Stanisław Świetliczko

Stanisław Świetliczko
Las
Ilustracja
26 października 1939 w Warszawie na zebraniu założycielskim TON
Data i miejsce urodzenia

23 marca 1901
Łodzinka Dolna

Data i miejsce śmierci

2 czerwca 1981
Warszawa

Zawód, zajęcie

nauczyciel, inżynier leśnictwa

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej
Złota Odznaka ZNP Gwiazda Przemyśla
Kierownictwo TON (siedzi trzeci od lewej Czesław Wycech, czwarty Zygmunt Nowicki, pierwszy z prawej stoi Stanisław Świetliczko – okręg łódzki)

Stanisław Świetliczko, ps. „Las” (ur. 23 marca 1901[1][2] w Łodzince Dolnej[a][2], zm. 2 czerwca[1][2] 1981 w Warszawie[2]) – polski nauczyciel, inżynier leśnictwa, działacz oświatowy[2] i oficer Armii Krajowej[3], podporucznik rezerwy Wojska Polskiego[2].

Życiorys

Rodzicami byli Aleksander Świetliczko (1860-1928) i Antonina z Leszczyków (1877-1945) pochodząca z Mrzygłodu. Ukończył gimnazjum na Zasaniu. W 1918 walczył jako ochotnik[4] w walkach o Przemyśl. Następnie walczył w wojnie polsko-bolszewickiej (1919–1920) w 18 Pułku Strzelców a po zmianach nazwy jednostki: 10 pułk piechoty i 37 Pułku Piechoty. Podczas II wojny światowej uczestniczył w kampanii wrześniowej oraz był żołnierzem ZWZ-AK powiatu grójeckiego. Uczestniczył w walkach w lesie kabackim w sierpniu 1944[2] w zgrupowaniu "Grzymały" w Grupie Odsieczy[5][6]. Jako nauczyciel pracował w Kołkach, Łodzi, we Lwowie (1934)[7] w Czaplinku (1939—1943)[8] i Warszawie[2] oraz m.in. jako kierownik szkoły specjalnej w Łodzi, kierownik Miejskich Kursów Dokształcających dla dorosłych i pracującej młodzieży[9]. W okresie międzywojennym był działaczem Związku Nauczycielstwa Polskiego[2] i prezesem okręgu łódzkiego ZNP[9]. Podczas II wojny światowej był prezesem Okręgu Łódzkiego Tajnej Organizacji Nauczycielskiej[2][3][10]. W 1945 był prezesem Okręgu Łódzkiego ZNP[11]. W 1948 był dyrektorem III[12] Szkoły Podstawowej przy ulicy Łęczyckiej 23 w Łodzi[13]. Od 1 września 1960 do 31 sierpnia 1970 był dyrektorem Zakładu Wychowawczego nr 8 dla Dzieci Niedowidzących w Warszawie przy ul. Koźmińskiej 7 (początkowy adres: ul. Górnośląska 25)[14].

Był autorem podręczników szkolnych[15] i artykułów w prasie zawodowej[16].

Został pochowany w części rzymskokatolickiej Starego Cmentarza w Łodzi[1].

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 Stanisław Świetliczko 23 March 1901 – 2 June 1981 w BillionGraves GPS Headstones [online], billiongraves.com [dostęp 2025-03-29].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 nekrolog, „Dziennik Łódzki” (111), bc.wbp.lodz.pl, 7 czerwca 1981, s. 2 [dostęp 2025-03-29] (pol.).
  3. 1 2 Mieczysław Woźniakowski, Było i tak i siak: wspomnienia nauczyciela 1945-1950, Wyd. Łódzkie, 1982, ISBN 978-83-218-0041-7 [dostęp 2025-03-29].
  4. Jacek Błoński: Orlęta Przemyskie. Obrońcy polskich Kresów. IPN, 2019. [dostęp 2025-04-02]. (pol.).
  5. Odsiecz ’44. Ogień i krew kompanii „Stena”. gorakalwaria.pl. [dostęp 2025-04-08]. (pol.).
  6. płk MIECZYSŁAW KAZIMIERZ SOKOŁOWSKI "GRZYMAŁA". Polski Słownik Biograficzny. [dostęp 2025-04-01]. (pol.).
  7. Dziennik Urzędowy Kuratorjum Okręgu Szkolnego Lwowskiego Rocznik 1934. Lwów: Kuratorjum Okręgu Szkolnego Lwowskiego, 1934, s. 566. [dostęp 2025-04-08]. Cytat: Świetliczko Stanisław, nauczyciel, p. o. kierownika szkoły Nr 26 w Łodzi do szkoły specjalnej im. św. Kazimierza we Lwowie. (pol.).
  8. DZIEJE PUBLICZNEJ SZKOŁY POWSZECHNEJ W CZAPLINKU. Szkoła Podstawowa im. Kazimierza Górskiego w Czaplinku. [dostęp 2025-04-01]. (pol.).
  9. 1 2 Iwona Czarnecka, Rozwój szkolnictwa specjalnego w Polsce w latach 1918–1939: realia i oczekiwania, Wydanie pierwsze, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, 2021, s. 122, ISBN 978-83-66879-13-3 [dostęp 2025-03-29].
  10. Franciszka Lewandowska-Chałubińska: „MOJE WSPOMNIENIA Z CZASÓW OKUPACJI” WSPOMNIENIA FRANCISZKI CHAŁUBIŃSKIEJ (1906-1969) (PORUCZNIKA „TERESY” BATALIONÓW CHŁOPSKICH) Z LAT 1939 -1945. s. 17. [dostęp 2025-04-09]. Cytat: W niedzielę 14 stycznia [1945] wyjechałam z Piotrkowa do Skierniewic na tajną konferencję związkową [ZNP]. ... Na konferencji był obecny kolega Czesław Wycech i prezes okręgu łódzkiego Stanisław Świetliczko.. (pol.).
  11. Kronika Zarząd Główny przystąpił do pracy. Głos Nauczycielski”. XXIV (1), s. 26, 1945-06-01. Warszawa: Związek Nauczycielstwa Polskiego.
  12. Szkoła Podstawowa nr 5 im. króla Stefana Batorego w Łodzi. [dostęp 2025-04-08]. (pol.).
  13. Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Łódzkiego Rocznik III. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Łódzkiego”. Pozycja 171. s. 197. [dostęp 2025-04-08]. (pol.).
  14. Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Słabowidzących im. dr Zofii Galewskiej, 00-448 Warszawa, ul. Koźmińska 7. 1945-06-01. s. 26. [dostęp 2025-04-01]. (pol.).
  15. "Wspólnymi siłami": Henryk Ochędalski, Stanisław Świetliczko, wypisy dla VII klas szkół powszechnych i dokształcających. [dostęp 2025-04-01]. (pol.).
  16. Stanisław Świetliczko. O ideał wychowawczy w szkole zawodowej. „Szkoła Zawodowa”. 5 (8), s. 174-176, 1931. (pol.).

Uwagi

  1. wg aktu zgonu. Nekrolog w „Dzienniku Łódzkim” podaje miejsce urodzenia Łodzinka Górna istniejąca do dziś. Łodzinka Dolna przestała istnieć w 1946 wskutek wysiedleń mieszkańców.