Wielki Kanał (Chiny)
 | |||||||||
| Nazwa chińska | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||
| Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |
 Hutong w Pekinie i fragment Wielkiego Kanału Chińskiego | |
| Państwo | |
|---|---|
| Typ |
kulturowy |
| Spełniane kryterium |
I, III, IV, VI |
| Numer ref. | |
| Region[b] |
Azja i Pacyfik |
| Historia wpisania na listę | |
| Wpisanie na listę | |
Wielki Kanał – najdłuższy na świecie sztuczny kanał transportowy, budowany w Chinach od V w. p.n.e. Zaczyna się w Hangzhou i dociera do Pekinu. Mierzy ok. 1800 km długości i 20–350 m szerokości. Przecina pięć większych rzek: Jangcy, Rzekę Żółtą, Hai He, Huai He i Qiantang Jiang. Na kanale są 24 śluzy. W 2014 został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Historia
Pierwszy odcinek kanału, liczący 85 kilometrów, został przekopany w 495 p.n.e. i połączył Suzhou z Jangcy. Dziewięć lat później przekopano następny odcinek, który przebiegał przez Yangzhou i kończył się Huai’an nad Huai He.
Właściwe roboty przy Wielkim Kanale rozpoczęły się dopiero za dynastii Sui. W 605 cesarz Yangdi nakazał przekopać nowy odcinek kanału, łączący ówczesną stolicę Luoyang z dotychczasowym końcem kanału w Huai He. Według źródeł chińskich w robotach brało udział milion ludzi. Ten etap prac zakończono w 611[1]. Wkrótce Yangdi dla usprawnienia manewrów podczas wojen z Koreą nakazał przekopać kolejny odcinek, łączący Luoyang przez Linqing i Dezhou z terenami dzisiejszego Pekinu. Po zakończeniu prac za czasów Yangdi długość kanału wynosiła łącznie 2700 kilometrów.
W okresie dynastii Yuan przekopano 70-kilometrowy odcinek z Jiningu do Dongpingu, a także 125-kilometrowy odcinek z Dongpingu do Lingingu. W ten sposób drogę z Pekinu do Hangzhou skrócono o prawie 1000 kilometrów. Mongołowie nie wykorzystywali jednak w pełni Wielkiego Kanału, ponieważ preferowali zaopatrywanie Pekinu drogą morską[2]. Znaczenie kanałowi przywrócili cesarze dynastii Ming i Qing[3].
W 1855 na skutek zmiany biegu rzeki Huang He część kanału przebiegająca przez prowincję Shandong stała się bezużyteczna. W 1981 roku rząd Chińskiej Republiki Ludowej podjął decyzję o rekonstrukcji kanału od Hangzhou do Jiningu.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ian Johnson. Kanał wielki jak Mur. „National Geographic Polska”. 164, s. 82, maj 2013. Warszawa: G+J RBA Sp. z o.o.& co. spółka komandytowa. ISSN 1507-5966.
- ↑ Robert Temple, Geniusz Chin, Ars Polona, Warszawa, 1994, ISBN 83-85889-35-6; str. 196-197
- ↑ Ian Johnson. Kanał wielki jak Mur. „National Geographic Polska”. 164, s. 83, maj 2013. Warszawa: G+J RBA Sp. z o.o.& co. spółka komandytowa. ISSN 1507-5966.
Bibliografia
- Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13407-5.