Stożkówka ciemnoobrzeżona
![]() | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
stożkówka ciemnoobrzeżona |
| Nazwa systematyczna | |
| Conocybe fuscimarginata (Murrill) Singer Beih. Nova Hedwigia 29: 210 (1969) | |
Stożkówka ciemnoobrzeżonaa (Conocybe fuscimarginata (Murrill) Singer) – gatunek grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Conocybe, Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisał go w 1942 roku William Alphonso Murrill, nadając mu nazwę Galerula fuscimarginata. W 1960 Rolf Singer przeniósł go do rodzaju Conocybe[1]. Synonimy[2]:
- Galera fuscimarginata Murrill 1942
- Galerula fuscimarginata Murrill 1942
Nazwę polską zarekomendował Władysław Wojewoda w 2003 roku[3].
Morfologia
O średnicy 1,5–1,8 cm, wysokości 1–1,5 cm, stożkowaty. Powierzchnia sucha, u młodych okazów beżowa, kremowa, potem czerwonobrązowa, gładka. Brzeg regularny, nierozszczepiający się, nieprążkowany. Skórkę daje się ściągnąć do połowy promienia. Brak resztek osłony[4].
Wycięte, równe, rzadkie, wąskie do umiarkowanie szerokich, 0,2–0,3 cm szerokości, rdzawobrązowe, kruche. Krawędzie blaszek gładkie[4].
Wysokość 4,3–11,4 cm, grubość 0,15–0,2 cm, centralny do lekko ekscentrycznego, cylindryczny, z lekko cebulkowatą podstawą, skręcony, pełny, drobno prążkowany. Powierzchnia biała do czerwonobrązowej, oprószona, z watowatą grzybnią u podstawy[4].
Cienki, zapach i smak niecharakterystyczny[4].
Żółtobrązowy[4].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki 10–13,5 × 6–7,8 μm, Qav = 1,65, jajowate do elipsoidalnych, ze ściętą porą rostkową, grubościenne, gładkie, rdzawozłote. Podstawki 20,4–27 × 10–13 µm, maczugowate, 2-, 4-zarodnikowe, przeważnie 4-zarodnikowe, cienkościenne, bezbarwne ze sterygmami o długości 2,5–4,3 µm. Brzeg blaszki sterylny. Cheilocystydy 17–27 × 3,4–6 μm, w kształcie kręgli, cienkościenne, bezbarwne z główką o szerokości 3,4-6 µm. Pleurocystyd brak. Skórka kapelusza zbudowana ze strzępek 17–27 × 13,5–22 µm, zgrubiałych do gruszkowatych, cienkościennych, szklistych. Brak pileocystyd. Trama hymenium regularna, zbudowana z cienkościennych strzępek o szerokości 3,5–13,5 µm. Kaulocystydy 12–30,6 × 2,5–4,3 µm, cylindryczne, rurkowate do wydłużonych, nitkowatych, cienkościenne, szkliste. Sprzążki obecne w strzępkach kontekstu trzonu i grzybni bazalnej[4].
Występowanie i siedlisko
Podano stanowiska stożkówki ciemnoobrzeżonej w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, Europie i Azji[5]. W Polsce do 2003 roku podano tylko jedno stanowisko[3], ale w późniejszych latach podano następne[6].
Naziemny grzyb saprotroficzny występujący w sosnowych lasach i na polanach[3]. Grzyb koprofilny rozwijający się na odchodach zwierząt roślinożernych (głównie krów i koni)[4].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-01-02] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2025-01-02] (ang.).
- 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 138, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 4 5 6 7 K. Amandeep, N.S. Atri, K. Munruchi K, Diversity of species of the genus Conocybe (Bolbitiaceae, Agaricales) collected on dung from Punjab, India, „Mycosphere”, 6 (1), 2015, s. 19–42, DOI: 10.5943/mycosphere/6/1/4.
- ↑ Występowanie Conocybe fuscimarginata na świecie (mapa) [online], gbif/ [dostęp 2025-01-02] (ang.).
- ↑ Stanowiska Conocybe fuscimarginata w Polsce [online], grzyby.pl [dostęp 2025-01-02] (ang.).
_Singer_2334059828.jpg)