Teofil Rzepnikowski

Teofil Rzepnikowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

5 lutego 1843
Małe Radowiska

Data i miejsce śmierci

8 lutego 1922
Lubawa

Teofil Rzepnikowski (ur. 5 lutego 1843, Małe Radowiska, zm. 8 lutego 1922, Lubawa) – uczestnik powstania styczniowego, działacz spółdzielczy na Warmii i Mazurach, poseł do parlamentu Rzeszy (1890-1898), poseł na sejm pruski (1893-1898).[1]

Uczęszczał do gimnazjum w Chełmnie, które ukończył z wyróżnieniem w 1862 roku. Po czym podjął studia medyczne we Wrocławiu. Wziął udział w powstaniu styczniowym (1963) walcząc w szeregach ugrupowań Mielęckiego i Calliera. Po zakończeniu zrywu kontynuował studia medyczne w Królewcu, Wrocławiu i Berlinie. Został lekarzem okulistą. W 1867 roku uzyskał stopień doktora medycyny.[2] 4 kwietnia 1868 przybył do Lubawy, by rozpocząć praktykę lekarską. Równolegle zaczął angażować się w życie społeczne, zakładając teatr amatorski i kółko śpiewacze. Włączył się także w działalność polityczną, doprowadzając do zdobycia większości w Radzie Miejskiej przez Polaków.[3] Zasłużył się także polskiej spółdzielczości jako pomysłodawca utworzenia wielu organizacji spółdzielczych, między innymi Spółki Pożyczkowej w Lubawie.[4][5]

Założony przez niego Bank Ludowy (kontynuator Spółki Pożyczkowej) był powiązany ze spółkami parcelacyjnymi (spółdzielnie, które wykupywały upadłe gospodarstwa celem odsprzedania ich Polakom, co miało przeciwdziałać germanizacji i niemieckiej kolonizacji ziem polskich). Rzepnikowski był także inicjatorem powstania podobnych banków w innych rejonach Pomorza.[4]

Przypisy

  1. Rzepnikowski Teofil, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-01-31].
  2. Rzepnikowski, Teofil [online], www.porta-polonica.de [dostęp 2025-02-09].
  3. Edward Pokojski, Album o historii Banku Spółdzielczego w Lubawie, Lubawa: "Fakt" : na zlec. Banku Spółdzielczego, 1998, s. 5-60, ISBN 978-83-909414-5-5.
  4. 1 2 Konrad Malec, Teofil Rzepnikowski [online], krs.org.pl [dostęp 2025-01-31] (pol.).
  5. Rzepnikowski, Teofil [online], www.porta-polonica.de [dostęp 2025-01-31].