Wentworth Woodhouse
![]() Główna, wschodnia fasada Wentworth Woodhouse | |
| Państwo | |
|---|---|
| Kraj | |
| Adres |
Wentworth Woodhouse, |
Położenie na mapie South Yorkshire ![]() | |
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii ![]() | |
Położenie na mapie Anglii ![]() | |
| Strona internetowa | |
Wentworth Woodhouse – rezydencja arystokratyczna w północnej Anglii, w hrabstwie South Yorkshire, w dystrykcie Rotherham, położona koło wsi Wentworth, na północny zachód od miasta Rotherham. Jest to jedna z największych prywatnych rezydencji w Wielkiej Brytanii[1]; fasada o długości 188 m jest najdłuższa wśród budowli tego typu w kraju[2][3].
Budynek jest zabytkiem klasy I (najwyższej)[4], otaczające go ogrody są zabytkiem klasy II*. W ich obrębie znajduje się kilkadziesiąt innych zabytkowych obiektów budowlanych, w tym stajnie, wieża upamiętniająca stłumienie powstania jakobickiego w Szkocji (Hoober Stand) oraz cenotaf premiera Charlesa Watsona-Wentwortha (Rockingham Mausoleum)[3]. Kompleks popadł w zaniedbanie w XX wieku, rezydencja została umieszczona na liście zabytków zagrożonych[5]. W 2017 roku rozpoczęto wieloletni program renowacji[1].
Historia
Rezydencja w obecnym kształcie została wzniesiona w XVIII wieku, wkomponowano w nią elementy starszego dworu z 1630 roku[3]. Część zachodnią w stylu barokowym zbudowano w latach ok. 1725–1734 dla Thomasa Watsona-Wentwortha, markiza Rockingham[5]. Jej projektant jest nieznany, mógł być nim William Etty[4]. Część wschodnia w stylu palladiańskim powstała w latach 1734–ok. 1760 według projektu Henry′ego Flitcrofta, który po śmierci Thomasa kontynuował pracę na zlecenie jego syna Charlesa (przyszłego premiera Wielkiej Brytanii)[3]. W latach 1782–1784 dalszą rozbudowę przeprowadził architekt John Carr[5].
Pod koniec XVIII wieku posiadłość przeszła na własność rodu Fitzwilliam, należącego do najzamożniejszych w kraju za sprawą posiadanych kopalni węgla[6]. Sama posiadłość ulokowana była na nieeksploatowanym złożu tego surowca. Wkrótce po zakończeniu II wojny światowej, w obliczu niedoborów węgla, rząd brytyjski pod przewodnictwem premiera Clementa Attleego przeprowadził nacjonalizację kopalń (1947) i wkrótce podjął kontrowersyjną decyzję o rozpoczęciu jego wydobycia w bezpośredniej bliskości rezydencji, niszcząc tereny parkowo-ogrodowe[1][7]. W latach 1949–1979 większa część budynku dzierżawiona była uczelni Lady Mabel College of Physical Education, a następnie (1979–1988) Sheffield Polytechnic[6][3][7]. Ostatni spadkobierca rodu Fitzwilliam sprzedał rezydencję w 1988 roku, ta popadła w daleko idące zaniedbanie. W 2017 roku właścicielem kompleksu została organizacja non-profit Wentworth Woodhouse Preservation Trust, której celem jest jego pełna renowacja[1][8]. Jest to jedno z największych przedsięwzięć tego typu w Wielkiej Brytanii[6]. Obiekt otwarty jest dla zwiedzających[8].
Fasada zachodnia
Rezydencja na ilustracji z 1866 roku
Wydobycie węgla na terenie posiadłości (1947)
Przypisy
- 1 2 3 4 Eleanor Doughty: ‘In 2018 the bill to restore the house was £200m – there’s no point putting a figure on it now’. The Telegraph, 2024-03-24. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
- ↑ Fact or Façade? Wentworth Woodhouse Named Longest Principal Façade in the UK. Wentworth Woodhouse. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Wentworth Woodhouse. Historic England. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
- 1 2 Wentworth Woodhouse. Historic England. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
- 1 2 3 Wentworth Woodhouse, Wentworth - Rotherham. [w:] Heritage at Risk [on-line]. Historic England. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
- 1 2 3 Tom Airey: Wentworth Woodhouse: 'The UK's biggest restoration project'. BBC News, 2018-11-10. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
- 1 2 The History of Wentworth Woodhouse. Historic Houses, 2020-07-10. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).
- 1 2 Visit Wentworth Woodhouse. National Trust. [dostęp 2025-01-12]. (ang.).



