Stożkówka bruzdowanotrzonowa

Stożkówka bruzdowanotrzonowa
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

gnojankowate

Rodzaj

stożkówka

Gatunek

stożkówka bruzdowanotrzonowa

Nazwa systematyczna
Conocybe sulcatipes (Peck) Kühner
Encyclop. Mycol. 7: 127 (1935)

Stożkówka bruzdowanotrzonowa (Conocybe sulcatipes (Peck) Kühner) – gatunek grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Conocybe, Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1884 r. Charles Horton Peck, nadając mu nazwę Agaricus sulcatipes. W 1935 r. Robert Kühner przeniósł go do rodzaju Conocybe[1]. Pozostałe synonimy[2].

  • Derminus sulcatipes (Peck) Henn., in Engler & Prantl 1898
  • Galera sulcatipes (Peck) Sacc. 1887
  • Galerula sulcatipes (Peck) Murrill 1917
  • Pholiotina sulcatipes (Peck) Bon 1991

Polską nazwę zarekomendował Władysław Wojewoda w 2003 roku[3].

Morfologia

Kapelusz

O średnicy 6–12 mm, półkulisty do tępostożkowatego lub szeroko dzwonkowatego, silnie higrofaniczny, przeźroczysto-prążkowany ku brzegowi, w stanie wilgotnym ochrowy, po wyschnięciu czerwonopomarańczowy, sporadycznie siwy z powodu pileocystyd[4].

Blaszki

Półwolne do przyrośniętych, o szerokości do 2 mm, silnie rdzawobrązowe. Krawędzie jaśniejsze i nieco strzępiaste[4].

Trzon

Wysokość 25–55 mm, grubość 1 mm, cylindryczny, smukły, równy u góry, lekko rozszerzony u nasady. Powierzchnia biała, przechodzący w bladą, nieco aksamitna lub owłosiona na całej długości, sucha, bez resztek osłony[4].

Miąższ

Kruchy, bez wyraźnego zapachu i smaku[4].

Wysyp zarodników

Rdzawobrązowy[4].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki 7,5–9,5 × 4–4,5 μm, eliptyczne do prawie migdałowatych, rdzawobrązowe, gładkie z pogrubionymi ścianami i wyraźnymi porami rostkowymi. Podstawki 20–24 × 7–8 μm, 4-zarodnikowe, zgrubiałe. Cheilocystydy 25–60 × 24 × 5–10 μm, smukłe, wrzecionowate, zwężające się ku tępemu wierzchołkowi (w kształcie szydła), cienkościenne, szkliste. Pleurocystyd brak. Pileocystydy 60–100 × 10–15 μm, liczne, smukłe, wrzecionowate, wydłużone i zwężające się w kierunku tępego wierzchołka, często z pigmentem cytoplazmatycznym, w KOH żółtobrązowe. Kaulocystydy 40–80 × 6–10 μm, liczne, kształtem podobne do cheilocystyd. Skórka kapelusza zbudowana z komórek maczugowatych do pęcherzykowatych, 25–40 × 8–18 μm. Sprzążki obecne[4].

Występowanie i siedlisko

Podano stanowiska w Europie i Ameryce Północnej[5]. W Polsce do 2003 r. podano jedno stanowisko[3], ale w późniejszych latach podano wiele następnych[6].

Grzyby saprotroficzne[3].

Przypisy

  1. 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-01-24] (ang.).
  2. Species Fungorum [online] [dostęp 2025-01-24] (ang.).
  3. 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 140, ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 3 4 5 6 Egon Horak, Notes on extra-European taxa of Bolbitiaceae (Agaricales, Basidiomycota), „Österr. Z. Pilzk.”, 11, 2002, s. 243–244 [dostęp 2025-01-24].
  5. Występowanie Conocybe sulcatipes na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2025-01-24] (ang.).
  6. Conocybe sulcatipes (stożkówka bruzdowanotrzonowa) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-01-24].