Skrajne punkty na kuli ziemskiej

Skrajne punkty na kuli ziemskiej – lista punktów najdalej wysuniętych na północ, południe, wschód i zachód na lądzie, poszczególnych kontynentach i w poszczególnych państwach.

Świat

Ushuaia jest stolicą argentyńskiej prowincji Tierra del Fuego i najbardziej wysuniętym na południe miastem na świecie
  • Najbardziej wysuniętym na północ punktem na świecie jest geograficzny biegun północny w Oceanie Arktycznym[1].
  • Najbardziej wysuniętym na północ punktem na lądzie jest najprawdopodobniej wyspa Kaffeklubben, położona na wschód od Grenlandii. Wyspa ta leży nieco na północ od przylądka Morris Jesup na Grenlandii[2]. Na północy istnieją liczne niestabilne wyspy żwiru, okresowo zalewane całkowicie przez morze[3]. Najbardziej znaną taką wyspą jest Oodaaq, którą National Geographic uznał za dostatecznie stabilną i umieściło w Atlasie Świata wydanym w 2004 roku[4]. Dyskusje na ten temat trwają.
  • Najbardziej na południe wysuniętym punktem na kuli ziemskiej jest geograficzny biegun południowy, leżący na lądzie na Antarktydzie[5].
  • Najbardziej wysuniętym na zachód punktem na ziemi, według linii zmiany daty jest wyspa Attu na Alasce w USA[6].
  • Najbardziej wysuniętym na wschód punktem na ziemi, według linii zmiany daty jest atol Caroline w Kiribati[6][7].
  • Najwyższym punktem na Ziemi jest Mount Everest – 8844–8850 m nad poziomem morza (zależnie od źródła)[8].
  • Najniższym punktem jest Głębia Challengera na dnie Rowu Mariańskiego – 10 911 m poniżej poziomu morza[9].
  • Najniższym punktem na lądzie jest wybrzeże Morza Martwego – 430,5 m poniżej poziomu morza (stan na 2017 r.)[10].
  • Najbardziej odległym punktem od środka Ziemi jest Chimborazo – odległy od środka Ziemi o 6 384,4 km[9][11].
  • Najmniej odległym punktem od środka Ziemi jest dno Oceanu Arktycznego – odległe od środka Ziemi o 6 353 km[9].

Zobacz też

Przypisy

  1. Arctic Ocean | Definition, Location, Map, Climate, & Facts [online], britannica.com, 18 lutego 2025 [dostęp 2025-02-19] (ang.).
  2. Kaffeklubben Island | Island in Arctic Circle, History [online], britannica.com [dostęp 2025-02-19] (ang.).
  3. Nunatsiaq News, Several ‘islands’ recorded as the northernmost on Earth are likely only icebergs [online], Nunatsiaq News, 5 września 2022 [dostęp 2025-02-19] (ang.).
  4. Frances A. Marshall, National Geographic Society (red.), National Geographic atlas of the world, wyd. 8. ed, Washington, DC: National Geographic, 2005, ISBN 978-0-7922-7543-5 [dostęp 2025-02-19] (ang.).
  5. South Pole | Definition, Location, Explorers, & Facts [online], britannica.com, 3 lutego 2025 [dostęp 2025-02-19] (ang.).
  6. 1 2 Jonn Elledge, The Compendium of (Not Quite) Everything: All the Facts You Didn't Know You Wanted to Know, Headline, 16 września 2021, ISBN 978-1-4722-7648-3 [dostęp 2025-02-19] (ang.).
  7. Przed dokonaną w 1995 zmianą międzynarodowej linii zmiany daty, najbardziej na wschód wysunięty był Tafahi Niuatoputapu, w archipelagu Tonga.
  8. Trzy wysokości Mount Everest - Nauka [online], polskieradio.pl [dostęp 2025-02-19] (pol.).
  9. 1 2 3 Michel Marie Deza, Elena Deza, Encyclopedia of Distances, Springer, 16 sierpnia 2016, s. 543, ISBN 978-3-662-52844-0 [dostęp 2025-02-19] (ang.).
  10. Long-Term Changes in the Dead Sea. Israel Oceanographic & Limnological Research. [dostęp 2018-12-20]. (ang.).
  11. Marc Séguin, Me Julie Descheneau, Mr Benjamin Tardif, Physique XXI: Mécanique, De Boeck Supérieur, 5 lipca 2010, s. 274, ISBN 978-2-8041-6186-6 [dostęp 2025-02-19] (fr.).