Wioletta Grzegorzewska
![]() Wioletta Grzegorzewska, 2020 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Narodowość | |
| Język |
polski |
| Dziedzina sztuki | |
| Strona internetowa | |

Wioletta Grzegorzewska, pseudonim Wioletta Greg (ur. 9 lutego 1974 w Koziegłowach) – polska pisarka.
Życiorys
Urodziła się w Koziegłowach, dzieciństwo spędziła w Rzeniszowie[1] (województwo śląskie). Kilkanaście lat mieszkała w Częstochowie, gdzie ukończyła filologię polską na WSP (obecnie Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie). W roku 2006 wyjechała do Wielkiej Brytanii[2], gdzie mieszkała Ryde na wyspie Wight, w East Tilbury nad deltą Tamizy, obecnie w Lewes nad rzeką Ouse[3]. W czasie pandemii koronawirusa spędziła z córką rok w brytyjskim schronisku dla kobiet w Seaford[4]. Grzegorzewska zadebiutowała tomem wierszy Wyobraźnia kontrolowana w roku 1996, Następnie ukazały się Parantele, Orinoko, Inne obroty, Ruchy Browna, Notatnik z wyspy, książka prozatorska Guguły, której adaptację wystawiał białostocki Teatr Dramatyczny im. A. Węgierki[5], powieści: Stancje[6], Dodatkowa dusza[7], Wilcza rzeka, Tajni dyrygenci chmur, książkę dla dzieci Lola i ptaki. Jej wydany w Wielkiej Brytanii dwujęzyczny zbiór wierszy Wzory skończoności i teorie przypadku znalazł się w finale międzynarodowej nagrody poetyckiej im. Scotta Griffina w Kanadzie[8]. Grzegorzewska jest laureatką Tyskiej Zimy Poetyckiej, Złotej Sowy Polonii w Wiedniu, Nagrody Miasta Częstochowy, Nagrody Związku Pisarzu Polskich na Obczyźnie za Wilczą rzekę[9]. W przekładzie Elizy Marciniak Guguły były nominowane do nagrody im. Jana Michalskiego w Szwajcarii, Nagrody Nike[10], Nagrody Gdynia, nagrody uniwersytetu Warwick dla najlepszej książki autorki obcojęzycznej, Nagrody Amerykańskiego Stowarzyszenia Tłumaczy Literackich. W 2017 były nominowane do nagrody Bookera[11]. W przekładzie na język francuski Nathalie Le Marchand znalazły się w finale Nagrody im Pierre-François Caillé we Francji. Utwory Wioletty Grzegorzewskiej były przetłumaczone na kilkanaście języków. [12]
Nagrody i nominacje
- 2007 – laureatka „Konkursu Literackiego Polish Books w Londynie”[13]
- 2008 – laureatka VIII Ogólnopolskiego Konkursu na Tomik Wierszy „Tyska Zima Poetycka” na tom wierszy dla autorów po debiucie książkowym Tyska Zima Poetycka[14]
- 2015 – Nagroda Złota Sowa Polonii w Wiedniu za działalność literacką
- 2015 – finał międzynarodowej nagrody poetyckiej w Kanadzie Griffin Poetry Prize
- 2015 – finał Nagrody Literackiej Nike (za Guguły)[15]
- 2015 – finał Nagrody Literackiej Gdynia (za Guguły)[16]
- 2017 – nominacja do The International Man Booker Prize (za Swallowing Mercury, czyli Guguły w tłumaczeniu Elizy Marciniak)[17]
- 2017 – finał nagrody literackiej w Szwajcarii im. Jana Michalskiego
- 2017 – finał nagrody The Warwick Prize
- 2017 – Nagroda Miasta Częstochowy w dziedzinie kultury
- 2021 – finał nagrody polskiej sekcji IBBY w kategorii „Książka Roku 2021”, Międzynarodowa Izba ds. Książek dla Młodych (za książkę dla dzieci Lola i ptaki)[18]
- 2022 – Nagroda im. Sławy Majewskiej przyznana przez Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie (za „Wilczą rzekę” W.A.B)[19]
Publikacje
- tomy poetyckie
- Wyobraźnia kontrolowana, Wydawnictwo WSP, Częstochowa, 1997 ISBN 83-7098-413-4.
- Parantele, Wydawnictwo Bulion, Częstochowa 2003, ISBN 83-917572-6-9.
- Orinoko, Biblioteka Tyskiej Zimy Poetyckiej, Tychy 2008, ISBN 83-88415-77-8.
- Inne obroty, Polski Fundusz Wydawniczy w Kanadzie, Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne „Fraza”, Toronto-Rzeszów 2010, ISBN 978-0-921724-59-9.
- Ruchy Browna[20], Towarzystwo Literackie „Li-TWA”, Częstochowa 2011 ISBN 978-83-931495-7-5.
- Pamięć Smieny/ Smena’s Memory, OFF Press, Londyn, 2011, ISBN 978-0-9563946-8-2.
- Wioletta Greg, Finite Formulae and Theories of Chance, wiersze przełożył Marek Kazmierski, Arc Publications, Todmorden 2014, ISBN 978-1908376-91-6.
- Czasy zespolone. Wybór wierszy, Kraków, Wydawnictwo Eperons-Ostrogi, ISBN 978-83-946471-4-8.
- proza
- Lola i ptaki, Harper Collins 2022, ISBN 978-83-276-5892-0.
- Guguły, Wołowiec, Wydawnictwo Czarne 2014, ISBN 978-83-7536-696-9.
- Stancje, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B. 2017, ISBN 978-83-280-4596-5.
- Dodatkowa dusza, Wydawnictwo Literackie 2020, ISBN 978-83-08-07098-7.
- Wilcza rzeka, Warszawa, Wydawnictwo W.A.B. 2021, ISBN 978-83-280-9112-2.
- Tajni dyrygenci chmur, Wydawnictwo W.A.B 2024, ISBN 9788383196879
- antologie
- O psach, Wydawnictwo Czarne 2018.
- Daj słowo, Amnesty International, Zespół AI do spraw Dzieci, Poznań 2007
- Na końcu świata napisane. Autoportret współczesnej polskiej emigracji, Chorzów 2008, s. 304–305
- Solistki: Antologia poezji kobiet (1989–2009), red. Maria Cyranowicz, Joanna Mueller, Justyna Radczyńska, Staromiejski Dom Kultury, Warszawa 2009
- Free Over Blood. New Polish Poets Series, OFF Press, Londyn 2011
- Warkoczami. Antologia nowej poezji, red. Joanna Mueller, Sylwia Głuszak, Beata Gula, Staromiejski Dom Kultury, Warszawa 2016.
- 111. Antologia Babińca Literackiego 2016-2019, Fundacja Duży Format, Warszawa 2020
- prace krytyczne
- Polish Literature and Transformation, red. Ursula Phillips oraz Knut Andreas Grimstad i Krisem Van Heuckelom, LIT Verlag, Berlin 2013[21]
- Przekłady
- Xu Lizhi, Nekrolog orzeszka ziemnego, przeł. Wioletta Grzegorzewska, Kraków 2017, Wydawnictwo Eperons-Ostrogi, ISBN 978-83-946471-9-3.
Przypisy
- ↑ https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,53662,31206978,grzegorzewska-nie-chcialam-pojsc-droga-kolezanek-ze-wsi.html
- ↑ https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,21939610,wioletta-grzegorzewska-nie-mam-juz-dokad-uciec-swiat-sie.html
- ↑ Zupełnie Inna Opowieść, Wioletta Grzegorzewska: Pisarz potrzebuje zmian, czasu na myślenie, przygód i wolności | 10 pytań na nasze 10-lecie [online], Zupełnie Inna Opowieść, 13 grudnia 2024 [dostęp 2025-04-22].
- ↑ https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=Wioletta+GRzegorzewska+Przekroj+wywiad&mid=2483B3ECD242537769CD2483B3ECD242537769CD&FORM=VIRE
- ↑ https://e-teatr.pl/guguly-czyli-hektary-u-wegierki-rzecz-do-smiechu-ale-i-zadumy-a188410
- ↑ https://kultura.onet.pl/wywiady-i-artykuly/wioletta-grzegorzewska-katolikiem-zostaje-sie-na-cale-zycie/7fmnzpb
- ↑ https://booklips.pl/premiery-i-zapowiedzi/dodatkowa-dusza-nowa-oparta-na-faktach-powiesc-wioletty-grzegorzewskiej-juz-30-wrzesnia/
- ↑ https://griffinpoetryprize.com/poet/wioletta-grzegorzewska/
- ↑ https://dzieje.pl/kultura-i-sztuka/przyznano-londynskie-nagrody-literackie
- ↑ https://czestochowa.wyborcza.pl/czestochowa/7,48725,18953052,nike-2015-rozmowa-z-wioletta-grzegorzewska-w-przeddzien-rozstrzygniecia.html
- ↑ https://thebookerprizes.com/the-booker-library/authors/wioletta-greg
- ↑ https://instytutksiazki.pl/literatura,8,indeks-autorow,26,wioletta-grzegorzewska,851.html?filter=G
- ↑ Klub Literacki – Grupa Literacka Polaris – Laureaci Konkursu Literackiego – „Na końcu Świata Napisane”.
- ↑ Karol Maliszewski. Wisi w powietrzu i wchodzi do gardła. „Tyski Magazyn Kulturalny”. Nr 5(44), s. 11–13, marzec-maj 2008. ISSN 1428-1147.
- ↑ Znamy finalistów Nike 2015 | Artykuł | Culture.pl. [dostęp 2015-09-13].
- ↑ Nominowani 2015. nagrodaliterackagdynia.pl. [dostęp 2015-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-16)].
- ↑ Grzegorzewska na liście Bookera / Wydarzenia / Instytut Książki [online], instytutksiazki.pl, 15 marca 2017 [dostęp 2017-05-02] (pol.).
- ↑ Ogłaszamy nominacje Książka Roku 2021 : IBBY – Polska Sekcja.
- ↑ Przyznano Londyńskie Nagrody Literackie | dzieje.pl – Historia Polski.
- ↑ Sławomir Płatek. Mistyka biseptolu (o arkuszu Wioletty Grzegorzewskiej „Ruchy Browna”). „Salon Literacki”, 2011-07-04. Gdańsk: S. Płatek. ISSN 2083-5051.
- ↑ LIT Verlag Berlin-Münster-Wien-Zürich-London.
Bibliografia
- „Solistki. Antologia poezji kobiet (1989–2009)”, red. Maria Cyranowicz, Joanna Mueller, Justyna Radczyńska, Staromiejski Dom Kultury, Warszawa 2009, s. 196.
- „Tekstylia bis. Słownik młodej polskiej kultury”, Ha!art, Kraków 2006.
- Stanisław Burkot, „Literatura polska w latach 1986–1999”, Warszawa 2002, s. 323.
- Arkadiusz Frania, „Strażnicy i najeźdźcy. Zjawiska we współczesnej poezji regionu częstochowskiego”, wyd. „e media”, Częstochowa 2005, s. 66–77.
- „Pisma kulturalne w Polsce po 1989 roku”, Wydawnictwo Naukowe Śląsk, 2010.
- Jerzy Jarniewicz, „Przekład a doświadczenie emigracji”, Tekstualia 1 (36) 2014, s. 115–126.
Linki zewnętrzne
- Swallowing Mercury by Wioletta Greg review – a Polish childhood – Books. „The Guardian”, 2012-03-15. (ang.).
- Tadeusz Piersiak: Częstochowianka wydaje wiersze w Londynie. czestochowa.wyborcza.pl, 2012-03-15. [dostęp 2012-04-02]. (pol.).
- Jerzy Jarniewicz, Zdzisław Jaskuła: O debiucie. „Arterie”, „Co do joty” 2(3)/2008. [dostęp 2012-04-02]. [zarchiwizowane z [brak tego adresu] (2013-04-29)]. (pol.).
- Strona autorska
- Wiersze poetki w serwisie ZeszytyPoetyckie.pl
- Tom Orinoko w bibliotece Wolne Lektury
