Wioletta Grzegorzewska

Wioletta Grzegorzewska
Wioletta Greg
Ilustracja
Wioletta Grzegorzewska, 2020
Data i miejsce urodzenia

9 lutego 1974
Koziegłowy

Narodowość

Polska

Język

polski

Dziedzina sztuki

poezja, proza

Strona internetowa
Z S. Chutnik, K. Jaklewicz, W. Mazurem

Wioletta Grzegorzewska, pseudonim Wioletta Greg (ur. 9 lutego 1974 w Koziegłowach) – polska pisarka.

Życiorys

Urodziła się w Koziegłowach, dzieciństwo spędziła w Rzeniszowie[1] (województwo śląskie). Kilkanaście lat mieszkała w Częstochowie, gdzie ukończyła filologię polską na WSP (obecnie Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie). W roku 2006 wyjechała do Wielkiej Brytanii[2], gdzie mieszkała Ryde na wyspie Wight, w East Tilbury nad deltą Tamizy, obecnie w Lewes nad rzeką Ouse[3]. W czasie pandemii koronawirusa spędziła z córką rok w brytyjskim schronisku dla kobiet w Seaford[4]. Grzegorzewska zadebiutowała tomem wierszy Wyobraźnia kontrolowana w roku 1996, Następnie ukazały się Parantele, Orinoko, Inne obroty, Ruchy Browna, Notatnik z wyspy, książka prozatorska Guguły, której adaptację wystawiał białostocki Teatr Dramatyczny im. A. Węgierki[5], powieści: Stancje[6], Dodatkowa dusza[7], Wilcza rzeka, Tajni dyrygenci chmur, książkę dla dzieci Lola i ptaki. Jej wydany w Wielkiej Brytanii dwujęzyczny zbiór wierszy Wzory skończoności i teorie przypadku znalazł się w finale międzynarodowej nagrody poetyckiej im. Scotta Griffina w Kanadzie[8]. Grzegorzewska jest laureatką Tyskiej Zimy Poetyckiej, Złotej Sowy Polonii w Wiedniu, Nagrody Miasta Częstochowy, Nagrody Związku Pisarzu Polskich na Obczyźnie za Wilczą rzekę[9]. W przekładzie Elizy Marciniak Guguły były nominowane do nagrody im. Jana Michalskiego w Szwajcarii, Nagrody Nike[10], Nagrody Gdynia, nagrody uniwersytetu Warwick dla najlepszej książki autorki obcojęzycznej, Nagrody Amerykańskiego Stowarzyszenia Tłumaczy Literackich. W 2017 były nominowane do nagrody Bookera[11]. W przekładzie na język francuski Nathalie Le Marchand znalazły się w finale Nagrody im Pierre-François Caillé we Francji. Utwory Wioletty Grzegorzewskiej były przetłumaczone na kilkanaście języków. [12]

Nagrody i nominacje

  • 2007 – laureatka „Konkursu Literackiego Polish Books w Londynie”[13]
  • 2008 – laureatka VIII Ogólnopolskiego Konkursu na Tomik Wierszy „Tyska Zima Poetycka” na tom wierszy dla autorów po debiucie książkowym Tyska Zima Poetycka[14]
  • 2015 – Nagroda Złota Sowa Polonii w Wiedniu za działalność literacką
  • 2015 – finał międzynarodowej nagrody poetyckiej w Kanadzie Griffin Poetry Prize
  • 2015 – finał Nagrody Literackiej Nike (za Guguły)[15]
  • 2015 – finał Nagrody Literackiej Gdynia (za Guguły)[16]
  • 2017 – nominacja do The International Man Booker Prize (za Swallowing Mercury, czyli Guguły w tłumaczeniu Elizy Marciniak)[17]
  • 2017 – finał nagrody literackiej w Szwajcarii im. Jana Michalskiego
  • 2017 – finał nagrody The Warwick Prize
  • 2017 – Nagroda Miasta Częstochowy w dziedzinie kultury
  • 2021 – finał nagrody polskiej sekcji IBBY w kategorii „Książka Roku 2021”, Międzynarodowa Izba ds. Książek dla Młodych (za książkę dla dzieci Lola i ptaki)[18]
  • 2022 – Nagroda im. Sławy Majewskiej przyznana przez Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie (za „Wilczą rzekę” W.A.B)[19]

Publikacje

  • tomy poetyckie
    • Wyobraźnia kontrolowana, Wydawnictwo WSP, Częstochowa, 1997 ISBN 83-7098-413-4.
    • Parantele, Wydawnictwo Bulion, Częstochowa 2003, ISBN 83-917572-6-9.
    • Orinoko, Biblioteka Tyskiej Zimy Poetyckiej, Tychy 2008, ISBN 83-88415-77-8.
    • Inne obroty, Polski Fundusz Wydawniczy w Kanadzie, Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne „Fraza”, Toronto-Rzeszów 2010, ISBN 978-0-921724-59-9.
    • Ruchy Browna[20], Towarzystwo Literackie „Li-TWA”, Częstochowa 2011 ISBN 978-83-931495-7-5.
    • Pamięć Smieny/ Smena’s Memory, OFF Press, Londyn, 2011, ISBN 978-0-9563946-8-2.
    • Wioletta Greg, Finite Formulae and Theories of Chance, wiersze przełożył Marek Kazmierski, Arc Publications, Todmorden 2014, ISBN 978-1908376-91-6.
    • Czasy zespolone. Wybór wierszy, Kraków, Wydawnictwo Eperons-Ostrogi, ISBN 978-83-946471-4-8.
  • proza
    • Lola i ptaki, Harper Collins 2022, ISBN 978-83-276-5892-0.
    • Guguły, Wołowiec, Wydawnictwo Czarne 2014, ISBN 978-83-7536-696-9.
    • Stancje, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B. 2017, ISBN 978-83-280-4596-5.
    • Dodatkowa dusza, Wydawnictwo Literackie 2020, ISBN 978-83-08-07098-7.
    • Wilcza rzeka, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B. 2021, ISBN 978-83-280-9112-2.
    • Tajni dyrygenci chmur, Wydawnictwo W.A.B 2024, ISBN 9788383196879
  • antologie
    • O psach, Wydawnictwo Czarne 2018.
    • Daj słowo, Amnesty International, Zespół AI do spraw Dzieci, Poznań 2007
    • Na końcu świata napisane. Autoportret współczesnej polskiej emigracji, Chorzów 2008, s. 304–305
    • Solistki: Antologia poezji kobiet (1989–2009), red. Maria Cyranowicz, Joanna Mueller, Justyna Radczyńska, Staromiejski Dom Kultury, Warszawa 2009
    • Free Over Blood. New Polish Poets Series, OFF Press, Londyn 2011
    • Warkoczami. Antologia nowej poezji, red. Joanna Mueller, Sylwia Głuszak, Beata Gula, Staromiejski Dom Kultury, Warszawa 2016.
    • 111. Antologia Babińca Literackiego 2016-2019, Fundacja Duży Format, Warszawa 2020
  • prace krytyczne
    • Polish Literature and Transformation, red. Ursula Phillips oraz Knut Andreas Grimstad i Krisem Van Heuckelom, LIT Verlag, Berlin 2013[21]
  • Przekłady
    • Xu Lizhi, Nekrolog orzeszka ziemnego, przeł. Wioletta Grzegorzewska, Kraków 2017, Wydawnictwo Eperons-Ostrogi, ISBN 978-83-946471-9-3.

Przypisy

  1. https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,53662,31206978,grzegorzewska-nie-chcialam-pojsc-droga-kolezanek-ze-wsi.html
  2. https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,21939610,wioletta-grzegorzewska-nie-mam-juz-dokad-uciec-swiat-sie.html
  3. Zupełnie Inna Opowieść, Wioletta Grzegorzewska: Pisarz potrzebuje zmian, czasu na myślenie, przygód i wolności | 10 pytań na nasze 10-lecie [online], Zupełnie Inna Opowieść, 13 grudnia 2024 [dostęp 2025-04-22].
  4. https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=Wioletta+GRzegorzewska+Przekroj+wywiad&mid=2483B3ECD242537769CD2483B3ECD242537769CD&FORM=VIRE
  5. https://e-teatr.pl/guguly-czyli-hektary-u-wegierki-rzecz-do-smiechu-ale-i-zadumy-a188410
  6. https://kultura.onet.pl/wywiady-i-artykuly/wioletta-grzegorzewska-katolikiem-zostaje-sie-na-cale-zycie/7fmnzpb
  7. https://booklips.pl/premiery-i-zapowiedzi/dodatkowa-dusza-nowa-oparta-na-faktach-powiesc-wioletty-grzegorzewskiej-juz-30-wrzesnia/
  8. https://griffinpoetryprize.com/poet/wioletta-grzegorzewska/
  9. https://dzieje.pl/kultura-i-sztuka/przyznano-londynskie-nagrody-literackie
  10. https://czestochowa.wyborcza.pl/czestochowa/7,48725,18953052,nike-2015-rozmowa-z-wioletta-grzegorzewska-w-przeddzien-rozstrzygniecia.html
  11. https://thebookerprizes.com/the-booker-library/authors/wioletta-greg
  12. https://instytutksiazki.pl/literatura,8,indeks-autorow,26,wioletta-grzegorzewska,851.html?filter=G
  13. Klub Literacki – Grupa Literacka Polaris – Laureaci Konkursu Literackiego – „Na końcu Świata Napisane”.
  14. Karol Maliszewski. Wisi w powietrzu i wchodzi do gardła. „Tyski Magazyn Kulturalny”. Nr 5(44), s. 11–13, marzec-maj 2008. ISSN 1428-1147.
  15. Znamy finalistów Nike 2015 | Artykuł | Culture.pl. [dostęp 2015-09-13].
  16. Nominowani 2015. nagrodaliterackagdynia.pl. [dostęp 2015-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-16)].
  17. Grzegorzewska na liście Bookera / Wydarzenia / Instytut Książki [online], instytutksiazki.pl, 15 marca 2017 [dostęp 2017-05-02] (pol.).
  18. Ogłaszamy nominacje Książka Roku 2021 : IBBY – Polska Sekcja.
  19. Przyznano Londyńskie Nagrody Literackie | dzieje.pl – Historia Polski.
  20. Sławomir Płatek. Mistyka biseptolu (o arkuszu Wioletty Grzegorzewskiej „Ruchy Browna”). „Salon Literacki”, 2011-07-04. Gdańsk: S. Płatek. ISSN 2083-5051.
  21. LIT Verlag Berlin-Münster-Wien-Zürich-London.

Bibliografia

  • „Solistki. Antologia poezji kobiet (1989–2009)”, red. Maria Cyranowicz, Joanna Mueller, Justyna Radczyńska, Staromiejski Dom Kultury, Warszawa 2009, s. 196.
  • „Tekstylia bis. Słownik młodej polskiej kultury”, Ha!art, Kraków 2006.
  • Stanisław Burkot, „Literatura polska w latach 1986–1999”, Warszawa 2002, s. 323.
  • Arkadiusz Frania, „Strażnicy i najeźdźcy. Zjawiska we współczesnej poezji regionu częstochowskiego”, wyd. „e media”, Częstochowa 2005, s. 66–77.
  • „Pisma kulturalne w Polsce po 1989 roku”, Wydawnictwo Naukowe Śląsk, 2010.
  • Jerzy Jarniewicz, „Przekład a doświadczenie emigracji”, Tekstualia 1 (36) 2014, s. 115–126.

Linki zewnętrzne