Zasłonak śluzakowatowaty

Zasłonak śluzakowatowaty (Cortinarius mucifluoides Rob. Henry ex Bidaud, Moënne-Locc. & Reumaux) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)^[1].

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi^[1].

Po raz pierwszy opisali go w 2000 r. Robert Henry i André Bidaud, Pierre Moënne-Locc i Patrick Reumaux^[1]. Epitet gatunkowy mucifluoides pochodzi od przedrostka muci-, oznaczającego „śluzowaty”, i od przyrostka -oides, oznaczającego, że jest podobny do zasłonaka śluzakowatego Cortinarius mucifluus^[2]. Ma 12 synonimów (wszystkie odmiany i formy)^[3].

Polska nazwa według internetowego atlasu grzybów^[4].

Kapelusz

Średnica 4–9 cm, początkowo stożkowaty, potem stopniowo rozpłaszczający się, z garbkiem. Powierzchnia brązowoochrowa z płowym środkiem, gładka i błyszcząca, w stanie wilgotnym lepka. Brzeg może być gładki lub lekko prążkowany^[2].

Blaszki

Wolne lub przyrośnięte, początkowo kremowe, ale szybko stające się gliniastobrązowe, następnie ochrowordzawobrązowe. Na młodych kapeluszach zasnówka jest bladofioletowa lub prawie biała^[2].

Trzon

Wysokość 7–10 cm, grubość 1–2 cm, cylindryczny, czasami lekko wrzecionowaty (rozszerzony w części środkowej), ale nie rozszerzony u podstawy. Powierzchnia początkowo biała powyżej strefy pierścieniowej, ale później zabarwiona na rdzawobrązowo od zarodników, śluzowata i pokryta fioletową osłoną poniżej strefy pierścieniowej^[2].

Miąższ

O zapachu miodu, zwłaszcza po przecięciu u nasady trzonu. Smak łagodny, ale słaby^[2].

Wysyp zarodników

Rdzawobrązowy. Zarodniki cytrynowate, gęsto brodawkowane, 12–16 × 6,5–9 μm^[2].

Gatunki podobne

Podobny jest zasłonak śluzowaty (Cortinarius collinitus) i kilka innych niewielkich zasłonaków o śluzowatych kapeluszach w kolorze ochry, brązu lub czerwonobrązowym. Ich dokładne odróżnienie jest trudne bez użycia odczynników chemicznych i mikroskopu^[2].

Podano nieliczne stanowiska w Europie i Ameryce Północnej^[5]. Brak go w opracowanej w 2003 roku przez Władysława Wojewodę „Krytycznej liście wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski”^[6], ale podano jego stanowiska w późniejszych latach (B. Gierczyk i inni, 2018, 2019)^[4].

Naziemny grzyb mykoryzowy^[6]. Występuje w lasach liściastych, szczególnie pod brzozami, czasami także pod drzewami iglastymi, zwykle na glebie kwaśnej^[2].

Jest powszechnie uważany za „podejrzany” i może zawierać niebezpieczne toksyny, w związku z czym nie należy go zbierać w celu spożycia. Niektóre czerwonawe gatunki zasłonaków, z którymi można pomylić zasłonaka śluzakowatowatego, zawierają toksynę orellaninę, która po spożyciu niszczy ludzkie nerki i wątrobę^[2].