Stanisław Kasprzysiak

Stanisław Kasprzysiak

Data i miejsce urodzenia	22 października 1931 Zamość
Data i miejsce śmierci	9 grudnia 2019 Warszawa
Zawód, zajęcie	architekt, archeolog, tłumacz, eseista
Odznaczenia

Stanisław Kasprzysiak (ur. 12 października 1931 w Zamościu, zm. 9 grudnia 2019 w Warszawie) – polski architekt, tłumacz, eseista, prozaik i archeolog.

Urodził się 12 października 1931 r. w Zamościu^[1], w rodzinie nauczycieli Edwarda (1901–1940) i Bronisławy z Łopatków (1902–1996). Miał młodszego brata Ireneusza (1933–2024)^[2][3][4], scenarzystę, redaktora i sekretarza redakcji „Przekroju”^[5].

Ukończył w 1949 liceum w Zamościu^[5], w 1953 Wydział Architektury Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej, gdzie w 1955 r. obronił pracę dyplomową u prof. Witolda Cęckiewicza pt. Rekonstrukcja Zamku Królewskiego w Nowym Sączu^[6]. Po studiach pracował jako kreślarz w pracowni prof. Witolda Korskiego, następnie w latach 1955–1969 opracowywał inwentaryzacje i rekonstrukcje zabytków architektury drewnianej na terenie Małopolski u konserwatora zabytków dr Hanny Pieńkowskiej. Był członkiem SARP-u O. Kraków (1961–1975 i 1986–1992)^[6]. W latach 1970–2011 przeprowadzał badania archeologiczne na terenie Lombardii: Mediolan, Brescia, Sirmione, Como, Breno, Cividate Camuno, Mantua, Castelseprio i Torba, oraz Rimini, Sarsina i Altino^[6], których wyniki publikował w języku włoskim w tamtejszych periodykach^[7].

Pracował też jako scenograf i scenarzysta w zespole filmowym prof. Antoniego Bohdziewicza. Jest autorem scenariusza i dialogów do filmu Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny (1982), w którym zagrał epizodyczną rolę oraz dialogów do filmów telewizyjnych z 1971 r.: Markheim, Okno zabite deskami i System^[8].

Zadebiutował tomem opowiadań Raz na kilka lat^[9]. Od 1975 do 2010 r. zajmował się tłumaczeniem literatury włoskiej^[7], m.in.: Dialogi z Leukoteą Cesare Pavesego (1975), Triumf śmierci Gabriele d’Annunzio (1976), Dziełka moralne (1979) i Pieśni/Canti (2020) Giacomo Leopardiego, Dzień sądu Salvatore Satty (1982), Narodziny filozofii Giorgio Colliego (1991), Granice duszy (1994) i Co pozostaje (2001) Nicoli Chiaromonte, Drzewa bez Bogów Guido Ceronettiego (1994), Zaślubiny Kadmosa z Harmonią Roberta Calasso (1995), Wyjście z labiryntu Alberta Savinio (2001), Szekspira (2001), O Stendhalu (2002) i Gepard (2009) Giuseppe Tomasiego di Lampedusy^[1]. W latach 1987–2003 opublikował kilkanaście szkiców eseistycznych oraz wiersze z cyklu Z zimowego letargu^[1]. Eseje i tłumaczenia publikował w wielu czasopismach, m.in. w „Przekroju”, „Literaturze na Świecie”, „Zeszytach Literackich”, „Res Publice”, „Tygodniku Powszechnym” i „Przeglądzie Politycznym”^[9].

Zmarł 9 grudnia 2019 r. w Warszawie^[10], pochowany na cmentarzu Prądnik Czerwony w Krakowie (kwatera CCXXVI-5-17)^[4].

• III nagroda na Międzynarodowym Konkursie Literackim (1962)^[9]
• nagroda Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich za przekład esejów Guida Ceronettiego (1996)^[11]
• nagroda literacka ZAiKS-u dla tłumaczy (2000)^[12]
• nagroda Rządu Republiki Włoskiej: Premio Nazionale per la Traduzione (2002)^[13]
• Order Gwiazdy Solidarności Włoskiej za zasługi dla włoskiej kultury (2004)^[1]
• Nagroda Literacka im. Leopolda Staffa w kategorii: In memoriam, za wybitne przekłady literatury włoskiej (2020)^[14]