Tadeusz Smelczyński

Tadeusz Smelczyński

plutonowy
Data i miejsce urodzenia	6 stycznia 1902 Żytniów
Data i miejsce śmierci	23 lipca 1979 Częstochowa
Przebieg służby
Lata służby	1918–1921
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Formacja	Polska Organizacja Wojskowa
Jednostki	2 pułk szwoleżerów pociąg pancerny „Odsiecz II”
Stanowiska	dowódca plutonu ckm
Główne wojny i bitwy	wojna polsko-bolszewicka
Późniejsza praca	kupiec
Odznaczenia

Tadeusz Smelczyński (ur. 6 stycznia 1902 w Żytniowie, zm. 23 lipca 1979 w Częstochowie) – plutonowy Wojska Polskiego, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Urodził się w rodzinie ziemiańskiej Bronisława i Kazimiery z d. Margońska^[1]. Absolwent gimnazjum w Częstochowie. W 1917 zgłosił się do Legionów Polskich ale nie został przyjęty ze względu na stan zdrowia. Działał w Polskiej Organizacji Wojskowej i brał udział w rozbrajaniu garnizonu w Częstochowie^[1]. W 1918 przyjęty do 2 pułku szwoleżerów, gdzie na własną prośbę został przydzielony do pociągu pancernego „Odsiecz II” walczącego w okolicach Lwowa i Łucka^[1].

Od czerwca 1919 ponownie w szeregach 2 pułku szwoleżerów, z którym w styczniu 1920 brał udział w działaniach na Pomorzu i dalszej walce na froncie wojny polsko-bolszewickiej^[1].

Szczególnie odznaczył się podczas walk pod Szczurowicami, Stanisławczykiem, Mikołajowem czy Kulikowem, gdzie „osobiście odpierał ogniem km atakującego nieprzyjaciela lub – dowodząc taczanką – osłaniał działania szwadronu”^[1]. Za te czyny otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari.

W lipcu 1921 został zdemobilizowany. Założył i prowadził hurtownię tytoniu w Krzepicach od 1924^[1]. Należał do Związku Strzeleckiego i OSP. Po zakończeniu wojny w 1945 Armia Czerwona zniszczyła jego hurtownię i podpaliła dom^[1].

Zmarł 23 lipca 1979 w Częstochowie, został pochowany na cmentarzu w Krzepicach^[1].

Żonaty z Jadwigą z Piotrowskich, z którą miał córkę Barbarę (1925-1992)^[1].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3048^[2][1][3]
• Krzyż Walecznych^[4][1]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[4]
• Odznaka pamiątkowa „Orlęta”^[4]
• Brązowy Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa”^[4]

• Smelczyński Tadeusz. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.26-1871 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-02-04].
• Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945. T. 2/2. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1993. ISBN 83-900510-0-1.
• Adam Mniszek, Klemens Rudnicki: Zarys historii wojennej 2-go Pułku Szwoleżerów Rokitniańskich. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.