Witold Dewojno

Witold Paweł Dewojno (ur. 29 kwietnia 1909 w Quba, zm. prawdopodobnie 27 lub 28 kwietnia 1940 w Katyniu^[1]) – polski urzędnik, podporucznik piechoty rezerwy Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Urodził się w Kubie na Zakaukaziu w rodzinie Józefa i Marii z Manikowskich^[2]. W 1929 ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 7 w Śremie^[2]. W 1932 został absolwentem WSH w Poznaniu ^[2]. Odbył ćwiczenia rezerwy w 57 pp i 5 pp Leg. Od 1 stycznia 1932 w stopniu podporucznika^[2]. Był kierownikiem Urzędu Skarbowego w Białymstoku^[2].

W 1939 został przydzielony do 5 pp Leg. Po agresji ZSRR na Polskę w nieznanych okolicznościach wzięty do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku^[2]. Wiosną 1940 został przewieziony do Katynia (lista wywózkowa 052/1 z 27 kwietnia 1940^[2]) i tam zamordowany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tego mordu grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu^[3][4]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne^[5][6]. W 1943 jego ciało zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji prowadzonych przez Niemców^[7] pod numerem 3911^[8] – dosł. określony jako Dewzind Witold^[9]. Przy jego zwłokach zostały odnalezione 3 listy^[10]. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 03911^[11].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień porucznika^[13][14][15]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”^[16][17][18].

Jego nazwisko wymieniono na głazie pamiątkowym na Ogrodach w Poznaniu.

13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęconego wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1^[19][20][21].

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

• Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
• Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.