław 2011, wyd. Chronicon, p. 67-81

• From a Tribe to a State. in: P. Urbańczyk (ed.) The Past Societies. Polish lands from the first evidence of human presence to the Early Middle Ages. M. Trzeciecki (ed.) Volume 5: 500-1000 AD. Instytut Archeologii i Etnologii PAN. Warszawa 2016, pp. 123-168. ISBN: 978-83-63760-77-9
• Moździoch S, Pleszczyński A., "Niebezpieczne związki". Początki państwa Piastów na tle relacji pomiędzy Interiorem a Pomorzem w: Europa sięga nad Bałtyk. Polska i Pomorze w kształtowaniu cywilizacji europejskiej (X - XII wiek), red. S. Rosik, Wrocław , s. 159-219, 2020
• Moździoch S., Moździoch E., Sammito A., Militello P., Castello dei Tre Cantoni in Scicli in the light of new excavations. First observations (in:) Archaeologia Historica Polona, 28, 2020, 275-293
• Moździoch S., Chiovaro M., Moździoch E., Tra Palermo e Cefalú. Il ruolo delle prime fondazioni monastiche normanne nella (ri)cristianizzazione della popolazione rurale dell'isola alla luce delle ricerche archeologiche nella regione di Altavilla, Notiziario Archeologico della Soprintendenza di Palermo, 2022
• Sławomir Moździoch, Barbara Szubert, Ewa Moździoch, The Process of the Creation and Decline of the Local Religious and Economic Centres of Medieval Sicily: a Case Study of the Santa Maria di Campogrosso Monastery (in:) Suburbia and Rural Landscapes in Medieval Sicily, 2023

• Prof. dr hab. Sławomir Józef Moździoch, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2012-02-29] .
• Biografia na stronie Instytutu Historii Uniwersytetu Opolskiego