Ulica Kawęczyńska w Warszawie

Ulica Kawęczyńska w Warszawie
Szmulowizna
Zabytek: nr rej. A-1629 z 19.03.2021[1]
Ilustracja
Ulica Kawęczyńska na wysokości ul. Wojnickiej
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miejscowość

Warszawa

Długość

ok. 1 km

Przebieg
światła 0m ul. Ząbkowska
100m ul. Radzymińska
250m al. Tysiąclecia/ul. Folwarczna
530m ul. Wojnicka
720m ul. Otwocka
880m ul. Objazdowa
1100m ul. Boruty
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Kawęczyńska w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Ulica Kawęczyńska w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Kawęczyńska w Warszawie”
Ziemia52°15′26,6″N 21°03′22,6″E/52,257389 21,056278

Ulica Kawęczyńska – ulica na warszawskiej Pradze-Północ, biegnąca od ul. Ząbkowskiej do ul. Boruty.

Historia

Dawna droga prowadząca do Woli Ząbkowskiej, od XVIII wieku nazywanej Ząbkami[2]. Stanowiła południową granicę dóbr Szmulowizna, przed 1796 znanych jako folwark Bojanówek, darowanych przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego Szmulowi Zbytkowerowi[3]. Na przecięciu z okopami Lubomirskiego znajdowały się rogatki Bródzieńskie (Bródnowskie), później zwane Ząbkowskimi. W II połowie XIX wieku droga została przecięta torowiskami Kolei Warszawsko-Terespolskiej i kolei obwodowej[3].

Nadana w 1907 nazwa ulicy pochodzi od nazwy dawnej miejscowości Kawęczyn[4] (obecnie część dzielnicy Rembertów).

W latach 1907–1923 przy ulicy wzniesiono monumentalną bazylikę Najświętszego Serca Jezusowego[2].

W 1919 ulicą poprowadzono linię tramwajową w stronę wschodniej części Szmulowizny, Michałowa. 1 marca 1925 przy ul. Kawęczyńskiej 16 uruchomiono zajezdnię tramwajową[5].

W pierwszych trzech dekadach XX wieku dwukrotnie zmieniano numerację parzystej strony ulicy[6]. Od 1933 pod nr 12 mieściło się XII Państwowe Gimnazjum Żeńskie im. Marii Słodowskiej-Curie[7].

W czasie II wojny światowej zabudowa ulicy ocalała, jednak Niemcy wysadzili część zajezdni tramwajowej[8]. 20 czerwca 1945 uruchomiono pierwszą po wojnie linię tramwajową nr „1”, łączącą ul. Kawęczyńską z ul. Wiatraczną[9].

W 1968 linię tramwajową poprowadzono aleją Tysiąclecia do Dworca Wschodniego, z wycofaniem kursów tramwajów z odcinka prowadzącego przez Ząbkowską do Targowej – pozostawiono wtedy jeden tor służący do wyjazdów tramwajów z zajezdni, ostatecznie zlikwidowany w 2000.

W kwietniu 2013 przeprowadzono generalny remont ulicy. Prawie wszystkie przystanki tramwajowe zorganizowano w formie pierwszych tego typu w Warszawie tzw. przystanków wiedeńskich, z wyniesieniem pasa jezdni ułatwiającym wsiadanie do tramwaju[10][11].

W 2021 historyczny układ urbanistyczny ulicy został wpisany do rejestru zabytków[1].

Ważniejsze obiekty

Przypisy

  1. 1 2 Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków (księga A) – stan na 31 grudnia 2024 roku. Woj. mazowieckie (Warszawa). [w:] Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. s. 19. [dostęp 2025-04-24].
  2. 1 2 Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 329. ISBN 83-01-08836-2.
  3. 1 2 Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 5. Idźkowskiego–Kawęczyńska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 1999, s. 323. ISBN 83-909794-6-2.
  4. ↑ Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 116. ISBN 83-86619-97X.
  5. ↑ Warszawskie tramwaje elektryczne. Tom IV. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 2008, s. 88. ISBN 978-83-923702-0-8.
  6. ↑ Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 5. Idźkowskiego–Kawęczyńska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 1999, s. 325. ISBN 83-909794-6-2.
  7. ↑ Ryszard Mączewski: Warszawa między wojnami. Łódź: Księży Młyn, 2009, s. 125. ISBN 978-83-61253-51-8.
  8. ↑ Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 5. Idźkowskiego–Kawęczyńska. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 1999, s. 326. ISBN 83-909794-6-2.
  9. ↑ Warszawskie tramwaje elektryczne. Tom IV. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 2008, s. 95. ISBN 978-83-923702-0-8.
  10. ↑ Jonathan Scovil: Kawęczyńska po remoncie z wiedeńskimi przystankami [WIDEO]. gazeta.pl, 2013-08-13. [dostęp 2013-08-16].
  11. ↑ Aleksander Buczyński: Nowa wspaniała Kawęczyńska. Zielone Mazowsze, 2013-08-22. [dostęp 2013-12-27].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.