Stanisław Świetliczko
![]() 26 października 1939 w Warszawie na zebraniu założycielskim TON | |
| Data i miejsce urodzenia |
23 marca 1901 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
2 czerwca 1981 |
| Zawód, zajęcie | |
| Odznaczenia | |

Stanisław Świetliczko, ps. „Las” (ur. 23 marca 1901[1][2] w Łodzince Dolnej[a][2], zm. 2 czerwca[1][2] 1981 w Warszawie[2]) – polski nauczyciel, inżynier leśnictwa, działacz oświatowy[2] i oficer Armii Krajowej[3], podporucznik rezerwy Wojska Polskiego[2].
Życiorys
Rodzicami byli Aleksander Świetliczko (1860-1928) i Antonina z Leszczyków (1877-1945) pochodząca z Mrzygłodu. Ukończył gimnazjum na Zasaniu. W 1918 walczył jako ochotnik[4] w walkach o Przemyśl. Następnie walczył w wojnie polsko-bolszewickiej (1919–1920) w 18 Pułku Strzelców a po zmianach nazwy jednostki: 10 pułk piechoty i 37 Pułku Piechoty. Podczas II wojny światowej uczestniczył w kampanii wrześniowej oraz był żołnierzem ZWZ-AK powiatu grójeckiego. Uczestniczył w walkach w lesie kabackim w sierpniu 1944[2] w zgrupowaniu "Grzymały" w Grupie Odsieczy[5][6]. Jako nauczyciel pracował w Kołkach, Łodzi, we Lwowie (1934)[7] w Czaplinku (1939—1943)[8] i Warszawie[2] oraz m.in. jako kierownik szkoły specjalnej w Łodzi, kierownik Miejskich Kursów Dokształcających dla dorosłych i pracującej młodzieży[9]. W okresie międzywojennym był działaczem Związku Nauczycielstwa Polskiego[2] i prezesem okręgu łódzkiego ZNP[9]. Podczas II wojny światowej był prezesem Okręgu Łódzkiego Tajnej Organizacji Nauczycielskiej[2][3][10]. W 1945 był prezesem Okręgu Łódzkiego ZNP[11]. W 1948 był dyrektorem III[12] Szkoły Podstawowej przy ulicy Łęczyckiej 23 w Łodzi[13]. Od 1 września 1960 do 31 sierpnia 1970 był dyrektorem Zakładu Wychowawczego nr 8 dla Dzieci Niedowidzących w Warszawie przy ul. Koźmińskiej 7 (początkowy adres: ul. Górnośląska 25)[14].
Był autorem podręczników szkolnych[15] i artykułów w prasie zawodowej[16].
Został pochowany w części rzymskokatolickiej Starego Cmentarza w Łodzi[1].
Odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski,
- Złoty Krzyż Zasługi,
- Srebrny Krzyż Zasługi,
- Medal Komisji Edukacji Narodowej,
- Złota Odznaka ZNP,
- Gwiazda Przemyśla[2].
Przypisy
- 1 2 3 Stanisław Świetliczko 23 March 1901 – 2 June 1981 w BillionGraves GPS Headstones [online], billiongraves.com [dostęp 2025-03-29].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 nekrolog, „Dziennik Łódzki” (111), bc.wbp.lodz.pl, 7 czerwca 1981, s. 2 [dostęp 2025-03-29] (pol.).
- 1 2 Mieczysław Woźniakowski, Było i tak i siak: wspomnienia nauczyciela 1945-1950, Wyd. Łódzkie, 1982, ISBN 978-83-218-0041-7 [dostęp 2025-03-29].
- ↑ Jacek Błoński: Orlęta Przemyskie. Obrońcy polskich Kresów. IPN, 2019. [dostęp 2025-04-02]. (pol.).
- ↑ Odsiecz ’44. Ogień i krew kompanii „Stena”. gorakalwaria.pl. [dostęp 2025-04-08]. (pol.).
- ↑ płk MIECZYSŁAW KAZIMIERZ SOKOŁOWSKI "GRZYMAŁA". Polski Słownik Biograficzny. [dostęp 2025-04-01]. (pol.).
- ↑ Dziennik Urzędowy Kuratorjum Okręgu Szkolnego Lwowskiego Rocznik 1934. Lwów: Kuratorjum Okręgu Szkolnego Lwowskiego, 1934, s. 566. [dostęp 2025-04-08]. Cytat: Świetliczko Stanisław, nauczyciel, p. o. kierownika szkoły Nr 26 w Łodzi do szkoły specjalnej im. św. Kazimierza we Lwowie. (pol.).
- ↑ DZIEJE PUBLICZNEJ SZKOŁY POWSZECHNEJ W CZAPLINKU. Szkoła Podstawowa im. Kazimierza Górskiego w Czaplinku. [dostęp 2025-04-01]. (pol.).
- 1 2 Iwona Czarnecka, Rozwój szkolnictwa specjalnego w Polsce w latach 1918–1939: realia i oczekiwania, Wydanie pierwsze, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, 2021, s. 122, ISBN 978-83-66879-13-3 [dostęp 2025-03-29].
- ↑ Franciszka Lewandowska-Chałubińska: „MOJE WSPOMNIENIA Z CZASÓW OKUPACJI” WSPOMNIENIA FRANCISZKI CHAŁUBIŃSKIEJ (1906-1969) (PORUCZNIKA „TERESY” BATALIONÓW CHŁOPSKICH) Z LAT 1939 -1945. s. 17. [dostęp 2025-04-09]. Cytat: W niedzielę 14 stycznia [1945] wyjechałam z Piotrkowa do Skierniewic na tajną konferencję związkową [ZNP]. ... Na konferencji był obecny kolega Czesław Wycech i prezes okręgu łódzkiego Stanisław Świetliczko.. (pol.).
- ↑ Kronika Zarząd Główny przystąpił do pracy. „Głos Nauczycielski”. XXIV (1), s. 26, 1945-06-01. Warszawa: Związek Nauczycielstwa Polskiego.
- ↑ Szkoła Podstawowa nr 5 im. króla Stefana Batorego w Łodzi. [dostęp 2025-04-08]. (pol.).
- ↑ Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Łódzkiego Rocznik III. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Łódzkiego”. Pozycja 171. s. 197. [dostęp 2025-04-08]. (pol.).
- ↑ Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Słabowidzących im. dr Zofii Galewskiej, 00-448 Warszawa, ul. Koźmińska 7. 1945-06-01. s. 26. [dostęp 2025-04-01]. (pol.).
- ↑ "Wspólnymi siłami": Henryk Ochędalski, Stanisław Świetliczko, wypisy dla VII klas szkół powszechnych i dokształcających. [dostęp 2025-04-01]. (pol.).
- ↑ Stanisław Świetliczko. O ideał wychowawczy w szkole zawodowej. „Szkoła Zawodowa”. 5 (8), s. 174-176, 1931. (pol.).
Uwagi
- ↑ wg aktu zgonu. Nekrolog w „Dzienniku Łódzkim” podaje miejsce urodzenia Łodzinka Górna istniejąca do dziś. Łodzinka Dolna przestała istnieć w 1946 wskutek wysiedleń mieszkańców.
