Stożkówka bruzdowanotrzonowa
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
stożkówka bruzdowanotrzonowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Conocybe sulcatipes (Peck) Kühner Encyclop. Mycol. 7: 127 (1935) | |
Stożkówka bruzdowanotrzonowa (Conocybe sulcatipes (Peck) Kühner) – gatunek grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae).
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Conocybe, Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisał go w 1884 r. Charles Horton Peck, nadając mu nazwę Agaricus sulcatipes. W 1935 r. Robert Kühner przeniósł go do rodzaju Conocybe[1]. Pozostałe synonimy[2].
- Derminus sulcatipes (Peck) Henn., in Engler & Prantl 1898
- Galera sulcatipes (Peck) Sacc. 1887
- Galerula sulcatipes (Peck) Murrill 1917
- Pholiotina sulcatipes (Peck) Bon 1991
Polską nazwę zarekomendował Władysław Wojewoda w 2003 roku[3].
Morfologia
O średnicy 6–12 mm, półkulisty do tępostożkowatego lub szeroko dzwonkowatego, silnie higrofaniczny, przeźroczysto-prążkowany ku brzegowi, w stanie wilgotnym ochrowy, po wyschnięciu czerwonopomarańczowy, sporadycznie siwy z powodu pileocystyd[4].
Półwolne do przyrośniętych, o szerokości do 2 mm, silnie rdzawobrązowe. Krawędzie jaśniejsze i nieco strzępiaste[4].
Wysokość 25–55 mm, grubość 1 mm, cylindryczny, smukły, równy u góry, lekko rozszerzony u nasady. Powierzchnia biała, przechodzący w bladą, nieco aksamitna lub owłosiona na całej długości, sucha, bez resztek osłony[4].
Kruchy, bez wyraźnego zapachu i smaku[4].
Rdzawobrązowy[4].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki 7,5–9,5 × 4–4,5 μm, eliptyczne do prawie migdałowatych, rdzawobrązowe, gładkie z pogrubionymi ścianami i wyraźnymi porami rostkowymi. Podstawki 20–24 × 7–8 μm, 4-zarodnikowe, zgrubiałe. Cheilocystydy 25–60 × 24 × 5–10 μm, smukłe, wrzecionowate, zwężające się ku tępemu wierzchołkowi (w kształcie szydła), cienkościenne, szkliste. Pleurocystyd brak. Pileocystydy 60–100 × 10–15 μm, liczne, smukłe, wrzecionowate, wydłużone i zwężające się w kierunku tępego wierzchołka, często z pigmentem cytoplazmatycznym, w KOH żółtobrązowe. Kaulocystydy 40–80 × 6–10 μm, liczne, kształtem podobne do cheilocystyd. Skórka kapelusza zbudowana z komórek maczugowatych do pęcherzykowatych, 25–40 × 8–18 μm. Sprzążki obecne[4].
Występowanie i siedlisko
Podano stanowiska w Europie i Ameryce Północnej[5]. W Polsce do 2003 r. podano jedno stanowisko[3], ale w późniejszych latach podano wiele następnych[6].
Przypisy
- 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-01-24] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2025-01-24] (ang.).
- 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 140, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 4 5 6 Egon Horak, Notes on extra-European taxa of Bolbitiaceae (Agaricales, Basidiomycota), „Österr. Z. Pilzk.”, 11, 2002, s. 243–244 [dostęp 2025-01-24].
- ↑ Występowanie Conocybe sulcatipes na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2025-01-24] (ang.).
- ↑ Conocybe sulcatipes (stożkówka bruzdowanotrzonowa) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-01-24].