Stanisław Socha (trener)

Stanisław Socha (ur. 1 maja 1932 w Sułkowicach[1][2], zm. 22 marca 2025[3]) – polski trener lekkiej atletyki, profesor nauk o kulturze fizycznej, rektor Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach (1984–1990).

Życiorys

W 1951 ukończył liceum ogólnokształcące w Andrychowie. Jako szesnastolatek został zawodnikiem Beskidu Andrychów, trenował koszykówkę i siatkówkę. W 1951 zakwalifikował się do reprezentacji Zrzeszenia Sportowego Włókniarz na zawody Ogólnopolskiej Spartakiady Sportowej w tych dyscyplinach sportu[2]. W tym samym roku rozpoczął studia w Instytucie Kultury Fizycznej w Lenigradzie, tam wybrał specjalizację z lekkiej atletyki[2]. Po ukończeniu studiów w 1955 rozpoczął pracę w Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu[, gdzie pracował w Zakładzie Lekkiej Atletyki[2]. W 1966 obronił pracę doktorską Zależność między wybranymi cechami somatycznymi i motorycznymi a osiągnięciami sportowymi czołowych miotaczy Polski napisaną pod kierunkiem Czesława Niżankowskiego[1][4]. Równocześnie pracował jako trener miotaczy w AZS-AWF Wrocław, a jego zawodnikami byli m.in. Lucyna Krawcewicz, Piotr Gaździk i Jan Majchrowski[2]. Współpracował także z polską kadrą w rzucie młotem[2]. Pod koniec lat 60. rozpoczął pracę z wieloboistami, m.in. Ryszardem Skowronkiem[2].

W 1970 rozpoczął pracę w nowo utworzonej Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego w Katowicach (od 1979 działającej pod nazwą Akademia Wychowania Fizycznego)[2]. Początkowo kierował tam Zakładem Dydaktyki Wychowania Fizycznego i Sportu, w latach 1972–1975 był dyrektorem Instytutu Wychowania Fizycznego i Sportu, od 1981 kierował Katedrą Sportów Indywidualnych. W latach 1978–1984 był prorektorem, w latach 1984–1990 rektorem AWF[1][5]. W 1976 uzyskał w Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie stopień doktora habilitowanego na podstawie pracy Sterowanie treningiem i prognozowanie wyników w dziesięcioboju[6]. W 1986 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, w 1992 został profesorem zwyczajnym[1].

W 1971 został trenerem polskiej reprezentacji dziesięcioboistów, w której byli m.in. Ryszard Skowronek, Ryszard Katus i Tadeusz Janczenko. Poprowadził R. Katusa do brązowego medalu igrzysk olimpijskich w Monachium (1972), R. Skowronka do tytułu mistrza Europy w 1974. Z funkcji trenera zrezygnował po igrzyskach olimpijskich w 1976[2]. W latach 1971–1981 i 1990–1993 był prezesem AZS AWF Katowice[7].

Był odznaczony Krzyżem Oficerskim[1] i Krzyżem Komandorskim (2002)[8] Orderu Odrodzenia Polski oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej[1]. W 2003 otrzymał godność członka honorowego Akademickiego Związku Sportowego[7].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Współcześni uczeni polscy. Słownik biograficzny. Tom IV. S-Ż, wyd. Ośrodek Przetwarzania Informacji, Warszawa 2002, s. 920
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Jarosław Kisiel, Krzysztof Kisiel Leksykon trenerów lekkiej atletyki olimpijskiej reprezentacji Polski w latach 1920-2020. Tom II, wyd. Polski Związek Lekkiej Atletyki i Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Kalisz 2023, s. 361-375
  3. Zmarł prof. Stanisław Socha [online], awf.katowice.pl [dostęp 2025-03-27].
  4. Katalog prac doktorskich AWF we Wrocławiu
  5. Katedra Sportów Indywidualnych
  6. Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie 1929/1930-2009/2010. Księga pamiątkowa, wyd. Estrella, Warszawa 2010, s. 501
  7. 1 2 Halina Hanusz Członkowie honorowi Akademickiego Związku Sportowego, w: Bartłomiej Korpak Akademicki Związek Sportowy w Trzeciej Rzeczypospolitej, wyd. Poznań 2014, s. 266.
  8. M.P. z 2003 r. nr 10, poz. 142.