Samobójstwo (obraz Édouarda Maneta)

Samobójstwo
Le Suicidé
Ilustracja
Autor

Édouard Manet

Rodzaj

obraz

Data powstania

około 1877

Medium

olej na płótnie

Wymiary

38 × 46 cm

Miejsce przechowywania
Miejscowość

Zurych

Lokalizacja

Fundacja E.G. Bührlego

Samobójstwo (fr. Le Suicidé) – obraz olejny namalowany przez francuskiego malarza i ilustratora Édouarda Maneta około 1877 roku, znajdujący się w zbiorach Fundacji E.G. Bührlego w Zurychu[1].

Opis

Treść obrazu ogranicza się do mężczyzny, który najwyraźniej właśnie się zastrzelił – wciąż trzyma pistolet, leżąc zgarbiony na łóżku – i kilku mebli. Manet usunął atrybuty wcześniejszych przedstawień samobójstwa i nie dostarczył prawie żadnej treści narracyjnej ani „moralizatorskiej tendencji”[2]. Niemiecka historyk kultury Ulrike Ilg kojarzy obraz z realizmem Gustave’a Courbeta, zauważając, że Courbet wykorzystał również przedstawienie śmierci w swoim Pogrzebie w Ornans (1849–1850), dziele, które Courbet później opisał jako początek swojego nowego podejścia artystycznego[2].

Realizm obrazu wywołał spekulacje, że płótno przedstawia prawdziwe samobójstwo, ale temat, jeśli w ogóle, nie jest znany[3]. Spekulacje dotyczyły asystenta Maneta, który popełnił samobójstwo w atelier Maneta ponad dekadę wcześniej. Innym samobójstwem, które miało być powiązane z obrazem, było samobójstwo artysty, o którym Émile Zola pisał w 1866 roku[2].

Podejście Maneta do tego przedstawienia może odzwierciedlać jego nieustanne pragnienie zerwania z tradycją akademicką, w której przedstawienie samobójstwa mogłoby pasować jedynie do gatunku malarstwa historycznego – gdzie śmierć i samobójstwo byłyby umieszczone w narracji związanej z poświęceniem, idealizmem lub heroizmem. Przykłady obejmują Śmierć Sokratesa (1787), autorstwa Jacques’a-Louisa Davida, która przedstawia wybór greckiego filozofa Sokratesa, by zabić się za pomocą cykuty, zamiast udać się na wygnanie. W przypadku obrazu Maneta, nie ma jednoznacznego dowodu leżącego u podstaw dzieła, bowiem artysta nie przedstawił klarownego czasu, miejsca ani bohatera. Obraz jest po prostu skonstruowany, a nie starannie wystylizowany. To odejście od tradycji byłoby kontrowersyjne dla współczesnych widzów[2].

Przypisy

  1. Le Suicidé. Fundacja E.G. Bührlego. [dostęp 2024-12-22]. (ang.  niem.).
  2. 1 2 3 4 Ulrike Ilg: Painted Theory of Art: „Le suicidé” (1877) by Édouard Manet and the Disappearance of Narration. JSTOR. [dostęp 2024-12-22]. (ang.).
  3. Holly Paradis: „Le Suicidé”: Édouard Manet’s Modern Crucifixion. PsyArt. [dostęp 2024-12-22]. (ang.).

Linki zewnętrzne