Stożkówka węglolubna
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
stożkówka węglolubna |
| Nazwa systematyczna | |
| Conocybe anthracophila Maire & Kühner ex Kühner & Watling Notes R. bot. Gdn Edinb. 40(3): 540 (1983) | |
Stożkówka węglolubna (Conocybe anthracophila Maire & Kühner ex Kühner & Watling) – gatunek grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Conocybe, Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy opisali go w 1935 roku mykolodzy René Charles Maire i Robert Kühner jako odmianę stożkówki białoochrowej (Conocybe silignea var. anthracophila). W 1983 roku Kühner i Roy Watling podnieśli go do rangi gatunku[1]. Synonimy[2]:
- Conocybe anthracophila (Maire & Kühner) Singer 1951
- Conocybe anthracophila var. ovispora Hauskn. 2005
- Conocybe siliginea var. anthracophila Maire & Kühner 1935
Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.[3]
Morfologia
O średnicy 15–40 mm, najpierw dzwonkowaty, później wypukły, w stanie wilgotnym ochrowy lub czerwonożółty, ciemniejszy na brzegach i środku, brzegi ostre, lekko faliste i czasami wygięte ku górze[4].
Początkowo ochrowe, później czerwonobrązowe, szersze na środku i delikatnie ząbkowane na brzegach[4].
Wysokość 35–75, grubość 1,5–3 mm, cylindryczny, czasami lekko cebulkowaty u nasady, kruchy. Powierzchnia ochrowa lub jasnobrązowa, ciemniejsza u nasady, wzdłużnie srebrzystobiała, włókienkowata[4].
Cienki, białawy lub w bladym kolorze skóry. Smak i zapach niewyraźny[4].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki 10–12 × 6-7 µm, elipsoidalne do jajowatych, czerwonobrązowe, grubościenne, gładkie, z wyraźną porą rostkową i małym apiculusem. Podstawki 15–22 × 6–8 µm, cylindryczno-maczugowate, z 2 lub 4 sterygmami i sprzążką u podstawy. Cheilocystydy kolbowate, 15–25 × 7–12 µm, z główką 3–5 µm[4].
Występowanie i siedlisko
Podano stanowiska stożkówki węglolubnej głównie w Europie, poza nią w nielicznych miejscach w Afryce i Azji[5]. W Polsce do 2003 roku jedyne stanowisko podał Stanisław Domański w Lasach Łochowskich[3], ale w późniejszych latach podano następne. Najbardziej aktualne podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną[6]. Jest to rzadki gatunek, ale często jego owocniki pojawiają się w dużej liczbie w odpowiednich warunkach[4].
Naziemny grzyb saprotroficzny. Grzyb wypaleniskowy rosnący na wypaleniskach[3], ale także na bogatych w minerały miejscach, takich jak kompost, nawożone łąki i grządki ogrodowe[4].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2024-12-24] (ang.).
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2024-12-24] (ang.).
- 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 136, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 4 5 6 7 Mustafa Emre Akçay, Yusuf Uzun, Sedat Kesici, Conocybe anthracophila, A new record for the Turkish mycobiota, „Anatolian Journal of Botany”, 2 (2), 2018, s. 84–87, DOI: 10.30616/ajb.465700.
- ↑ Występowanie Conocybe anthracophila na świecie (mapa) [online], gbif/ [dostęp 2024-12-24] (ang.).
- ↑ Conocybe antracophila (stożkówka węglolubna) [online], grzyby.pl [dostęp 2024-12-24] (pol.).