Wilhelm Hallbauer

Wilhelm Hallbauer
Data i miejsce urodzenia

30 marca 1889
Strasburg

Data i miejsce śmierci

26 października 1969
Holzminden

Zawód, zajęcie

architekt, urbanista

Partia

NSDAP

Wilhelm Hallbauer (ur. 30 marca 1889 w Strasburgu, zm. 26 października 1969 w Holzminden) – niemiecki architekt i urbanista[1]. Urbanista Łodzi (1939–1941) i Lwowa (od 1941) pod okupacją niemiecką.

Życiorys

W latach 30. XX w. dyrektor biura planistycznego Wilhelmshaven[2], które przeprojektowywał na potrzeby zamieszkania przez 400 tys. osób. Był odpowiedzialny za budowę dzielnic Voslapp, Fedderwardergroden i Hanschen[3]. Od 1933 był członkiem NSDAP[4]. W grudniu 1939 został dyrektorem Wydziału Planowania Przestrzennego w Łodzi[2] (właśc. kierownik Bauverwaltungsamt Stadtverwaltung – Litzmannstadt[5]) pod okupacją niemiecką. Planował przekształcić Łódź we wzorcowe, niemieckie miasto[6], z którego miało zostać wysiedlonych 300 tys. Żydów, 50 tys. Polaków, planując osiedlić 400 tys. Niemców. Docelowo Litzmannstadt miało liczyć 700–800 tys. mieszkańców, w tym 300 tys. polskich robotników przemysłowych. W celu wcielenia wizji w życie, sprowadził z Niemiec inżynierów budowlanych, a w kwietniu 1940, berlińskiego architekta Walthera Bangerta, który otrzymał zlecenie opracowania planu ogólnego miasta, ograniczając docelową liczbę mieszkańców Łodzi do 500 tys. osób[7].

Od października 1941 pełnił funkcję dyrektora Wydziału Planowania Przestrzennego we Lwowie. Od lutego 1942 był zastępcą Stadthauptmanna Lwowa, w którym kierował akcją wysiedlenia Żydów. Jako radca budowlany Lwowa, latem 1943, zaprezentował ideę stworzenia „Hali Wspólnotowej” i placu defilad w cytadeli[2]. Po wojnie przebywał na emeryturze w Bad Nauheim. Był autorem licznych publikacji na temat rozwoju miast i planowania przestrzennego[8].

Publikacje

  • Grundsätzliche Gedanken zum Raumproblem Lodsch. (ze wstępem Herberta Volcka) Łódź 1940.
  • Kreis Nürtingen. Soziologische Untersuchung nach dem Stande vom Frühjahr 1947. Nürtingen 1947.
  • Wirtschaftsraum Esslingen 1948. 3 Bände, Esslingen 1948.
  • Denkschrift der Stadt Pforzheim an Staatsministerium und Landtag über die notwendige Neugliederung ihres Wirtschaftsbezirkes anlässlich der Bildung des Südweststaates. Pforzheim 1950.
  • Wilhelmshaven 1952. Bad Nauheim 1952.
  • Strukturwandel im Gefüge der deutschen Gemeinden durch Kriegs- und Nachkriegsfolgen in der Bundesrepublik. Auszug aus den Ergebnissen des Raumforschungsauftrages Az. II – 1441 Nr. 5/53 des Bundesministers für Wohnungsbau – Bonn. Bonn około 1956.
  • Strukturwandel in Stadt und Umland. Probleme und Ausblicke. (= Raumforschung und Landesplanung, Abhandlungen, Band 34.) Dom, Bremen-Horn 1958.
  • Unsere Umwelt. Versuch einer Rechenschaft über 2000 Jahre deutscher Wirtschafts- und Stadtentwicklung. Röck, Weinsberg (Württemberg) około 1962.
  • Raumordnung, eine Lebensfrage Wilhelmshavens. In: Institut für Raumforschung (Hrsg.): Informationen (ISSN 0340-0689), 7. Rocznik 1957, Zeszyt 12.

Przypisy

  1. ↑ Ingo Sommer, Die Stadt der 500 000. NS-Stadtplanung und Architektur in Wilhelmshaven, Vieweg+Teubner Verlag, 1993, s. 363.
  2. 1 2 3 Niels Gutschow, Obsesja porządku. Niemieccy architekci planują w okupowanej Polsce 1939–1945, University of Warsaw Press, 2021, ISBN 978-83-235-5263-5 [dostęp 2025-03-02].
  3. ↑ Stefan Appelius, Bernd Feuerlohn, Die braune Stadt am Meer: Wilhelmshavens Weg in die Diktatur, VSA-Verlag, 1985, ISBN 978-3-87975-332-1 [dostęp 2025-03-02] (niem.).
  4. ↑ Jürgen W. Falter, Junge Kämpfer, alte Opportunisten: die Mitglieder der NSDAP 1919-1945, Frankfurt New York: Campus Verlag, 2016, ISBN 978-3-593-50614-2 [dostęp 2025-05-25].
  5. ↑ Mirosław Cygański, Z dziejow okupacji Hitlerowskiej w Lodzi, Wyd-wo, 1965 [dostęp 2025-03-02].
  6. ↑ Gordon J. Horwitz, Ghettostadt: Łódź and the Making of a Nazi City, Harvard University Press, 1 lipca 2009, s. 34–36, 55, 121–122, ISBN 978-0-674-03879-0 [dostęp 2025-03-02] (ang.).
  7. ↑ Niels Gutschow, Obsesja porządku: niemieccy architekci planują w okupowanej Polsce: 1939-1945, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2021, s. 144–145, ISBN 978-83-235-5255-0 [dostęp 2025-03-02].
  8. ↑ Klaus-Peter Friedrich, Poland: General Government August 1941–1945, Walter de Gruyter GmbH & Co KG, 19 lutego 2024, s. 188, ISBN 978-3-11-068776-7 [dostęp 2025-03-01] (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.