Stanisław Strzałka

Stanisław Strzałka
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia

27 kwietnia 1911
Włocławek

Data i miejsce śmierci

14 lipca 1988
Szczecin

Przebieg służby
Lata służby

1944–1950

Formacja

Organy bezpieczeństwa publicznego

Jednostki

PUBP Mielec
PUBP Nowy Targ
WUBP Kraków

Stanowiska

Naczelnik PUBP
Kierownik Wydziału V WUBP

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały”

Stanisław Strzałka (ur. 27 kwietnia 1911 we Włocławku, zm. 14 lipca 1988 w Szczecinie) – kapitan, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL[1].

Życiorys

Do 1922 skończył szkołę powszechną, a do 1927 kurs wieczorowy w ludowej szkole dokształcającej we Włocławku, po czym został gońcem biurowym w Towarzystwie Przemysłowo-Handlowym we Włocławku, a w 1928 urzędnikiem w tym towarzystwie. Później pracował w dziale technicznym w Magistracie i przy budowie miejskiej elektrowni. Działał w PPS-Lewicy, gdzie był sekretarzem komitetu zakładowego, i w KZMP, w którym był sekretarzem komórki. W 1929 aresztowany i na 6 tygodni uwięziony za działalność komunistyczną, na początku 1930 osadzony na kilka miesięcy w więzieniu, później w tym samym roku ponownie aresztowany i skazany na 4 lata więzienia. Karę odbywał we Włocławku i Płocku, gdzie był członkiem Zarządu Komuny Więziennej i Trójki Partyjnej. Po zwolnieniu w marcu 1934 wstąpił do KPP i został wybrany do Komitetu Okręgowego tej partii. Był technikiem okręgowym KPP. Wkrótce został znowu aresztowany i skazany na 4 lata więzienia, a po zastosowaniu amnestii karę skrócono o połowę. Wyszedł na wolność w kwietniu 1936 i wznowił działalność komunistyczną. W grudniu 1936 na kilka miesięcy osadzony w obozie w Berezie Kartuskiej, gdzie podpisał dokument lojalności i prawdopodobnie zobowiązanie do współpracy. Po wyjściu na wolność pracował w Warszawie jako hydraulik i cieśla oraz działał w Związku Zawodowym Metalowców.

Po ataku Niemiec na Polskę we wrześniu 1939 schronił się w Białymstoku, gdzie został aresztowany przez NKWD. Po zwolnieniu wrócił na teren okupacji niemieckiej. 1940-1944 przebywał we Włocławku, na Kielecczyźnie i w Sandomierskiem (od 1942 w Mielcu), gdzie był monterem centralnego ogrzewania i instalacji hydraulicznych. 15 grudnia 1944 został funkcjonariuszem aparatu bezpieczeństwa i 31 grudnia 1944 został kierownikiem Sekcji I Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mielcu. 13 stycznia 1945 mianowany kierownikiem Grupy Operacyjnej na powiat nowotarski, a od 1 lutego 1945 był kierownikiem tamtejszego PUBP.

10 października 1945 odznaczono go Srebrnym Medalem Zasłużonym na Polu Chwały[2]. 15 grudnia 1945 został przeniesiony dyscyplinarnie na stanowisko szefa PUBP w Miechowie (za samowolne aresztowanie starosty nowotarskiego), od 18 marca 1946 naczelnik Wydziału V WUBP w Krakowie. Od 16 września 1946 szef PUBP w Tarnowie. Uchwałą Prezydium KRN z 17 września 1946 odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi[3]; później w trakcie pracy w UB został odznaczony także Złotym Krzyżem Zasługi i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. 22 stycznia 1948 mianowany zastępcą szefa WUBP w Krakowie, jednak 16 czerwca 1948 rozkaz o nominacji został anulowany, a Stanisław Strzałka został przeniesiony na poprzednie stanowisko.

15 września 1950 został zwolniony z pełnionej funkcji za dopuszczenie do rozkładu moralnego wśród podległego personelu, wulgarne odnoszenie się do podwładnych i za zatajenie danych dotyczących swojej przeszłości.

Pochowany na cmentarzu Centralnym w Szczecinie[4].

Jego młodszy brat Kazimierz również był oficerem aparatu bezpieczeństwa i szefem kilku Urzędów Bezpieczeństwa[5].

Przypisy

  1. Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [online], katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2019-04-27] (ang.).
  2. M.P.1945.44.109 - prawo.pl [online], www.prawo.pl [dostęp 2018-02-05].
  3. Monitor Polski, nr 29 z 28 lutego 1947.
  4. Wyszukiwarka cmentarna - szczecińskie cmentarze
  5. Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [online], katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2019-04-27] (ang.).

Bibliografia

  • Rok pierwszy. Powstanie i działalność aparatu bezpieczeństwa publicznego na Rzeszowszczyźnie (sierpień 1944 - lipec 1945), oprac. Dariusz Iwaneczko, Zbigniew Nawrocki, Rzeszów 2005.

Linki zewnętrzne