Sobór Przemienienia Pańskiego w Białej Cerkwi
 nr rej. 32-103-0004 | |||||||||||||||||||||
| sobór katedralny | |||||||||||||||||||||
 | |||||||||||||||||||||
| Państwo | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Obwód | |||||||||||||||||||||
| Miejscowość | |||||||||||||||||||||
| Wyznanie | |||||||||||||||||||||
| Kościół | |||||||||||||||||||||
| Eparchia | |||||||||||||||||||||
| Katedra |
od 1994 | ||||||||||||||||||||
| Wezwanie | |||||||||||||||||||||
| Wspomnienie liturgiczne |
6/19 sierpnia | ||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Białej Cerkwi  | |||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Ukrainy  | |||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Kijowa i obwodu kijowskiego  | |||||||||||||||||||||
| 49,79307°N 30,11516°E/49,793067 30,115161 | |||||||||||||||||||||
| Strona internetowa | |||||||||||||||||||||
Sobór Przemienienia Pańskiego (ukr. Преображенський собор) – prawosławny sobór wzniesiony w Białej Cerkwi w latach 1833–1838 według projektu Franollego, ufundowany przez Aleksandrę Branicką.
Historia
Fundatorka nie doczekała końca prac nad sfinansowaną cerkwią. Sobór funkcjonował bez przerwy do 1933, kiedy władze stalinowskie ulokowały w nim miejskie archiwum. Rok 1941 przyniósł cerkwi szczególnie ciężkie straty, gdy w obiekt oraz w jego najbliższe okolice uderzyło kilka bomb. Po wojnie władze radzieckie zgodziły się na ponowne oddanie soboru wiernym, nabożeństwa odbywały się w nim bez przeszkód do 1961. Wcześniej, w 1956, cerkiew została formalnie objęta ochroną konserwatorską i wyremontowana. Mimo tego w latach 70. i 80. w gmachu soboru znajdowała się sala gimnastyczna. Dopiero w 1989 został oddany Ukraińskiemu Kościołowi Prawosławnemu Patriarchatu Moskiewskiego i został katedrą eparchii białocerkiewskiej.
Architektura
Sobór reprezentuje styl klasycystyczny. Został wzniesiony na planie krzyża greckiego, z cegły i białego marmuru. Jest bogato zdobiony sztukaterią, wejścia do cerkwi prowadzą przez portyki złożone z doryckich pilastrów. W centralnym miejscu soboru znajduje się pokryta złotem kopuła o wysokości 40 metrów. Okna w cerkwi są prostokątne lub półkoliste (na poziomie dachu i pod kopułą).
Wnętrze soboru jest bogato zdobione, zawiera elementy wykonane specjalnie na jego potrzeby obok wyposażenia przeniesionego ze starszych cerkwi, w tym siedemnastowieczne księgi religijne.