Stanisław Sikora (rzeźbiarz)

Stanisław Sikora
Data i miejsce urodzenia

17 listopada 1911
Stryszawa

Data i miejsce śmierci

22 sierpnia 2000
Warszawa

Narodowość

Polak

Dziedzina sztuki

rzeźba, medalierstwo

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1969) Złoty Krzyż Zasługi (1955) Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1968)
Popiersie Ignacego Jana Paderewskiego przed wejściem do parku Skaryszewskiego w Warszawie
Tablica upamiętniająca Stanisława Sikorę przy ul. Obrońców 28/30 w Warszawie

Stanisław Sikora (ur. 17 listopada 1911 w Stryszawie, zm. 22 sierpnia 2000 w Warszawie) – polski rzeźbiarz i medalier, poeta i sportowiec. Autor licznych pomników, rzeźb, medali i tablic pamiątkowych.

Życie i twórczość

Urodził się w rodzinie Jana i Katarzyny z Leńczowskich. Nauki pobierał m.in. w zakopiańskiej Szkole Przemysłu Drzewnego i warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Był uczniem Tadeusza Breyera[1], twórcy warszawskiej szkoły rzeźby[2]. Jeszcze przed wojną – wraz z Maksymilianem Potrawiakiem i Janem Bogusławskim – brał udział w pracach przy Mauzoleum Gustawa Orlicz-Dreszera w Gdyni[3].

Od 1946 mieszkał i tworzył na Saskiej Kępie w Warszawie[4]. Zrealizował m.in. pomnik Czynu Chłopskiego w Warszawie (1969) oraz popiersia: Bolesława Prusa, Stefana Żeromskiego, Ignacego Jana Paderewskiego i Fryderyka Chopina. Jego autorstwa były także płaskorzeźby umieszczone na fasadzie kina „Praha”[5]. Wspólnie z Teodorem Bursche zrealizował pomnik ku czci Polaków pomordowanych w b. obozie koncentracyjnym w Mauthausen[6]. Jest także autorem rzeźby na nagrobku Stefana Jaracza na cmentarzu Powązkowskim[7].

Zaprojektował dwie monety kolekcjonerskie wybite w postaci prób niklowych[8]:

  • 10 złotych 1969 25-lecie PRL[9][10],
  • 10 złotych 1970 Dwudziestopięciolecie powrotu do macierzy 1945–1970[11],

wybite również w wersjach miedzioniklowych (po 22 sztuki)[12].

Stała ekspozycja jego prac przez lata znajdowała się w Muzeum Miejskim w Żywcu[13][14], zaś od 2021 mieści się w Stryszawie[15].

Uczestnik ponad 400 wystaw, krajowych i zagranicznych, w tym 22 indywidualnych.

W 1999 opublikowano jego autobiografię Jedno życie i Szkicowanie myśli.

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Maria Anna Rudzka: Zadanie: forma. Pracownia profesora Tadeusza Breyera w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych w latach 1923-1939. Wyd. 2. Warszawa: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 2023, s. 257. ISBN 978-83-66835-50-4.
  2. ↑ Eleonora Stokowska-Starzycka, Stanisław Sikora – rzeźbiarz i medalier, (praca magisterska na kierunku Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego), Warszawa , 2009, s. 26.
  3. ↑ Paweł Giergoń: Rzeźby Stanisława Sikory w gmachu Urzędu Rady Ministrów. sztuka.net, 2010-12-11. [dostęp 2014-08-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-28)].
  4. ↑ Rzeźbiarze Saskiej Kępy wczoraj i dziś. Warszawa: Klub Kultury Saska Kępa, 2011, s. 28-29.
  5. ↑ Paweł Giergoń: Warszawa – Kino Praha. sztuka.net. [dostęp 2014-05-29].
  6. ↑ Irena Grzesiuk-Olszewska: Polska rzeźba pomnikowa w latach 1945–1995. Warszawa: NERITON, 1995, s. 182–183.
  7. ↑ Kronika wydarzeń w Warszawie 1945−1958. „Warszawskie Kalendarz Ilustrowany 1959”, s. 67, 1958. Wydawnictwo Tygodnika Ilustrowanego „Stolica”.
  8. ↑ Janusz Parchimowicz, Polskie monety próbne 1949–1990 (Polska Rzeczpospolita Ludowa), wyd. I, Szczecin: Nefryt, 2018, s. 34, ISBN 978-83-87355-88-3.
  9. ↑ Próba MIEDZIONIKIEL 10 złotych 1969 – 25 lecie PRL – rzadkość st. 1/1- | Archiwum Gabinetu Numizmatycznego D. Marciniak [online], archiwum.gndm.pl [dostęp 2020-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-25] (pol.).
  10. ↑ Janusz Parchimowicz, Polskie monety próbne 1949–1990 (Polska Rzeczpospolita Ludowa), wyd. I, Szczecin: Nefryt, 2018, s. 194, ISBN 978-83-87355-88-3.
  11. ↑ Janusz Parchimowicz, Polskie monety próbne 1949–1990 (Polska Rzeczpospolita Ludowa), wyd. I, Szczecin: Nefryt, 2018, s. 200, ISBN 978-83-87355-88-3.
  12. ↑ Janusz Parchimowicz, Polskie monety próbne 1949–1990 (Polska Rzeczpospolita Ludowa), wyd. I, Szczecin: Nefryt, 2018, s. 194, 200, ISBN 978-83-87355-88-3.
  13. ↑ Rzeźby i medale Stanisława Sikory. muzeum-zywiec.pl. [dostęp 2025-03-24].
  14. ↑ Agnieszka Kowalska: Rzeźby i medale Stanisława Sikory. warszawa.wyborcza.pl, 2002-05-13. [dostęp 2020-10-18].
  15. ↑ Stanisław Sikora wrócił do Stryszawy. stryszawa.pl, 2021-06-30. [dostęp 2022-07-12].
  16. ↑ M.P. z 1955 r. nr 91, poz. 1144 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
  17. ↑ M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400 - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
  18. 1 2 Laureaci Nagród ZAiKS-u [online], www.zaiks.org.pl [dostęp 2025-05-29].

Bibliografia

  • Artyści plastycy okręgu warszawskiego ZPAP 1945–1970. Słownik biograficzny. Warszawa: Okręg Warszawski ZPAP, 1972.
  • Stanisław Sikora. Ekspozycja stała w Zespole Zamkowo-Parkowym Stary Zamek w Żywcu.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.