Wincenty Kiszka-Zgierski

Wincenty Kiszka-Zgierski – polski hrabia, poeta, tłumacz.

Poeta, urzędnik, sekretarz konsystorski przy biskupie Tadeuszu Kundziczu^[1]. Ważna postać życia literackiego Wilna początku lat 20. XIX wieku. Autor licznych bajek, ballad, ód, akrostychów, komedii, dram, tragedii, fantazji alegorycznej Złota wolność i tragedii historycznej Jan Chodkiewicz. Uznawał się i tytułował Homerem Północy^[2]. Przetłumaczył na język polski Felicę Gawriła Dierżawina (jest to jedyne polskie tłumaczenie tej ody)^[3]. Mikołaj Malinowski, Stanisław Morawski i Antoni Edward Odyniec opisywali go w swoich pamiętnikach jako naczelnego grafomana Wilna i pisarza, którego ambicje znacznie przewyższały talent pisarski. Swoje publikacje wydawał własnym sumptem. Według Michała Balińskiego hrabia maił być pośmiewiskiem w środowisku wileńskiej młodzieży poetyckiej - w czasie jednej z miejskich maskarad goście mieli otrzymywać kiszki z żartobliwymi epigramatami nawiązującymi do ich zdaniem miernej twórczości Kiszki-Zgierskiego^[4]. Według Morawskiego w jego utworach nikt ani wątku, ani myśli nie domacał się nigdy. Kiszka-Zgierski miał organizować wieczory literackie, w których brali udział m.in. Chodźko, Odyniec czy Korsak (choć mieli oni je według Mikołaja Malinowskiego traktować jedynie jako źródło zabaw i poczęstunku). Został aresztowany w czasie śledztwa Nikołaja Nowosilcowa, jednak szybko został wypuszczony; według anegdotycznej historii Malinowskiego miało stać się to po tym, jak przed Nowosilcowem skrytykował Mickiewicza i zaczął deklamować własne wiersze^[5].

Stał się inspiracją do stworzenia żartobliwego trenu Kiszka w kozie autorstwa Antoniego Edwarda Odyńca (nawiązującego stylem do Żalów Tassa Byrona)^[5] oraz ballady Strachy^[2].

Miał w początkach XIX wieku otrzymać Order Złotej Ostrogi i tytuł hrabiego papieskiego^[6]. Zdaniem Wiktora Heltmana w rzeczywistości nie posiadał tytułu hrabiowskiego, a tytulaturę tę przyjął dlatego, ponieważ tak tytułował go w liście z podziękowaniami za przesłane dzieła król pruski^[7].

Zdaniem Leonarda Podhorskiego-Okołówa mógł być jedną z inspiracji do stworzenia postaci Hrabiego Horeszki z Pana Tadeusza Adama Mickiewicza^[8].