Zasłonak łuseczkowaty

Zasłonak łuseczkowaty
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

zasłonakowate

Rodzaj

zasłonak

Gatunek

zasłonak łuseczkowaty

Nazwa systematyczna
Cortinarius pholideus (Lilj.) Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 282 (1838)
Na trzonie widoczna strefa pierścieniowa

Zasłonak łuseczkowaty (Cortinarius pholideus (Lilj.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1816 Samuel Liljeblad, nadając mu nazwę Agaricus pholideus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1838 Elias Magnus Fries, przenosząc go do rodzaju Cortinarius[1].

Nazwę polską nadał Andrzej Nespiak w 1975 r.[2]

Morfologia

Kapelusz

Średnica 4–9 cm, kształt u młodych owocników stożkowaty, później dzwonkowaty i łukowaty, w końcu rozpostarty. Posiada szeroki i tępy garbek. Brzeg kapelusza jest gładki, ostry, dość długo pozostaje podwinięty. U młodych owocników zwisają z niego resztki jasnobrązowej osłony. Powierzchnia jasnobrązowa, pokryta licznymi, ciemniejszymi łuseczkami o barwie od ochrowej do ciemnobrązowej[3].

Blaszki

Wąsko przyrośnięte, szerokie. U młodych owocników są różowofioletowe, później jasnobrązowe, w końcu czerwonawobrązowe[3].

Trzon

Wysokość 5–12 cm, grubość 8–16 mm, walcowaty lub beczułkowaty, początkowo pełny, później pusty. Powierzchnia barwy ochrowej, pokryta ciemnobrązowymi łuskami ułożonymi pierścieniowato. Zazwyczaj występuje pochodząca z resztek zasnówki strefa pierścieniowa, powyżej której trzon jest gładki, jasno różowofioletowy[3].

Miąższ

Cienki, blado żółtobrązowy, tylko zaraz nad blaszkami w kapeluszu, oraz w najwyższej części trzonu blado różowofioletowy. Smak i zapach niewyraźny[3].

Wysyp zarodników

Rdzawy. Zarodniki eliptyczne, szorstkie, o rozmiarach 6,5–8,5 × 5 6 μm[4].

Gatunki podobne

Gatunek dość charakterystyczny, łatwy do odróżnienia od innych zasłonaków.

Występowanie i siedlisko

Występuje w Ameryce Północnej i w Europie[4]. W Polsce podano wiele stanowisk[2].

Rośnie na ziemi, w lasach liściastych, iglastych i mieszanych oraz na obrzeżu lasów, zawsze w towarzystwie brzóz: brzozy brodawkowatej i brzozy omszonej. Preferuje kwaśne gleby. Owocniki wytwarza od lipca do października[2].

Znaczenie

Grzyb jadalny, ale o małej wartości[2]. Żyje w mykoryzie z drzewami[2].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-11-10].
  2. 1 2 3 4 5 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 184, ISBN 83-89648-09-1.
  3. 1 2 3 4 Pavol Škubla, Wielki atlas grzybów, Poznań: Elipsa, 2007, s. 112, ISBN 978-83-245-9550-1.
  4. 1 2 Cortinarius pholideus [online], Rogers Mushroom [dostęp 2014-01-03] [zarchiwizowane z adresu 2008-11-18] (ang.).