Sobór Trójcy Świętej w Odessie

Sobór Trójcy Świętej
Свято-Троїцький собор
	nr rej. 51-101-0434
	sobór parafialny
Państwo	Ukraina
Obwód	odeski
Miejscowość	Odessa
Wyznanie	prawosławne
Kościół	Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego
Eparchia	odeska
Wezwanie	Trójcy Świętej
Wspomnienie liturgiczne	Święto Trójcy Świętej; (niedziela Pięćdziesiątnicy)
Historia
Data rozpoczęcia budowy	1804
Data zakończenia budowy	1808
Data poświęcenia	1808
Data zamknięcia	1936
Aktualne przeznaczenie	czynna świątynia prawosławna
Data reaktywacji	1941
Dane świątyni
Styl	klasycystyczny
Wieża kościelna; • liczba wież	; 1
Kopuła; • liczba kopuł	; 1
Liczba ikonostasów	1
Ołtarz; • liczba ołtarzy; • wezwania ołtarzy bocznych	; 3; Zwiastowania, św. Dymitra Sołuńskiego
Liczba naw	1
	Położenie na mapie Odessy Sobór Trójcy Świętej
	Położenie na mapie Ukrainy Sobór Trójcy Świętej
	Położenie na mapie obwodu odeskiego Sobór Trójcy Świętej
	46°28′34,4″N 30°44′18,4″E/46,476222 30,738444
	Strona internetowa

Sobór Trójcy Świętej – prawosławny sobór w Odessie, w jurysdykcji eparchii odeskiej Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.

Historia

Cerkiew pierwotnie służyła odeskiej społeczności prawosławnych Greków, stąd do dnia dzisiejszego bywa określana jako grecka^[1]. Jej budowę rozpoczął w 1795 metropolita jekaterynosławski Gabriel, kładąc pierwszy kamień fundamentów przyszłej budowli. Prace zostały jednak wstrzymane i wznowiono je dopiero dziewięć lat później. Gotową cerkiew poświęcił w 1808 arcybiskup jekaterynosławski i taurydzki Platon. Trzy lata później przy świątyni uruchomiono szkołę niedzielną^[2].

W 1840 do cerkwi dostawiono boczny ołtarz Zwiastowania Matki Bożej, a trzydzieści pięć lat później – kolejny, tym razem pod wezwaniem św. Dymitra z Tesaloniki. Świątynia pozostawała czynna do 1936, gdy została zamknięta przez władze radzieckie. Jej ponowne otwarcie miało miejsce w czasie rumuńskiej okupacji Odessy w 1941^[2].

W latach 1956–1999 przy cerkwi funkcjonowało oficjalne przedstawicielstwo Patriarchatu Aleksandryjskiego przy Rosyjskim Kościele Prawosławnym. W 1999 jego siedzibę przeniesiono do cerkwi Wszystkich Świętych w Moskwie, a odeską świątynię włączono w struktury eparchii odeskiej. W 2006 świątynia otrzymała honorowy tytuł soboru^[2].

W latach 1821–1851 w cerkwi znajdowały się szczątki powieszonego przez Turków patriarchy Konstantynopola Grzegorza V, wystawione dla kultu jako święte relikwie (formalnie patriarchę kanonizowano dopiero w 1921^[3])^[2]. Następnie przewieziono je do Grecji, pozostawiając w świątyni jedynie cząsteczkę^[4]. Szczególnym kultem otaczana jest również przechowywana w cerkwi kopia Ikony Matki Bożej „Nieoczekiwana Radość”^[4].

Galeria

Ikonostas przed bocznym ołtarzem soboru
Dawny sarkofag patriarchy Grzegorza V
Otaczana kultem ikona maryjna

Przypisy

↑ Старинные сооружения, которые видели расцвет Южной Пальмиры - odessa-future.com.ua [online] [dostęp 2021-09-01] (ros.).
1 2 3 4 ИСТОРИЯ СВЯТО-ТРОИЦКОГО СОБОРА ГОРОДА ОДЕССЫ. [dostęp 2014-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-13)].
↑ RichardR. Clogg RichardR., Historia Grecji nowożytnej, WłodzimierzW. Gałąska (tłum.), Warszawa: Książka i Wiedza, 2006, s. 50–51, ISBN 83-05-13465-2, OCLC 749136489 .
1 2 Свято-Троицкий собор. [dostęp 2014-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-13)].

[1] Старинные сооружения, которые видели расцвет Южной Пальмиры - odessa-future.com.ua [online] [dostęp 2021-09-01] (ros.).

[tro-2] 1 2 3 4 ИСТОРИЯ СВЯТО-ТРОИЦКОГО СОБОРА ГОРОДА ОДЕССЫ. [dostęp 2014-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-13)].

[3] RichardR. Clogg RichardR., Historia Grecji nowożytnej, WłodzimierzW. Gałąska (tłum.), Warszawa: Książka i Wiedza, 2006, s. 50–51, ISBN 83-05-13465-2, OCLC 749136489 .

[od-4] 1 2 Свято-Троицкий собор. [dostęp 2014-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-13)].

[1]

[2]

[3]

[4]