Zasłonak odbarwiony

Zasłonak odbarwiony
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

zasłonakowate

Rodzaj

zasłonak

Gatunek

zasłonak odbarwiony

Nazwa systematyczna
Cortinarius tabularis (Fr.) Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 284 (1838) [1836-1838]

Zasłonak odbarwiony (Cortinarius tabularis Rob. Henry) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1821 r. Elias Fries jako odmianę pieczarki Agaricus anomalus var. tabularis. W 1838 r. ten sam autor włączył go do rodzaju Cortinarius[1]. Ma 12 synonimów, niektóre z nich to np.[2]:

  • Cortinarius decoloratus (Fr.) Fr. 1838
  • Cortinarius tabularis f. caesius Rob. Henry 1989
  • Phlegmacium decoloratum (Fr.) Wünsche 1877

Jest duże zamieszanie w polskiej taksonomii tego gatunku. Według Władysława Wojewody C. tabularis to synonim zasłonaka szarobrzegiego (C. viscidulus), jednak według Index Fungorum są to odrębne gatunki, ponadto C. viscidulus to takson wątpliwy. W Wojewoda uznał nazwę zasłonak odbarwiony dla C. decoloratus, który jest synonimem C. tabularis. Nazwę zasłonak odbarwiony nadał Franciszek Błoński w 1889 r.[3]

Morfologia

Kapelusz

Powierzchnia o barwie gliniastobrązowej, ochrowożółtobrązowej do szarożółtej, czasami mocno pomarszczona[4].

Blaszki

O barwie od beżowej do niebieskoszaroochrowej[4].

Trzon

O nieco rozszerzonej podstawie, powierzchnia biała do niebieskawej u góry i ochrowej dołem. Osłona niezbyt obfita[4].

Miąższ

O barwie białawej. Zapach i smak łagodny[4].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki 7–9 × 5,5–7 μm, nieco mniej kuliste niż u innych gatunków tej samej sekcji[4].

Występowanie i siedlisko

Podano stanowiska C. tabularis w Ameryce Północnej, Europie, Azji i Australii[5]. W Polsce dla synonimu C. decoloratus do 2003 r. podano 3 stanowiska[3], w późniejszych latach podano następne[6].

Naziemny grzyb mykoryzowy występujący wśród opadłych liści w lasach i zaroślach liściastych i mieszanych, zwłaszcza pod brzozami[3].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2025-04-15].
  2. Species Fungorum [online] [dostęp 2025-04-15].
  3. 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 169, 197,, ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 3 4 5 Cortinarius tabularis (Fr.: Fr.)Fr. [online], mycoharentes,fr [dostęp 2025-04-17] (fr.).
  5. Występowanie Cortinarius tabularis na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2015-04-15].
  6. Zasłonak odbarwiony (''Cortinarius tabularis'') [online], grzyby.pl [dostęp 2015-04-15].