Stożkówka zasłonakowata

Stożkówka zasłonakowata
ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

gnojankowate

Rodzaj

stożkówka

Gatunek

stożkówka zasłonakowata

Nazwa systematyczna
Conocybe intrusa (Peck) Singer
Sydowia 4(1-6): 133 (1950)

Stożkówka zasłonakowata (Conocybe intrusa (Peck) Singer) – gatunek grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Conocybe, Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1896 roku Charles Horton Peck, nadając mu nazwę Cortinarius intrusus. W 1950 roku Rolf Singer przeniósł go do rodzaju Conocybe[1]. Polską nazwę zarekomendował Władysław Wojewoda w 2003 r.[2]

Morfologia

Kapelusz

Szerokość 25–50 mm, początkowo wypukły, potem płaski, w środku często z szerokim garbkiem lub wklęsły, częściowo pokryty próchnicą lub resztkami roślin. Brzeg często wąsko podwinięty, powierzchnia sucha, skórzasta, często dołkowana i nierówna, ochrowa z brązowawym lub czerwonym odcieniem. Brzeg często jaśniejszy[3].

Blaszki

Gęste, o szerokości 2–5 mm, pękate, wybrzuszone, przyrosnięte do wolnych, ochrowożółte do ochrowobrązowych. Ostrza blaszek nieznacznie jaśniejsze, mniej lub bardziej wyraźnie ząbkowane[3].

Trzon

Wysokość 25–75 mm, grubość 4–12 mm, zwykle pogrubiony u nasady i na końcu, rzadko prawie jednakowej grubości lub z bulwiastą podstawą, pełny lub z małymi komorami. Powierzchnia, szczególnie w górnej połowie z podłużnymi paskami lub rowkowana, włóknista lub łuszcząca się na całej długości, biała do brudno jasnoszarobrązowej[3].

Miąższ

W środku kapelusza o grubości do 6 mm, biały, w trzonie włóknisty, zapach i smak niespecyficzny[3].

Cechy mikroskopowe

Komórki skórki kapelusza okrągłe, jajowate, maczugowate, 15–40 × 12–35 µm. Podstawki 15–18 × 7–8 µm, z 4 sterygmami. Są też podstawki 2-zarodnikowe, pokryte czapeczką z cienkich, falistych strzępek[3].

Występowanie i siedlisko

Występuje w Ameryce Północnej, Europie i Australii[4]. W Polsce do 2003 r. jedyne stanowisko podał Stanisław Domański w 1997 r. w Lasach Łochowskich[2], w późniejszych latach podano kilka następnych[5]. Grzyb saprotroficzny[2], koprofilny, rozwijający się na oborniku zmieszanym z resztkami roslinnymi[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-01-09] (ang.).
  2. 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 138, ISBN 83-89648-09-1.
  3. 1 2 3 4 5 6 Gerhard Zschieschang, Neue Funde von Conocybe intrusa und Conocybe antipus, „Boletus”, 1 (2), 1977, s. 27–20 [dostęp 2025-01-09] (ang.).
  4. Występowanie Conocybe intrusa na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2025-01-09] (ang.).
  5. Conocybe intrusa (stożkówka zasłonakowata) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-01-09] (pol.).