Wacław Sokolewicz
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
7 września 1877 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1915–1940 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
Departament Zdrowia MSWojsk. |
| Główne wojny i bitwy | |
| Późniejsza praca |
Ministerstwo Opieki Społecznej |
| Odznaczenia | |
Wacław Sokolewicz, ps. Jastrząb (ur. 7 września 1877 w Warszawie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik farmaceuta Wojska Polskiego[1][2], działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Józefa i Barbary z Pawłowskich urodzony 7 września 1877 w Warszawie[3]. W latach 1887–1894 ukończył pięć klas w III Gimnazjum w Warszawie[4]. Od 1894 praktykował w warszawskich aptekach[5]. W 1899 na Uniwersytecie Warszawskim zdał egzamin na stopień asystenta farmacji[6]. W latach 1902–1905 ukończył cztery semestry na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Warszawskiego[4]. W latach 1905–1906 był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej – Frakcja Rewolucyjna na warszawskiej Woli, posługując się pseudonimem „Jastrząb”[7]. W tym czasie zarządzał apteką Przeździeckiego, która była jednym z miejsc zebrań towarzyszy partyjnych i zakonspirowaną kryjówką dla poszukiwanych[7]. Od 1 lipca 1907 zarządzał apteką Kowalewskiego w Warszawie[8]. 25 lipca 1907 na Uniwersytecie Moskiewskim uzyskał dyplom prowizora farmacji[9]. Od 1 lipca 1908 do 1 kwietnia 1919 zarządzał własną apteką w Łodzi[8]. Od 15 grudnia 1915 był członkiem czynnym Polskiej Organizacji Wojskowej w okręgu łódzkim[10]. Od 14 lipca do 7 sierpnia 1917 był więziony przez Niemców, a następnie internowany w Szczypiornie, a później w Havelbergu[11]. 3 listopada 1917 został mu udzielony bezterminowy urlop z internowania[12]. Po powrocie do Łodzi kontynuował działalność w POW[13]. W listopadzie wziął udział w rozbrajaniu Niemców[13].
Od 1 października 1919, w stopniu porucznika aptekarza, pełnił służbę w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie[14]. 7 listopada tego roku został przydzielony do Sekcji IV Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych na stanowisko referenta[15]. 22 kwietnia 1920 został wyznaczony na stanowisko kierownika Wydziału I Sekcji III Dep. Sanit. MSWojsk.[16] 22 kwietnia 1921 został zatwierdzony w stopniu majora aptekarza z dniem 1 kwietnia 1920, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich[17]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 1. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa aptekarzy. Od 1923 do początku 1931 pełnił służbę w Departamencie Sanitarnym (Zdrowia) Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie, pozostając oficerem nadetatowym 1 batalionu sanitarnego[18][19][20].
31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 1. lokatą w korpusie oficerów sanitarnych, grupa aptekarzy[21]. 1 stycznia 1927 został wyznaczony na stanowisko kierownika referatu ogólnego w Wydziale III Dep. Sanit. MSWojsk.[22] Z dniem 31 stycznia 1931 został przeniesiony w stan nieczynny, bez prawa do poborów, na okres 12 miesięcy[23].
1 lutego 1931 jako oficer w stanie nieczynnym objął stanowisko naczelnika Wydziału Farmaceutycznego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych[7]. 31 stycznia 1932 Minister Spraw Wojskowych przedłużył mu stan nieczynny o kolejnych osiem miesięcy[24][25]. Z dniem 31 lipca 1932 został przeniesiony w stan spoczynku, w stopniu podpułkownika[26]. W 1934 pozostawał na ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III i posiadał przydział mobilizacyjny do Kadry Zapasowej 1 Szpitala Okręgowego w Warszawie[27]. W tym też roku był członkiem[28] Komitetu Stołecznego zbiórki na Fundusz Szkolnictwa Polskiego Zagranicą, którego zadaniem było m.in. uchronienie młodzieży polskiej na obczyźnie przed wynarodowieniem[29]. Naczelnik Wydziału Nadzoru Farmaceutycznego w Departamencie Służby Zdrowia Ministerstwa Opieki Społecznej w Warszawie[30]. W 1939 nie został zmobilizowany.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 – po agresji ZSRR na Polskę – w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie w Starobielsku[31]. Wiosną 1940 został zamordowany w Charkowie przez funkcjonariuszy NKWD i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach[31], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[32]. Figuruje na tzw. liście Gajdideja (poz. 3159)[33].
Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie na stopień generała brygady[1]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
28 maja 1903 w Warszawie ożenił się z Leokadią z Schatzów, z którą miał córkę Jadwigę (ur. 6 września 1904)[34]. Leokadia Sokolewiczowa zmarła 25 kwietnia 1961 w Londynie i tam została pochowana, a jej symboliczny grób znajduje się w grobie rodziny Alojzego Schatza na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie[35].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości – 20 lipca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[36]
- Krzyż Walecznych po raz pierwszy – 3 lipca 1923[37]
- Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928[38][39]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Krzyż Legionowy[40]
- Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej[40]
- Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych[41]
- rumuński Order Zasługi Medycznej I klasy[42]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 M.P. z 2007 r. nr 85, poz. 885.
- ↑ Strona rodziny Sokolewiczów [online], www.sokolewicz.eu [dostęp 2024-09-20].
- ↑ Kolekcja ↓, s. 48, 144.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 69, 80, 144.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 69.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 69, 80.
- 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 10.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 53.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 80, 126.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 121, 150.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 45, 48.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 45.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 42.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 144.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 49, 122.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 49, 84, 122.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 17 z 30 kwietnia 1921, s. 863.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 24, 1126, 1210.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 24, 1120, 1092.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 719, 747.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924, s. 168.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 71.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931, s. 32.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932, s. 356.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 337.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 16 sierpnia 1932, s. 361.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 378, 741.
- ↑ Fundusz Szkolnictwa Polskiego Zagranicą [online], sbc.org.pl, s. 22 [dostęp 2024-09-20] (pol.).
- ↑ Fundusz Szkolnictwa Polskiego Zagranicą [online], sbc.org.pl, s. 3 [dostęp 2024-09-20] (pol.).
- ↑ Konopka 1936 ↓, s. 1160, 1443.
- 1 2 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 500.
- ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
- ↑ Gajowniczek 1993 ↓, s. 310.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 48, 69, 144.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: KAROLINA PFEILSTECHER, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2024-04-07].
- ↑ M.P. z 1932 r. nr 167, poz. 198.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 44 z 3 lipca 1923, s. 442.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 405.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 9.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 44–47.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 41.
Bibliografia
- Wacław Sokolewicz. [w:] Kolekcja Generałów i Osobistości, sygn. I.480.778 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-04-07].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
- Zuzanna Gajowniczek. Lista starobielska, cz. II. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 1 (143), styczeń–marzec 1993. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny.
- Stanisław Konopka: Rocznik Lekarski Rzeczypospolitej Polskiej na 1936 rok. Warszawa: Naczelna Izba Lekarska, 1936.
