Zasłonak czerniejący

Zasłonak czerniejący
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

gołąbkowce

Rodzina

zasłonakowate

Rodzaj

zasłonak

Gatunek

zasłonak czerniejący

Nazwa systematyczna
Cortinarius uraceus Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 309 (1838) [1836-1838]

Zasłonak czerniejący (Cortinarius uraceus Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po razpierwszy opisał go Elias Fries w 1838 r.[1] Synonimy[2]:

  • Cortinarius suburaceus M.M. Moser 1986
  • Cortinarius suburaceus M.M. Moser 1967
  • Cortinarius uraceus f. suburaceus M.M. Moser ex Nespiak 1981
  • Cortinarius uraceus Fr. 1838 f. uraceus
  • Cortinarius uraceus var. bresadolae Schulzer 1885
  • Cortinarius uraceus var. crassifolius (Velen.) Melot 1986
  • Cortinarius uraceus Fr. 1838 var. uraceus
  • Hydrocybe crassifolius Velen.

Nazwę polską nadał Andrzej Nespiak w 1981 r. Opisywał ten gatunek także pod nazwą zasłonak mocnonogi[3].

Morfologia

Kapelusz

Średnica 3–6 cm, za młodu stożkowato-dzwonkowaty z podwiniętym brzegiem i tępym garbem, potem łukowaty, w końcu płaski z pofalowanym brzegiem, higrofaniczny. Powierzchnia gładka, czerwona, kasztanowa lub oliwkowobrązowa z plamami o barwie od ciemnobrązowej do prawie czarnej. Charakterystyczną cechą jest czernienie kapelusza w starszych owocnikach, a także po jego uciśnięciu[4].

Blaszki

Szerokie i do trzonu szeroko przyrośnięte, początkowo jasnobrązowe, potem cynamonowe, w końcu czerwonobrązowe. Ostrza jaśniejsze[4].

Trzon

Wysokość 2–7 cm, grubość 5–15 mm, walcowaty, czasami z nieco rozszerzoną podstawą (do 2 cm), początkowo pełny, potem pusty. Powierzchnia gładka, bladożółta, zielonożółta lub oliwkowa, pokryta podłużnymi włókienkami. Podobnie jak kapelusz po uciśnięciu, oraz z wiekiem czernieje[4].

Miąższ

W stanie suchym żółtoochrowy, w stanie wilgotnym czerwonobrązowy lub brązowy. Zapach i smak grzybowy[4].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki o rozmiarach 8–11,5 × 5–7 μm, eliptyczne, silnie brodawkowate[5].

Gatunki podobne

Jest kilka gatunków czerniejących zasłonaków. Cortinarius uraceus odróżnia się od nich oliwkowym odcieniem kapelusza[4].

Występowanie i siedlisko

Znane są jego stanowiska w Europie, Ameryce Północnej i Środkowej. W Europie występuje głównie w jej zachodniej i północnej części, na północy sięgając po Islandię i 67 stopień szerokości geograficznej na Półwyspie Skandynawskim[6]. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. podano 6 stanowisk[3], w późniejszych latach podano następne[7].

Grzyb mykoryzowy. Rośnie na ziemi w iglastych i mieszanych lasach, na kwaśnych glebach, zwłaszcza pod świerkami. Owocniki wytwarza od sierpnia do października[4].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2018-01-24] (ang.).
  2. ↑ Species Fungorum. [dostęp 2018-01-19]. (ang.).
  3. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 195, ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 3 4 5 6 Pavol Škubla, Wielki atlas grzybów, Poznań: Elipsa, 2007, s. 410, ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. ↑ Cortinarius uraceus [online], Myko-atlas [dostęp 2018-01-24].
  6. ↑ Discover Life Maps [online] [dostęp 2018-01-24].
  7. ↑ Cortinarius uraceus (zasłonak czerniejący) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-04-20].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.