Stanisław Sołtysiak

Stanisław Sołtysiak
kapitan piechoty kapitan piechoty
Data i miejsce urodzenia

8 maja 1899
Pokrzywnica

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

Sądecki Batalion ON

Stanowiska

dowódca kompanii

Główne wojny i bitwy

wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920–1941, dwukrotnie) Medal Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Stanisław Józef Sołtysiak[1] (ur. 8 maja 1899 w Pokrzywnicy) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy.

Życiorys

Syn Ignacego (ur. 1867) i Marii z Miecznikiewiczów (ur. 1865) urodzony 8 maja 1899 w Pokrzywnicy, w ówczesnym powiecie śremskim Prowincji Poznańskiej[2][3][4][5]. Był młodszym bratem Władysława (1895–1969), kaprala, mleczarza, odznaczonego Krzyżem Walecznych i Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym[6][7][8].

Był absolwentem Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów w Bydgoszczy. 15 lipca 1925 Prezydent RP mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z 15 lipca 1925 i 45. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a minister spraw wojskowych wcielił do 70 pułku piechoty w Pleszewie[9][10][11][12]. 15 lipca 1927 prezydent RP nadał mu stopień porucznika ze starszeństwem z dniem 15 lipca 1927 i 44. lokatą w korpusie oficerów piechoty[13][14][15]. Na początku lat 30. XX w. pełnił służę w macierzystym pułku na stanowisku komendanta powiatowego Przysposobienia Wojskowego w Jarocinie[2]. W kwietniu 1933 został przeniesieny do Korpusu Ochrony Pogranicza[16][17][18]. Prezydent RP nadał mu stopień kapitana ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936 i 256. lokatą w korpusie oficerów piechoty[19]. W marcu 1939 pełnił służbę w 304 Rejonie Przysposobienia Wojskowego „Podole” przy Brygadzie KOP „Podole” na stanowisku komendanta powiatowego PW Zaleszczyki[20] (przynależny ewidencyjnie do batalionu KOP „Borszczów”[21]). W kampanii wrześniowej dowodził 3 kompanią ON „Krynica” Sądeckiego Batalionu Obrony Narodowej[22]. Po 11 września dowództwo 3 kompanii przejął podporucznik rezerwy Andrzej Nowikow[22]. Kapitan Sołtysiak dostał się do niewoli niemieckiej i został osadzony w Oflagu VI E Dorsten (numer jeniecki „404”)[23].

Czy był ofiarą zbrodni katyńskiej

Zuzanna Gajowniczek, opracowując tzw. listę Gajdideja, ustaliła, że pod pozycją 3010 figuruje porucznik Stanisław Sołtysiak syn Tomasza urodzony w 1896[24][25]. Opracowanie Zuzanny Gajowniczek zostało opublikowane w 1992 jako „lista starobielska”[24]. W 2003 autorzy pracy „Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego” opublikowali natomiast informację, że więźniem obozu w Starobielsku, figurującym na tzw. liście Gajdideja pod poz. 3010 i zamordowanym wiosną 1940 w Charkowie, był kapitan Stanisław Józef Sołtysiak s. Ignacego urodzony w 1899[1].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło, kierując się danymi z ww. charkowskiej księgi cmentarnej, mianował pośmiertnie na stopień majora kapitana Stanisława Sołtysiaka s. Ignacego ur. 1899[26]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[27].

20 kwietnia 2012 w Rymanowie, kierując się częściowo wnioskami Zuzanny Gajowniczek, zasadzono Dąb Pamięci Stanisława Sołtysika (nie Sołtysiaka) syna Tomasza urodzonego 31 marca 1896 w Nowym Żmigrodzie, porucznika piechoty rezerwy Wojska Polskiego, zamordowanego w Charkowie[28][29].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 503.
  2. 1 2 3 Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-12-23].
  3. Kartoteka ewidencji ludności 1870–1931. Archiwum Państwowe w Poznaniu. [dostęp 2024-12-23]..
  4. Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-12-23].
  5. Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 503, jako Stanisław Józef.
  6. Uczestnicy Powstania Wielkopolskiego – baza on-line. Wielkopolskie Towarzystwo Genealogiczne „Gniazdo”. [dostęp 2024-12-23].
  7. Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-12-23].
  8. Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-12-23].
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 79 z 30 lipca 1925, s. 431.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 93 z 16 września 1925, s. 507.
  11. 1 2 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 84.
  12. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 598.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927, s. 214.
  14. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 278.
  15. 1 2 Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 110.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933, s. 95.
  17. Lista starszeństwa 1933 ↓, s. 117.
  18. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 115.
  19. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 50, w marcu 1939 zajmował 191. lokatę.
  20. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 943.
  21. 1 2 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 50.
  22. 1 2 Batalion ON „Nowy Sącz”. Obrona Narodowa II RP 1937-1939. [dostęp 2024-12-21].
  23. Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2024-12-23].
  24. 1 2 Gajowniczek 1993 ↓, s. 310.
  25. Indeks Represjonowanych. Instytut Pamięci Narodowej. [dostęp 2024-12-23]., tu również jako Sołtysiak Stanisław s. Tomasza ur. 1896.
  26. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  27. „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2024-12-20].
  28. Uroczystości Katyńskie. Gmina Rymanów. [dostęp 2024-12-23].
  29. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 31, 458.
  30. M.P. z 1932 r. nr 217, poz. 249.
  31. Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-12-23].
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 11 listopada 1932, s. 385.

Bibliografia