Targ na konie w Bałcie
 | |
| Autor | |
|---|---|
| Data powstania |
1879 |
| Medium | |
| Wymiary |
135 × 294 cm |
| Miejsce przechowywania | |
| Lokalizacja | |
Targ na konie w Bałcie (również Jarmark na konie w Bałcie[1]) – obraz olejny autorstwa polskiego malarza Józefa Chełmońskiego, ukończony w 1879 roku. Znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie[1].
Historia
Józef Chełmoński namalował obraz Targ na konie w Bałcie w 1879 podczas pobytu w Paryżu. Opisał, że namalował go na podstawie swoich wspomnień z podróży na Ukrainę w 1874 roku. Dzieło zostało zakupione przez Muzeum Sztuk Pięknych w Warszawie (od 1916 roku Muzeum Narodowe w Warszawie) z siedzibą przy Alejach Jerozolimskich 3 i umieszczony został w kolekcji muzealnej „Zbiory Malarstwa Polskiego do 1914 roku”[1][2].
Między 21 listopada 1987 a 19 czerwca 1988 obraz był prezentowany na wystawie w Muzeum Narodowym w Poznaniu przy alei Karola Marcinkowskiego. W 2012 roku czasowo usunięto go z Muzeum Narodowego w Warszawie i przetransportowano do Domu Pracy Twórczej w Radziejowicach, gdzie obraz Targ na konie w Bałcie został zaprezentowany na specjalnej ekspozycji „Józef Chełmoński w Radziejowicach”. Po zakończeniu wystawy, w 2014 roku, powrócił do Warszawy[3]. 26 września 2024 roku trafił do specjalnie przygotowanej sali w Muzeum Narodowym w Warszawie na potrzeby wystawy poświęconej twórczości Chełmońskiego, trwającej do 26 stycznia 2025 roku. Po jej zakończeniu obraz powróci na swoje stałe miejsce w muzeum[4].
Opis
Obraz przedstawia scenę z targu końskiego w ukraińskim mieście Bałta w rejonie podolskim[2]. Na szerokim, stepie o odcieniach liliowo-szarych centralne miejsce kompozycji zajmuje grupa niespokojnych koni, które chłop usiłuje przyłączyć do oddalającego się wozu zaprzężonego w czwórkę koni. Z prawej strony scena ginie w tumanie szarego pyłu, przysłaniając dalszy plan. Po lewej stronie, w wozie konnym pomalowanym na kolor czerwonym, ciągniętym przez parę kasztanowatych koni, siedzi trzech mężczyzn, z których środkowy to sam Józef Chełmoński. Kompozycję zamyka z lewej strony zbiorowisko jeźdźców. Na ziemi, po stronie lewej, znajduje się pęknięty arbuz, a obok czerwonego wozu biegną dwa charty[2].
Obraz jest przedstawieniem sztuki realizmu. Płótno ma 135 cm wysokości i 294 cm szerokości, natomiast z masywną ramą ma wysokość 149,5 cm, szerokość 317,5 cm oraz grubość płótna wynoszącą 9,5 cm. W lewym dolnym rogu płótna znajduje się sygnatura: „Józef Chełmoński 1879 Paris”[2].
Przypisy
- 1 2 3 Alfred Ligocki: Józef Chełmoński. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1983, s. 103. ISBN 83-03-00033-0.
- 1 2 3 4 Targ na konie w Bałcie – Chełmoński, Józef (1849–1914) – malarz. [w:] Muzeum Narodowe w Warszawie [on-line]. mnp.art.pl, 2025-01-14. (pol.).
- ↑ Kolekcja dzieł Józefa Chełmońskiego. [w:] Dom Pracy Twórczej w Radziejowicach [on-line]. palacradziejowice.pl, 14 października 2022. [dostęp 2025-01-14]. (pol.).
- ↑ Nie tylko „Babie lato”. Jego obrazy weszły do kanonu. Duża wystawa Chełmońskiego. [w:] TVN [on-line]. tvn24.pl, 25 września 2024. [dostęp 2025-01-14]. (pol.).
Bibliografia
- Alfred Ligocki: Józef Chełmoński. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1983. ISBN 83-03-00033-0.