Wasz syn i brat

Wasz syn i brat (ros. Ваш сын и брат) – radziecki film obyczajowy z 1966 roku w reżyserii Wasilija Szukszyna.

Film składa się z trzech nowel, a każda z nich poświęcona jest jednemu z trzech synów pięciorga rodzeństwa małżeństwa Wojewodinów – mieszkańców maleńkiej wioski w Ałtaju (ZSRR). Pierwszy z nich, Stiepan ucieka z więzienia na trzy miesiące przed końcem wyroku i przybywa do rodzinnej wsi serdecznie witany przez rodzinę i przyjaciół. Naraża się tym samym na dodatkową "odsiadkę". Jak twierdzi musiał to jednak zrobić ponieważ przyśniła mu się rodzinna wieś. W kolejnej opowieści syn Maksym, bezskutecznie poszukuje po całej Moskwie rzadkiego lekarstwa dla swojej matki. Wszędzie napotyka na obojętność i nieżyczliwość, niezrozumiałą dla człowieka wsi. Ostatnia opowieść to wizyta w rodzinnej wsi syna Ignata, przybywającego z Moskwy gdzie doskonale mu się wiedzie. Przywożąc prezenty dla bliskich i znajomych jest serdecznie witany przez wszystkich.

Wszystkie trzy historie są ze sobą luźno powiązane i fragmentaryczne, mają jednak wspólny mianownik – oddanie rodzinie i przyjaciołom oraz teskonotę za rodzinnym domem.

• Wsiewołod Sanajew – ojciec
• Anastazja Filippowa — matka
• Aleksiej Wanin – Ignat
• Leonid Kurawlow – Stiepan
• Wiktor Szachow – Wasilij
• Leonid Reutow – Maksym
• Marta Grachowa – Wiera
• Swiwtłana Żgun – sąsiadka
• Wadim Zacharczenko – lekarz w poliklinice
• Nikołaj Grabbe – milicjant wiejskiego posterunku
• Aleksandra Dorochina – Sasza
• Olesia Iwanowa — sąsiadka
• Leonid Kniaziew – Iwan Jegorow
• Swietłana Charitowa – aptekarka

i inni. kina

Wasz syn i brat był drugim po Jest taki chłopak (1964) autorskim (scenariusz i reżyseria) filmem Wasilija Szukszyna – czołowego reprezentanta radzieckiego kina autorskiego^[1]. Jest jednocześnie jednym z mniej znanych filmów tego twórcy^[2]. Jego scenariusz powstał na podstawie kilku opowiadań Szukszyna-literata^[3]. Podobnie jak i w swoich późniejszych filmach (Pogwarki z 1972 i Kalina czerwona z 1973), ukazał w nim "modelową konfrontację ludzi wsi ze środowiskiem miejskim"^[1].

Nietypowy jak na standardy ZSRR lat 60. obraz spotkał się mieszanym przyjęciem krytyków radzieckich. Jak można przeczytać na łamach tygodnika Film w recenzji z tego okresu: "galeria typów współczesnych ludzi radzieckich wyraźnie zbiła z tropu recenzentów filmu Szukszyna. Ponieważ odpadła możliwość kreowania którejkolwiek postaci na pozytywnego bohatera, każdy z krytyków starał się po swojemu określić charaktery, walory i skazy moralne, postępowość i zacofanie moralne poszczególnych postaci"^[4].

Być może dlatego swoją premierę w kinach polskich obraz miał dopiero dziesięć lat później. Pisano o nim przychylnie: "zarysowała się w nim [filmie] wyraźnie osobowość twórcy, jego umiejętność malowania tła i indywidualizacji postaci"^[5].

W ZSRR film obejrzało 15 mln. ludzi. 18 kwietnia 2016, dokładnie w 50-tą rocznicę premiery filmu, w stolicy Ałtajskiego Kraju (Barnaule) odbył się publiczny pokaz filmu połączony z okolicznościowymi wystąpieniami lokalnych władz^[6].

Ponownie jak w kilku innych filmach Szukszyna za plenery posłużyły rodzinne strony autora, wieś Manżerok w Górnym Ałtaju^[6] oraz ulice Moskwy.

Rok po premierze, w 1967 roku, Wasilij Szukszyn, Walerij Ginzburg (zdjecia), Wsiewołod Sanajew (filmowy senior rodu) zostali laureatami Nagrody Państwowej RFSRR im. braci Wasiliewów^[7].

• Tadeusz Sobolewski. Szukszyn z 66 roku. „Film”. Nr 20(1536), s. 10, 1978-05-14. Warszawa: RWS „Prasa-Książka-Ruch”. 

• Wasz syn i brat w bazie IMDb (ang.)
• Wasz syn i brat w portalu „Kinopoisk” (ros.)
• Wasz syn i brat w portalu „Kino-Tieatr” (ros.)
• Wasz syn i brat w portalu „Russkino” (ros.)
• Wasz syn i brat na stronie internetowej poświęconej Wasilijowi Szukszynowi