Stożkówka bladawa
.jpg) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
stożkówka bladawa |
| Nazwa systematyczna | |
| Conocybe subpallida Enderle Z. Mykol. 57(1): 92 (1991) | |
Stożkówka bladawa (Conocybe subpallida Enderle) – gatunek grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae).
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Conocybe, Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisał go w 1991 r. Manfred Enderle na pastwisku w Niemczech[1]. Synonimy[2]:
- Conocybe mesospora var. subalpina Singer 1989
- Conocybe subalpina (Singer) Singer & Hauskn. 1992
- Conocybe subpallida var. subalpina (Singer) Arnolds 2003
Morfologia
O średnicy 10–30 mm, początkowo półkulisty, dzwonkowato-stożkowaty lub stożkowo-wypukły, później wypukły do płasko-wypukłego lub płasko-stożkowatego. Jest higrofaniczny, nieprążkowany lub bardzo lekko prążkowany, gładki lub lekko promieniście pomarszczony, w stanie świeżym bladożółty, jasno brązowopomarańczowy, ochrowy lub jasnożółty, w środku ciemniejszy, ochrowobrązowy, jasnobrązowy lub ciemnobrązowy, czasami z lekkim oliwkowym odcieniem, po wyschnięciu bladoochrowy lub blado szarobrązowy[3].
Wąsko przyrośnięte do prawie wolnych, średnio gęste (L = 23–28, l = 3–7), brzuchate, o szerokości do 3 mm, początkowo jasnopomarańczowe, później jasnordzawobrązowe. Krawędzie bledsze, drobno kłaczkowate[3].
Wysokość 50–85 mm, grubość 1,5–2,5 mm, cylindryczny z bulwiastą podstawą o szerokości do 6 mm, pusty. Powierzchnia wzdłużnie oprószono-prążkowano, początkowo biaława do bladożółtawej, później brązowożółta do jasno miodowobrązowej, u podstawy ciemniejsza do gliniastobrązowej[3].
W kapeluszu o szerokości do 1,5 mm, białawy z żółtawym odcieniem, w trzonie jasnobrązowy, u podstawy do ciemno gliniastobrązowego, bez wyraźnego zapachu i smaku[3].
Jasnobrązowy do rdzawego[3].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki 9,5–13,2 × 6,5–8 × 6–6,7 μm, Qe = 1, 59, dość wyraźnie soczewkowate, w widoku z przodu jajowate do elipsoidalno-jajowatych, w profilu wąskoelipsoidalne, z centralną porą rostkową o szerokości do 1,5 μm, grubościenne, w wodzie miodowobrązowe, w KOH czerwonobrązowe. Podstawki maczugowate, 4-zarodnikowe, 15–23 × 8–11,5 μm. Pleurocystyd brak. Cheilocystydy 15–14,5× 24 × 6–9,5 μm. Pileocystydy rozproszone, 22–26 × 6–10,3 μm, w kształcie kręgli, z szyjką o długości do 7,5 × 2,0 μm i główką o szerokości 3–4,5 μm. Kaulocystydy głównie w kształcie kręgli, 12–31 × 7–9,5 μm z szyjką do 4 × 2 μm i główką o szerokości 3,5–5 μm, w pobliżu wierzchołka trzonu z domieszką elementów o kształcie, maczugowatym (do 15,0 × 7,0 μm), wąsko butelkowatych i cylindrycznych 24–43 × 6–7 μm. Skórka kapelusza zbudowana z komórek o kształcie zbliżonym do kuli lub gruszkowatych, o szerokości 10–25 μm. Sprzążki obecne[3].
Występowanie i siedlisko
Podano stanowiska w wielu miejscach w Europie[4]. W Polsce do 2003 r. dwa stanowiska podał W. Wojewoda w Ojcowskim Parku Narodowym (w wąwozie Skałbania i w Bramie Krakowskiej)[5]. W późniejszych latach podano nowe, liczne stanowiska. W internetowym atlasie grzybów znajduje się na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną[6].
Grzyby saprotroficzne występujące na terenach trawiastych[5].
Przypisy
- 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-01-24] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2025-01-24] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Mykoma P. Prydiuk, Some Conocybe species rare or new for Ukraine. 1. Section Conocybe, „Österr. Z. Pilzk.”, 23, 2014, s. 9–10 [dostęp 2025-01-24].
- ↑ Występowanie Conocybe subpallida na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2025-01-24] (ang.).
- 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 140, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Conocybe subpallida (stożkówka bladawa) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-01-24].