THK-1
 | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo | |
|---|---|
| Producent |
Türk Hava Kurumu |
| Typ |
szybowiec desantowy |
| Konstrukcja |
drewniana |
| Załoga |
2 |
| Historia | |
| Liczba egz. |
1 |
| Dane techniczne | |
| Wymiary | |
| Rozpiętość |
26 m |
| Długość |
12,5 m |
| Wysokość |
4 m |
| Powierzchnia nośna |
56 m² |
| Masa | |
| Własna |
1100 kg |
| Użyteczna |
1160 kg |
| Startowa |
1160 kg |
| Osiągi | |
| Prędkość minimalna |
70 km/h |
| Doskonałość maks. |
16 |
| Dane operacyjne | |
| Liczba miejsc | |
| 10 | |
THK-1 – szybowiec desantowy opracowany i zbudowany przez polskich inżynierów w zakładach Türk Hava Kurumu w Turcji podczas II wojny światowej.
Historia
W zakładach Türk Hava Kurumu zatrudnienie znalazło kilkudziesięciu polskich inżynierów ewakuowanych z kraju po 17 września 1939. Inżynier Jerzy Wędrychowski, kierujący zakładem, dążył do opracowywania własnych konstrukcji. Pozwoliłoby to konstruktorom trenować swoje umiejętności, poszukiwać nowych rozwiązań oraz szkolić tureckich inżynierów zatrudnionych w wytwórni[1].
W 1941 konstruktorzy przystąpili do opracowywania projektu szybowca transportowego[2]. Zainteresowanie tego typu konstrukcją wynikało z sukcesów niemieckich wojsk powietrzno-desantowych, które skutecznie użyły szybowców w ataku na fort Eben-Emael[3], most nad przesmykiem korynckim[4] i podczas desantu na Kretę[5]. Również z powodu braku dostępu do silników zajęcie się budową szybowców dawało szanse na doprowadzenie projektu do fazy lotnej[6].
Prace konstrukcyjne i budowę płatowca rozpoczęto w 1942, przy ich okazji prowadzono również szkolenie tureckich techników i kreślarzy. W 1943 wykonano ostatni etap prac, łącznie przez dwa lata zespół konstrukcyjny przepracował 29 000 roboczogodzin przy szybowcu[7]. Prototyp nie wzbudził zainteresowania armii tureckiej, która nie zgodziła się na udostępnienie samolotu w roli holownika i wykonania oblotu. Z braku miejsca w hangarze był przechowywany na lotnisku, gdzie pod wpływem warunków atmosferycznych uległ zniszczeniu[8].
Konstrukcja
Wojskowy szybowiec transportowy w układzie dolnopłatu o konstrukcji drewnianej.
Kadłub o konstrukcji półskorupowej w przedniej części mieścił dwuosobową kabinę pilotów za którą znajdował się przedział ładunkowy z miejscami dla dziesięciu żołnierzy desantu. W przedniej i tylnej części kadłuba znajdowały się drzwi wejściowe. Skrzydło dwudźwigarowe kryte sklejką, lotki płótnem. Stałe sloty zamontowane na krawędzi natarcia, na dolnej płaszczyźnie skrzydeł zamontowano pałąki zabezpieczające je przed kontaktem z ziemią. Podwozie składało się z podkadłubowej płozy amortyzowanej piłkami futbolowymi oraz płozy ogonowej. Do startu planowano stosować podwozie kołowe odrzucane po starcie[9][10].
Przypisy
- ↑ Glass 2023 ↓, s. 32-35.
- ↑ Królikiewicz 1985 ↓, s. 15.
- ↑ Królikiewicz 1985 ↓, s. 164.
- ↑ Królikiewicz 1985 ↓, s. 168.
- ↑ Królikiewicz 1985 ↓, s. 169.
- ↑ Glass 2023 ↓, s. 35.
- ↑ Królikiewicz 1985 ↓, s. 127.
- ↑ Glass 2023 ↓, s. 36.
- ↑ Glass, Kubalańca 2013 ↓, s. 25.
- ↑ Królikiewicz 1985 ↓, s. 128.
Bibliografia
- Andrzej Glass: Polskie skrzydła w Turcji 1936-1948. Sandomierz: Stratus, 2023, seria: Samolot po Polsku MAXI. ISBN 978-83-67227-33-9. OCLC 1453716552.
- Andrzej Glass, Jerzy Kubalańca: Polskie konstrukcje lotnicze. T. 5. Sandomierz: Stratus, 2013. ISBN 978-83-63678-23-4. OCLC 876483272.
- Tadeusz Królikiewicz: Szybowce transportowe. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985. ISBN 83-11-07162-4. OCLC 750576901.