Twardówka lejkowata
_Pegler_622151.jpg) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
twardówka lejkowata |
| Nazwa systematyczna | |
| Lentinellus micheneri (Berk. & M.A. Curtis) Pegler Kew Bull., Addit. Ser. 10: 245 (1983) | |
_Pegler_122635.jpg)
_Pegler_271793.jpg)
Twardówka lejkowata (Lentinellus micheneri (Berk. & M.A. Curtis) Pegler) – gatunek grzybów z rodziny szyszkogłówkowatych (Auriscalpiaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lentinellus, Auriscalpiaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy takson ten opisali w 1853 r. Miles Joseph Berkeley i Moses Ashley Curtis nadając mu nazwę Lentinus micheneri. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1983 r. D.N. Pegler[1].
Ma 17 synonimów. Niektóre z nich:
- Lentinellus americanus (Peck) Singer 1951
- Lentinellus omphalodes (Fr.) P. Karst. 1879
- Lentinus omphalodes (Fr.) Sacc. 1887[2].
Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 2003 r. (dla synonimu Lentinellus omphalodes)[3].
Morfologia
Szerokość 1–5 cm, w młodości wypukły lub poduszeczkowaty z centralnym zagłębieniem, później szeroko wypukły lub prawie płaski, z głębokim zagłębieniem lub bez. Powierzchnia w stanie wilgotnym gładka, różowawo brązowa lub jaśniejsza, podczas wysychania wyraźnie zmienia kolor, wskutek czego kapelusz staje się dwubarwny. Brzeg prosty[4].
Przyrośnięte do trzonu, dość rzadkie, białawe do różowawo brązowych, nie zmieniające barwy po uszkodzeniu. Ostrza wyraźnie ząbkowane[4].
Wysokość 5–5 cm, grubość 1–3 cm, mniej więcej walcowaty, często wzdłużnie rowkowany, brązowy lub czerwonobrązowy, czasami niecentryczny[4].
Blado brązowawy o cierpkim lub ostrym smaku (czasami dopiero po dłuższym czasie) i bez wyraźnego zapachu[4].
- Cechy mikroskopowe
Zarodniki 4–5 × 3–3,5 µm, eliptyczne z bardzo drobnymi brodawkami i kolcami, amyloidalne. Pleurocystydy 22–31 × 3–8 µm, mniej lub bardziej wrzecionowate. Czasami występują gleocystydy[4].
Występowanie i siedlisko
Występuje w Ameryce Północnej i Środkowej, Europie, Azji, Afryce i Australii[5]. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status E – gatunek wymierający, którego przeżycie jest mało prawdopodobne, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożenia[6].
Nadrzewny lub naziemny grzyb saprotroficzny. Owocniki tworzą się pojedynczo lub w małych skupiskach na martwym drewnie drzew liściastych lub iglastych, czasami także na ziemi, na resztkach drzewnych, głównie jesienią i wczesną zimą[4].
Gatunki podobne
Twardówka lejkowata jest łatwo rozpoznawalna po kapeluszu, który jest gładki, mniej lub bardziej okrągły w zarysie i wyraźnie zmienia kolor w miarę wysychania. Ważną cechą diagnostyczną jest także trzon, który nie zrasta się z trzonami innych owocników (często zdarza się to w przypadku twardówki anyżkowej Lentinellus cochleatus), ponadto trzon ten często jest rowkowany[4].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2022-03-06].
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2022-03-06].
- ↑ Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 4 5 6 7 Michael Kuo, Lentinellus micheneri [online], Mushroom Expert [dostęp 2022-03-06].
- ↑ Mapa występowania twardówki lejkowatej na świecie [online] [dostęp 2022-03-06].
- ↑ Zbigniew Mirek i inni, Czerwona lista roślin i grzybów Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, PAN, 2006, ISBN 83-89648-38-5.