Złocik północny

Złocik północny
	Cynanthus latirostris
	Swainson, 1827
	; samiec
	; samica
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	krótkonogie
Rodzina	kolibrowate
Podrodzina	kolibry
Plemię	Trochilini
Rodzaj	Cynanthus
Gatunek	złocik północny
Podgatunki
	C. l. magicus (Mulsant & J. Verreaux, 1872); C. l. propinquus R.T. Moore, 1939; C. l. latirostris Swainson, 1827;
	C. l. magicus (Mulsant & J. Verreaux, 1872); C. l. propinquus R.T. Moore, 1939; C. l. latirostris Swainson, 1827;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania
	; występuje tylko w sezonie legowym występuje przez cały rok

Złocik północny^[3], pląśnik północny^[4], koliber szerokodzioby (Cynanthus latirostris) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Występuje od południowo-zachodnich USA po środkowy Meksyk. Kolibry gniazdujące na północy jesienią wędrują na południe.

Systematyka i zasięg występowania

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) wyróżnia obecnie (2025) trzy podgatunki C. latirostris^[5]:

C. l. magicus (Mulsant & J. Verreaux, 1872) – południowo-zachodnie USA (południowa Arizona i południowo-zachodni Nowy Meksyk^[6]), północno-zachodni Meksyk (stany Sonora, Sinaloa i Nayarit)
C. l. propinquus R.T. Moore, 1939 – stany Guanajuato i północny Michoacán (środkowy Meksyk)
C. l. latirostris Swainson, 1827 – stany Tamaulipas i San Luis Potosí do stanu Veracruz (wschodni Meksyk).

Za podgatunki C. latirostris do niedawna uznawane były złocik turkusowy (C. doubledayi) i złocik szafirowy^[3] (C. lawrencei), obecnie (2025) klasyfikowane jako odrębne gatunki^[3]^[5]^[7]. Proponowany podgatunek toroi nie jest uznawany za ważny, reprezentuje on osobniki z obszaru, gdzie nakładają się na siebie zasięgi występowania taksonów propinquus i doubledayi^[5]^[6].

Morfologia

Średnie wymiary

Długość ciała: 8–10 cm
Masa ciała: 7–8 g

Ekologia i zachowanie

Rozmnażanie

Okres lęgowy: Styczeń–sierpień
Liczba gniazdowań: Do 3 w ciągu sezonu
Liczba jaj: Z reguły 2
Okres wysiadywania: 16 dni
Rozwój piskląt: 22–24 dni

Tryb życia

Zwyczaje: Aktywny w dzień, samotnik
Pożywienie: Pyłek, nektar, owady
Głosy: Kłótliwe „jedit”, samiec podczas zalotów krzyczy „cink”
Długość życia: Średnio około 73 miesięcy^[8]

Status

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje złocika północnego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern). W 2019 roku organizacja Partners in Flight oceniała trend liczebności populacji jako stabilny^[2].

Przypisy

↑ Cynanthus latirostris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 Cynanthus latirostris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
1 2 3 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Trochilini Vigors, 1825 (wersja: 2024-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-14].
↑ P. Mielczarek & W. Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 148, 1999. ISSN 0550-0842.
1 2 3 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v14.2). [dostęp 2025-01-14]. (ang.).
1 2 Broad-billed Hummingbird (Cynanthus latirostris). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-16)]. (ang.).
↑ Blanca E.B.E. Hernández-Baños Blanca E.B.E., Split Cynanthus latirostris (Broad-billed Hummingbird) into three species, [w:] AOS Classification Committee – North and Middle America Proposal Set 2022-A 13 October 2021, revised 1 December 2021, N&MA Classification Committee, 2022, s. 145–156 (ang.).
↑ Platt, C.: Cynanthus latirostris. [w:] Animal Diversity Web [on-line]. 2001. [dostęp 2020-08-25]. (ang.).

Bibliografia

Encyklopedia zwierząt od A do Z, Warszawa 1999.

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
Broad-billed Hummingbird. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2020-08-25]. (ang.).

[itis-1] Cynanthus latirostris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[iucn-2] 1 2 Cynanthus latirostris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[mk-3] 1 2 3 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Trochilini Vigors, 1825 (wersja: 2024-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-14].

[mc-4] P. Mielczarek & W. Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 148, 1999. ISSN 0550-0842.

[ioc-5] 1 2 3 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v14.2). [dostęp 2025-01-14]. (ang.).

[ibc-6] 1 2 Broad-billed Hummingbird (Cynanthus latirostris). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-16)]. (ang.).

[aos-7] Blanca E.B.E. Hernández-Baños Blanca E.B.E., Split Cynanthus latirostris (Broad-billed Hummingbird) into three species, [w:] AOS Classification Committee – North and Middle America Proposal Set 2022-A 13 October 2021, revised 1 December 2021, N&MA Classification Committee, 2022, s. 145–156 (ang.).

[adw-8] Platt, C.: Cynanthus latirostris. [w:] Animal Diversity Web [on-line]. 2001. [dostęp 2020-08-25]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]