Witold Bałachowski
 porucznik rezerwy artylerii | |
| Data i miejsce urodzenia |
14 października 1892 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki |
214 ochotniczy wielkopolski pułk artylerii, |
| Stanowiska |
dowódca baterii |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa, |
| Późniejsza praca |
nauczyciel |
Witold Bałachowski[1] (ur. 14 października 1892 w Ciborzu, pow. brodnicki, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – polski nauczyciel, porucznik rezerwy artylerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Edmunda i Heleny z Pomierskich[2]. Ukończył studia filologiczne w Berlinie i Poznaniu[3]. Uczestnik I wojny światowej, powstania wielkopolskiego. Współorganizował 214 ochotniczy wielkopolski pułk artylerii (późniejszy 23 pap). Jako dowódca 2 baterii I dywizjonu 214 pułku artylerii 14 sierpnia 1920 wyruszył na front pomorski wojny 1920 r. Brał udział w bitwie pod Brodnicą[3]. Organizator dywizji pomorskiej, dowódca baterii w 15 pułku artylerii ciężkiej[3].
W okresie międzywojennym od 1 sierpnia 1923 do końca lat międzywojennych pracował nieprzerwanie jako profesor w Miejskim Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczym im. M. Kopernika w Bydgoszczy[3]. W roku szkolnym 1933/34 pełnił obowiązki dyrektora tej placówki[3]. Był członkiem Katolickiego Stowarzyszenia im. Piotra Skargi[4]. Aktywny działacz organizacji katolickich.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 miał przydział do 7 pac[3]. Po agresji ZSRR na Polskę w nieznanych okolicznościach wzięty do niewoli przez Sowietów i osadzony w Kozielsku[2]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w lesie katyńskim[3] i tam pogrzebany w bezimiennej mogile zbiorowej, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu[5][6]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne[7]. W czasie ekshumacji przeprowadzonej przez Niemców w 1943, odnaleziono przy nim część leg., odznacz., 2 zaśw. wojskowe, list, kartę szczepień[8], a zwłoki oznaczono numerem 4115[9]. Figuruje na liście wywózkowej z 2 kwietnia 1940[2].
Życie prywatne
Mieszkał w Bydgoszczy. Był żonaty z Barbarą z Tyblewskich[10], miał córkę Marlenę[2].
Upamiętnienie
Jego imię i nazwisko zostało umieszczone na:
- tablicy wmurowanej w 1959 na ścianie byłego Technikum Kolejowego przy ul. Kopernika 1 w Bydgoszczy z nazwiskami nauczycieli Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczego, zamordowanych w latach 1939–1944, nie umieszczając informacji gdzie zginął[11]; została ona wymieniona i odsłonięta 18 czerwca 2018[12]; uchwałę w tej sprawie podjął 7 lutego 2018 Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przy Oddziale IPN-KŚZpNP w Gdańsku;
- głazie z tablicą ku czci pamięci ofiar zbrodni katyńskich z czerwca 2009, ul. Ludwikowo, skwer ks. prałata Zdzisława Peszkowskiego[13];
- tablicy upamiętniającej poznańskie i wielkopolskie ofiary Zbrodni Katyńskiej odsłoniętej w kościele pw. św. Jana Kantego na Grunwaldzie w Poznaniu – wrzesień 2017.
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitana[14][15][16]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[17][18][19].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ BETA Księgi Cmentarne [online], ksiegicmentarne.muzeumkatynskie.pl [dostęp 2024-11-21].
- 1 2 3 4 Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. 15.
- 1 2 3 4 5 6 7 Muzeum Katyńskie. Biogram por. Witolda Bałachowskiego. [online], sylwetki.muzeumkatynskie.pl [dostęp 2024-11-21].
- ↑ Wiadomości Kościelne Parafii N. Marii Panny z dn. 31.01.1937, nr 10, s. 3
- ↑ 20 lat temu otwarto Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu - Redakcja Polska - polskieradio.pl [online], polskieradio.pl [dostęp 2024-06-27] (pol.).
- ↑ Księga Cmentarna Katynia 2000 ↓, s. LIII.
- ↑ Historia Zbrodni Katynskiej [online] [dostęp 2024-11-17] (pol.).
- ↑ Lista imienna zaginionych w ZSRR polskich jeńców wojennych z obozów Kozielsk - Ostaszków - Starobielsk, „Orzeł Biały. Polska walcząca o wolność.” (41 (327)), pbc.uw.edu.pl, 9 października 1948, s. 4 [dostęp 2024-11-21] (pol.).
- ↑ Auswärtiges Amt, „Amtliches Material zum Massenmord von Katyn“, 1943, s. 272 [dostęp 2024-11-21] (niem.).
- ↑ e-kartoteka [online], e-kartoteka.net [dostęp 2020-07-09].
- ↑ W hołdzie nauczycielom czasów wojny [online], www.cantoria.home.pl [dostęp 2017-06-29].
- ↑ Wyborcza.pl [online], bydgoszcz.wyborcza.pl [dostęp 2024-11-21].
- ↑ Znamy i szanujemy bydgoskie miejsca pamięci narodowej [online], grant.zse.bydgoszcz.pl [dostęp 2017-06-29].
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 72 [dostęp 2024-11-21] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Zbrodnia katyńska, miedzy prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
- ↑ Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” [online], prezydent.pl [dostęp 2024-08-26] (pol.).
- ↑ Harmonogram odczytywania nazwisk osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie [online], policja.pl, s. 1-4 [dostęp 2024-08-28] (pol.).
- ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
Bibliografia
- Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
- Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
- Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.