Szlak Kopernikowski (pieszy)

Szlak Kopernikowski – pieszy szlak turystyczny, biegnący głównie przez miejsca związane z pobytem i pracą Mikołaja Kopernika. Rozpoczyna się przy Wysokiej Bramie w Olsztynie, skąd biegnie przez tereny województwa warmińsko-mazurskiego, pomorskiego oraz kujawsko-pomorskiego ku Toruniowi. Długość odcinka położonego na terenie województwa warmińsko-mazurskiego wynosi 237 km.

Trasa pieszego szlaku Kopernikowskiego przebiega przede wszystkim przez miejsca, gdzie żył i pracował Mikołaj Kopernik. Rozpoczyna się w Olsztynie, gdzie astronom w latach 1516–1521 był administratorem dóbr Kapituły Warmińskiej. Następnie wiedzie przez Dobre Miasto (gdzie znajduje się m.in. kolegiacki kościół Najświętszego Zbawiciela i Wszystkich Świętych – druga co do wielkości świątynia na Warmii) ku Lidzbarkowi Warmińskiemu, gdzie znajduje się Zamek biskupów warmińskich. Następnie szlak biegnie w kierunku Pieniężna, w którym mieszczą się XIV-wieczny kościół św. Piotra i Pawła oraz Zamek Kapituły Warmińskiej z tego samego stulecia. Dalej szlak wędruje do Braniewa, pierwszej siedziby biskupów warmińskich i kapituły warmińskiej. Z Braniewa trasa szlaku wiedzie ku Fromborkowi, miejscu wieloletniego pobytu, śmierci i pochówku Kopernika. W tym mieście znajdują się m.in. bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja oraz Muzeum Mikołaja Kopernika. Następnie szlak biegnie do Elbląga, najstarszego miasta województwa warmińsko-mazurskiego, skąd kieruje się ku Kępkom, miejscu, gdzie rozpoczyna się pomorski odcinek szlaku o długości 118 km. Na terenie województwa pomorskiego przebiega on m.in. przez Malbork, gdzie znajduje się zamek krzyżacki – jeden z największych zachowanych zespołów gotyckiej architektury na świecie. Koniec odcinka pomorskiego umiejscowiony jest w Gardei. Stamtąd szlak wchodzi na teren województwa kujawsko-pomorskiego. Prowadzi przez tereny leśne, mija pozostałości bramy niemieckiego dworku, z zachowanymi w głębi schodami oraz resztkami grobowca. Dociera w okolice malowniczego jeziora Głęboczek, wiedzie leśnymi drogami i wąwozami Gór Łosiowych, w których w roku 2018 powstał park krajobrazowy. Biegnie przez Zakurzewo i po wiślanym wale przeciwpowodziowym do miejscowości Parski. Dalej podąża leśną drogą przez Obszar Natura 2000 „Cytadela Grudziądz” ustanowiony w celu ochrony siedlisk nietoperzy. Mija Mały Szaniec Dzieła Parski i zadziwiający swą konstrukcją, lotniczy radar nawigacyjny. Wchodzi między zabudowania Nowej Wsi i dociera do Grudziądza. Okrąża od wschodu cytadelę, mija Dzieło Rogowe i prowadzi po Nadbrzeżu Wiślanym obok Góry Zamkowej z reliktami murów zamku krzyżackiego i odbudowaną wieżą Klimek, z której można podziwiać panoramę miasta i okolic.Po minięciu Ratusza, gotyckiej Bazyliki Św. Mikołaja i Placu Miłośników Astronomii z pomnikiem Kopernika. Odnowiony odcinek szlaku Gardeja - Grudziądz kończy się spotkaniem z Mikołajem Kopernikiem, który przysiadł na ławeczce w północno-zachodnim krańcu Rynku i przypomina o swojej wizycie w 1522 r., kiedy to wygłosił „Traktat o monetach” podczas zjazdu stanów Prus Królewskich. Tablicę upamiętniającą to wydarzenie można odnaleźć na ścianie jednej z kamienic.

Szlak kończy się w Toruniu, miejscu urodzin astronoma.

• Marian Jurak: Szlak Kopernikowski cz. 1. [dostęp 2007-09-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-08-14)].
• PTTK Elbląg: Szlak Kopernikowski cz. 2. [dostęp 2007-09-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-01-08)].
• PTTK Elbląg: Szlak Kopernikowski cz. 3. [dostęp 2007-09-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-01-08)].