Włodzimierz Dżugan
 | |
 podporucznik rezerwy piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
do 1939 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Późniejsza praca |
urzędnik |
Włodzimierz Dżugan (ur. 14 stycznia 1910 w Posadzie Olchowskiej, zm. 9–11 kwietnia 1940 w Katyniu) – polski urzędnik, podporucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Urodził się 14 stycznia 1910 w Posadzie Olchowskiej w rodzinie wyznania greckokatolickiego Grzegorza (kowal)[a] i Tekli. Miał brata Michała (1914-1996)[1][2]. Kształcił się w Państwowym Gimnazjum im. Królowej Zofii, gdzie w 1928 ukończył VI klasę[3].
Pracował jako urzędnik, był zatrudniony w Urzędzie Miejskim we Lwowie[4]. Został awansowany do stopnia podporucznika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935. Został przydzielony do 52 pułku piechoty, stacjonującym w garnizonie Złoczów.
W sierpniu 1939, wobec zagrożenia konfliktem, został zmobilizowany w macierzystym 52 pułku piechoty (po wybuchu II wojny światowej w czasie wojny obronnej 1939 jednostka wchodziła w skład 12 Dywizja Piechoty walczącej w Armii „Prusy”). Po agresji ZSRR na Polskę został aresztowany przez Sowietów i był przetrzymywany w obozie jenieckim w Kozielsku[4] (w tym czasie przysłał trzy listy: z 29 listopada 1939, 19 stycznia i 11 lutego 1940). 8 kwietnia został zabrany do Katynia (rosyjski badacz Aleksiej Pamiatnych zidentyfikował go na liście wywózkowej NKWD nr N 418/12)[5], gdzie został rozstrzelany między 9 a 11 kwietnia 1940[6] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Pogrzebano go w bezimiennej mogile zbiorowej, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[7][8]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[9][10]. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji prowadzonych pod nadzorem Niemców[11] pod numerem 501[12][4] – raport dzienny z 25 kwietnia 1943[6] (w dokumentach niemieckich dosłownie określony jako Wladimierz Drugan[13]; został odnaleziony w mundurze, przy jego zwłokach znajdowały się: metryka aktu ślubu zawartego we Lwowie, łańcuszek, portmonetka oraz dwie pocztówki)[14][15][16]. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 0501 opisany jako Drugan Włodzimierz[17].
Życie prywatne
Jego żoną została Stanisława z domu Bednarska, z którą miał syna Ottona[4]. Oboje w czasie wojny przebywali we Lwowie.
Upamiętnienie
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień porucznika[18][19][20]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[21][22][23].
18 kwietnia 2009, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w tzw. Alei Katyńskiej na Cmentarzu Centralnym w Sanoku zostało zasadzonych 21 Dębów Pamięci[24][25][26], w tym upamiętniający Włodzimierza Dżugana (zasadzenia dokonał Krzysztof Dżugan, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Sanoku)[27][28][29].
Tabliczka upamiętniająca Włodzimierza Dżugana została ustanowiona na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie[30].
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Historyk Andrzej Brygidyn wskazał, iż był synem Jerzego.
Przypisy
- ↑ Wojewódzki Urząd Spraw Wewnętrznych w Krośnie (1975) 1983-1990. Michał Dżugan. inwentarz.ipn.gov.pl. [dostęp 2016-03-04].
- ↑ Włodzimierz Dżugan. ogrodywspomnien.pl. [dostęp 2016-01-29].
- ↑ XLI. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1927/1928. Sanok: 1928, s. 34.
- 1 2 3 4 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 129.
- ↑ Aleksiej Pamiatnych: O identyfikacji nazwisk polskich oficerów rozstrzelanych w Katyniu. katyn.ru. [dostęp 2014-02-22].
- 1 2 Убиты в Катыни 2015 ↓, s. 297.
- ↑ 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2024-06-27] (pol.).
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
- ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2024-12-10] (pol.).
- ↑ Pierwsze ekshumacje w Katyniu. "Wszystko było przesiąknięte zapachem śmierci" - Historia [online], www.polskieradio.pl [dostęp 2025-01-04] (pol.).
- ↑ Instytut Pamięci Narodowej - Kraków, Niemcy w Katyniu w 1943 roku, „Instytut Pamięci Narodowej - Kraków” [dostęp 2024-12-31] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-06].
- ↑ Auswärtiges Amt, „Amtliches Material zum Massenmord von Katyn“, 1943, s. 179 [dostęp 2025-01-13] (niem.).
- ↑ Katyń według źródeł niemieckich – 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 2025-01-13].
- ↑ Katyń według źródeł niemieckich - 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 2014-02-23].
- ↑ Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 46. ISBN 83-7001-294-9.
- ↑ Lista imienna zaginionych w ZSRR polskich jeńców wojennych z obozów Kozielsk - Ostaszków - Starobielsk, „Orzeł Biały. Polska walcząca o wolność.” (44 (330)), pbc.uw.edu.pl, 30 października 1948, s. 4 [dostęp 2025-01-13] (pol.).
- ↑ Mariusz Olczak (red.), Katyń. Listy ekshumacyjne i dokumenty Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża 1943–1944., koszalin.ap.gov.pl, s. 181, ISBN 83-89986-91-4 [dostęp 2025-01-13] (pol.).
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 146 [dostęp 2025-01-13] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Zbrodnia katyńska, miedzy prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2025-01-13] (pol.).
- ↑ LISTA OSÓB ZAMORDOWANYCH W KATYNIU, CHARKOWIE, TWERZE I MIEDNOJE MIANOWANYCH POŚMIERTNIE NA NA KOLEJNE STOPNIE. policja.pl. [dostęp 2013-02-23].
- ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
- ↑ Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” [online], prezydent.pl [dostęp 2024-08-26] (pol.).
- ↑ Krystyna Chowaniec, Patron sanockiego harcerstwa – ksiądz harcmistrz Zdzisław Peszkowski, Rocznik Sanocki Tom X – Rok 2011, Sanok 2011, s. 17.
- ↑ Krystyna Chowaniec. Uroczystości dnia Katyńskiego w Sanoku. „Góra Przemienienia”, s. 4-13, Nr 17 (299) z 26 kwietnia 2009. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku.
- ↑ Marian Struś. Sanok nie zapomni. „Tygodnik Sanocki”, s. 1, 6, Nr 17 (911) z 24 kwietnia 2009.
- ↑ Uroczystości Dnia Katyńskiego w Sanoku. ko.rzeszow.pl. [dostęp 2014-02-23].
- ↑ Marian Struś. Sanok nie zapomni. „Tygo-dnik Sanocki”, s. 1, 6, Nr 17 (911) z 24 kwietnia 2009.
- ↑ Krystyna Chowaniec: Dęby Pamięci. Sanok: Komenda Hufca ZHP Ziemi Sanockiej im. ks. hm. Zdzisława Peszkowskiego, 2010, s. 49. ISBN 978-83-931109-3-3.
- ↑ Pomnik Katyń 1940 z nazwiskami. Pomniki i miejsca pamięci. cmentarzcentralny.szczecin.pl. [dostęp 2014-02-26].
Bibliografia
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Убиты в Катыни. Книга Памяти польских военнопленных – узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 года. Лариса Еремина (red.). Москва: Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья», 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
- Andrzej Brygidyn: Sanocka Lista Katyńska. Jeńcy Kozielska, Ostaszkowa, Starobielska oraz innych obozów i więzień Polski kresowej pomordowani w Rosji Sowieckiej. Sanok: 2000, s. 36.
- Krystyna Chowaniec: Dęby Pamięci. Sanok: Komenda Hufca ZHP Ziemi Sanockiej im. ks. hm. Zdzisława Peszkowskiego, 2010, s. 24. ISBN 978-83-931109-3-3.
- Włodzimierz Dżugan. katyn-pamietam.pl. [dostęp 2014-04-23].
- Włodzimierz Dżugan. ogrodywspomnien.pl. [dostęp 2016-01-29].
- Biogram na tablicy przy pomniku Golgota Wschodu na Cmentarzu Centralnym w Sanoku