Władysław Bartkowiak
 | |
 sierżant pilot | |
| Data i miejsce urodzenia |
13 czerwca 1900 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
14 maja 1920 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
  | |
.svg.png){kind=small}
Władysław Bartkowiak (ur. 13 czerwca 1900 w Nochowie, zm. 14 maja 1920) – sierżant pilot Wojska Polskiego II RP, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Władysław Bartkowiak urodził się 13 czerwca 1900 roku w Nochowie, w powiecie śremskim ówczesnego Wielkiego Księstwa Poznańskiego, w rodzinie Stanisława i Antoniny z Olejniczaków[1]. Był młodszym bratem porucznika pilota Antoniego Bartkowiaka (1897–1922).
Ukończył szkołę powszechną i średnią mechaniczną w Poznaniu. W wielu 17 lat wstąpił do niemieckiego lotnictwa. Przydzielony został do eskadry w Poznaniu, gdzie pracował w warsztacie mechanicznym. Pod koniec 1917 roku razem z eskadrą został wysłany na front wschodni. Po zakończeniu wojny wrócił do Poznania i wkrótce wziął czynny udział w powstaniu wielkopolskim. Po zajęciu lotniska w Ławicy przydzielony do 3 Wielkopolskiej eskadry lotniczej i na własną prośbę został skierowany do szkoły pilotów. Był jednym z najzdolniejszych kadetów. Wkrótce stał się najlepszym pilotem szkoły, w uznaniu czego otrzymuje od generała piechoty Józefa Dowbor-Muśnickiego złoty zegarek.
We wrześniu 1919 roku wraz z eskadrą Władysław Bartkowiak udał się na front bolszewicki. Wraz z podporucznikiem Józefem Klicze brał udział w wielu lotach bojowych. Kilkakrotnie z powodu awarii samolotu zmuszony był do lądowania za liniami wroga. Jednak dzięki wręcz mistrzowskim zdolnościom mechanicznym sam naprawiał uszkodzony samolot i szczęśliwie wracał do bazy[2].
14 maja 1920 roku, pełniąc misję wywiadowczą nad frontem polsko-bolszewickim, stoczył długą walkę powietrzną z samolotem sowieckim pilotowanym przez A.D. Szyrynkina. Samolot Klicze i Bartkowiaka, który miał wówczas niespełna 20 lat, został zestrzelony pod Borysowem, grzebiąc załogę. Obaj polscy piloci zostali z honorami pochowani przez lotników bolszewickich[3].
Pośmiertnie za wybitne zasługi dla lotnictwa polskiego został odznaczony orderem „Virtuti Militari" V klasy oraz Polową Odznaką Pilota (5551)[4].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 8129 – pośmiertnie, 27 lipca 1922[5]
- Polowa Odznaka Pilota – pośmiertnie, 11 listopada 1928 „za loty bojowe nad nieprzyjacielem w czasie wojny 1918–1920”[6]
Przypisy
- ↑ Romeyko (red.) 1933 ↓, s. 307.
- ↑ Zieliński i Wójcik 2005 ↓, s. 12.
- ↑ Zieliński i Wójcik 2005 ↓, s. 13.
- ↑ Polak (red.) 1991 ↓, s. 15.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 27 października 1922 roku, s. 808.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 435.
Bibliografia
- Jerzy Pawlak: Pamięci lotników polskich 1918–1945. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 1998. ISBN 83-11-08786-5.
- Marian Romeyko (red.): Ku czci poległych lotników. Księga pamiątkowa. Warszawa: Wydawnictwo Komitetu Budowy Pomnika ku Czci Poległych Lotników, 1933.
- Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945. T. 2/1. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1991. ISBN 83-900510-0-1.
- Józef Zieliński, Waldemar Wójcik: Lotnicy − Kawalerowie Orderu Wojennego Virtuti Militari. Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920. T. 1. Warszawa–Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2005. ISBN 83-7441-243-7.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-05-16].