Stożkówka gnojankowata

Stożkówka gnojankowata

Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	gnojankowate
Rodzaj	stożkówka
Gatunek	stożkówka gnojankowata
Nazwa systematyczna
Conocybe pseudocrispa (Hauskn.) Arnolds Persoonia 18(2): 227 (2003)

Stożkówka gnojankowata (Conocybe pseudocrispa Kühner & Watling) – gatunek grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae).

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Conocybe, Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi^[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1935 r. Anton Hausknecht jako odmianę stożkówki delikatnej (Conocybe albipes var. pseudocrispa). W 2003 roku Eef Arnolds podniósł go do rangi odrębnego gatunku^[1]. Polską nazwę zarekomendował Władysław Wojewoda w 2003 roku^[2].

Kapelusz

O średnicy 0,5–1,5 cm, półkulisty, dzwonkowaty do tępostożkowego, środek zielonobeżowy do kości słoniowej, brzeg często czysto biały, powierzchnia gładka, nieowłosiona lub lekko owłosiona, bez prążków, ale stare okazy są wyraźnie prążkowane^[3].

Blaszki

Wąsko przyrośnięte, lekko brzuchate, średnio gęste, beżowobrązowe do ochrowobrązowych. Ostrza blaszek gładkie i nie rozpływające się^[3].

Trzon

Wysokość 3,0–5,0 cm, grubość 1,0–1,5 mm, cylindryczny ze stopniowo pogrubioną podstawą. Powierzchnia biała do ochrowożółtej, pokryta pudrowymi i drobnymi włoskami, lekko podłużnie prążkowana^[3].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki 14,3–17,5 × 8,4–11,3 µm, Q = 1,45–1,80, elipsoidalne do podłużnych, z gutulami, grubościenne z porami rostkowymi o szerokości do 1,5–2,5 µm i barwie od żółtej do cytrynowożółtej w wodzie i od miodowożółtej do ochrowobrązowej w KOH. Podstawki 16–28 × 8–13 µm, maczugowate, dwuzarodnikowe, ze strygmami o długości 4–8 µm. Cheilocystydy w kształcie kręgli, 15––22 × 6–12 µm, z główką o szerokości 3–5 µm. Pleurocystydy w KOH typu chryzocystyda, cylindryczne do maczugowatych z żółtym pigmentem. Nibywstawki niewyraźne, maczugowate do prawie kulistych. Skórka trzonu składa się głównie z niemal kulistych, butelkowatych, cylindrycznych, maczugowatych lub lancetowatych strzępek o długości do 40 µm i włosków o długości do 100 µm, czasami występujących pomiędzy pojedynczymi kręglowatymi kaulocystydami. Skórka kapelusza składa się z elementów zbliżonych do kulistych i maczugowatych, bez żółtych pigmentów u podstawy. Pileocystydy cylindryczne, butelkowate i maczugowate, o długości do 40 µm, niektóre z nich z żółtym pigmentem. Sprzążki obecne we wszystkich częściach grzyba. Reakcja z amoniakiem ujemna^[3].

Gatunki podobne

Głównymi charakterystycznymi cechami stożkówki gnojankowatej są biały kapelusz i komórki skórki trzonu bez żółtych pigmentów u podstawy. Ponadto pileocystydy są cylindryczne, butelkowate, maczugowate, a niektóre z nich mają żółte pigmenty^[3].

Podano stanowiska w Ameryce Północnej, Europie^[4] i Chinach^[3]. W Polsce do 2003 r. jedyne stanowisko podał w 1964 r. W. Wojewoda w Dolinie Prądnika^[2], w późniejszych latach podano następne stanowiska^[5].

Stożkówki to grzyby saprotroficzne. W Polsce notowany wśród mchów na polanach^[2], w Chinach na trawiastych terenach pod wierzbami w korytach rzek^[3].