Stołeczne Zakłady Winiarsko-Spożywcze Przemysłu Terenowego „Warsowin”

Stołeczne Zakłady Winiarsko-Spożywcze Przemysłu Terenowego „Warsowin”
Ilustracja
Fragment linii produkcyjnej w jednym z zakładów produkcyjnych „Warsowinu” (1970)
Państwo

 Polska

Data założenia

1954

Zatrudnienie

ok. 500 (1973)[1]

brak współrzędnych

Stołeczne Zakłady Winiarsko-Spożywcze Przemysłu Terenowego „Warsowin”[1] – wielozakładowe przedsiębiorstwo z sektora przetwórstwa spożywczego z siedzibą w Warszawie, działające w latach 1954–2003.

Opis

Przedsiębiorstwo zostało utworzone w 1954 roku na bazie aktywów kilku podmiotów prywatnych[1].

Na początku lat 70. XX wieku w skład „Warsowinu” wchodziło 9 zakładów produkcyjnych, m.in. winiarnia i rozlewnia napojów gazowanych przy ul. Żelaznej 59[2] oraz octownia i musztardziarnia przy ul. 1 Sierpnia 30b[1][3]. Przedsiębiorstwo produkowało napoje gazowane, ocet, wino, wino owocowe[4], miody pitne i musztardę[1]. W 1965 otrzymało złoty medal za miody pitne na Światowej Olimpiadzie Jakości w Luksemburgu[1].

W 1995 ogłoszono upadłość, a postępowanie upadłościowe zostało zakończone w 2003[5].

W 2023 roku Urząd m.st. Warszawy ogłosił konkurs na budowę osiedla mieszkaniowego na terenie zlikwidowanego zakładu przy ul. 1 sierpnia[6].

Upamiętnienie

W listopadzie 2021 Rada m.st. Warszawy jednogłośnie nadała nazwę ulica Warsowin drodze w dzielnicy Włochy, zlokalizowanej po północnej stronie ulicy 1 Sierpnia[7][4]. Uchwała w tej sprawie została jednak uchylona przez wojewodę mazowieckiego Konstantego Radziwiłła, który uznał ją za sprzeczną z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i zapobieganiu alkoholizmowi[3]. W jego ocenie nowo nadana nazwa promowała producenta napojów alkoholowych, co stało w sprzeczności z promowaniem idei abstynencji i zdrowego stylu życia[4].

W styczniu 2022 Rada m.st. Warszawy odwołała się od rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie[8]. Po korzystnym dla miasta orzeczeniu WSA wojewoda wniósł kasację do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), który uchylił w całości wyrok WSA i utrzymał w mocy decyzję nadzorczą wojewody[9]. NSA ocenił, że Warsowin stanowił nazwę napoju alkoholowego o zawartości 11–13%, i nazwa ulicy jest jego reklamą, na co nie zezwalają przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i zapobieganiu alkoholizmowi[9]. Sąd uznał także, że sprzeczne z preambułą tej ustawy, mówiącej o uznaniu życia obywateli w trzeźwości za niezbędny warunek moralnego i materialnego dobra Narodu, jest również honorowanie przedsiębiorstw wytwarzających alkohol[9].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 619.
  2. Dawny Browar Parowy Kijok W. i Spółka. warszawa1939.pl. [dostęp 2022-03-20].
  3. 1 2 Jarosław Osowski: Ulica Warsowin na Okęciu do likwidacji. Wojewoda uważa, że „łamie ustawę o wychowaniu w trzeźwości”. warszawa.wyborcza.pl, 4 stycznia 2022. [dostęp 2022-03-20].
  4. 1 2 3 Jarosław Osowski. Jak ul. Warsowin alkohol promowała. „Gazeta Stołeczna”, s. 10, 2 sierpnia 2014.
  5. Trzy łyki zapomnianej fabryki – rzecz o Warsowinie na Okęciu | Włochy Info [online], wlochyinfo.org [dostęp 2024-02-09].
  6. Michał Wojtczuk. Ratusz za 200 mln zł chce zbudować całe osiedle. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 9 stycznia 2023.
  7. Uchwała nr LVI/1756/2021 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 listopada 2021 r. w sprawie nadania nazwy obiektowi miejskiemu w Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 10500 [on-line]. 30 listopada 2021. [dostęp 2022-03-20].
  8. Jarosław Osowski: Alkoholowy spór z wojewodą o ul. Warsowin do sądu. „Co z ul. Żytnią?”. Nie wypaliła też ul. Aurory. warszawa.wyborcza.pl, 20 stycznia 2022. [dostęp 2022-03-20].
  9. 1 2 3 Jarosław Osowski. Jak ul. Warsowin alkohol promowała. „Gazeta Stołeczna”, s. 11, 2 sierpnia 2014.